ه‍.ش. ۱۳۸۸ شهریور ۲۱, شنبه

نورانی، جلال

جلال نورانی (زادۀ ۱٣٢٧ خ - )، روزنامه نگار، نمايشنامه نويس و از پايه‌گذاران طنزنويسی به‌مفهوم معاصر آن در افغانستان است.

زندگی‌نامه

جلال نورانی در سال ۱٣٢٧ خورشيدی در شهر کابل به دنيا آمده است. او پس از آموزش‌های دورۀ ابتدايی و ليسه (دبيرستان) در شهر کابل، در سال ۱٣۵۱ خورشيدی از دانشکده حقوق دانشگاه کابل فارغ تحصیل شد.[۱]

او هنوز دانشجوی دانشگاه بود که در حلقات مطبوعاتی شهر کابل به‌عنوان يک طنزنويس با استعداد شناخته شد.[٢] و به گفتۀ پرتو نادری، بدون ترديد اين امر برای يک دانشــجو و آن هم در افغانســتان می‌توانســت موفقيت بزرگی به‌شــمار آيد.[٣]

پخش نمايشنامه‌های طنزی جلال نورانی از رادیوی افغانستان در نخستين سال‌های دهۀ پنجاه آغاز شد و برای او شهرت زياد در پی داشت.[۴] سپس، نورانی عازم اتحادشوروی شد و چند سال در آن جا به تحصیلات عالی ادامه داد.[۵]

در سال ۱٣٦۱ خورشيدی به افغانستان بازگشت و در ارتباط با طنزنويسی و ترجمۀ طنزها به کوشش‌های جدی‌تری دست زد.[٦]

در دهۀ شصست خورشيدی، جلال نورانی گزيده‌های از طنزها و ترجمه‌های طنزی خود را به گونۀ مستقل منتشر کرد که از آن جمله می‌توان "ای همو بيچاره گک اس" و "چه کنم عادتم شده" را نام برد. پس از آن، او در اين سال‌ها طنزهايی را از منابع بلغاريايی ترجمه کرد که بعدها اين طنزها زير نام "مربای مرچ" منتشر شدند. یکی ديگر از کارهای برجسته نورانی ترجمۀ کتاب "طنزهايی از چهار گوشۀ جهان" است.[٧] پرتو نادری دربارۀ اين کتاب می‌گويد:

    "طنزهايی از چهار گوشۀ جهان که نمی‌دانم نورانی چند سال روی آن کار کرده بود، سرگذشت جالبی دارد و آن سرگذشت چنين است که اين کتاب در يکی دو شبانه روز در زمستان ۱٣٧۱ خورشيدی ناياب شد و حالا نورانی با وجدان راحت می‌تواند در ارتباط به آن بنويسد: "ناياب".

    به‌هر صورت برگردم به ماجرای "طنزهایی از چهار گوشۀ جهان".

    يکی از روزها که به خانه بر می‌گشتم نگاهم از پشت آن پنجرۀ بزرگ به درون دفتر رييس انجمن نويسندگان افتاد که حالا ديگر به خوابگاه فرمانده و ياران همدل او بدل شده بود.

    روز ميز رييس "طنزهايی از چهار گوشۀ جهان" را ديدم که چنان خشت‌هايی بدون هيچ گزافه‌يی شايد به ارتفاع يک متر سرهم چيده شده بودند. اتفاقاً پوش اين کتاب رنگی شبيه به رنگ خشت داشت. به کسی که در کنارم بود و به‌گمان غالب "حميد مهرورز" [بود] گفتم: امشب در چهار گوشۀ جهان طنزی باقی نخواهد ماند.

    از سيمايش خواندم که هدف مرا در نيافته است. گفتم مگر کتاب‌ها را روی ميز نديدی؟ مهرورز چند قدمی به عقب برگشت و دزدانه از گوشۀ پنجره به‌سوی ميز نگاه کرد. گفت: آ. امشب نوبت همو بيچاره گک است.

    ما به تجربه دريافته بوديم کتاب‌هايی که در روی ميز يا در کنار بخاری قرار می‌گرفتند جز رفتن به کورۀ کتابسوزی سرنوشت ديگری نداشتند.

    به خانه که رسيدم هنوز "طنزهايی از چهار گوشۀ جهان" پيش نظرم بود به خيالم آمد که نورانی به چهار گوشۀ بخاری می‌دود ورق‌پاره های نيم‌سوخته‌يی را گردآوری می‌کند. فکر کردم که "مربای مرچ" خورده است که اين همه بيتابی می‌کند. چشمش که به من می‌افتد می‌گويد: "چه کنم عادتم شده" در اينحا هم در چهار گوشۀ بخاری به دنبال طنز سرگردانم. می‌گويم اين طنزها را مگر به چه زبانی ترجمه می‌کنی؟ می‌گويد به زبان فارسی دری. می‌گويم حالا زبان رسمی در کشور ما زبان آتش و دود است. تا چيزی بگويد می‌بينم که بخاری کتاب طنزهای چهار گوشۀ جهان را به زبان دود به زبان سياهی ترجمه می‌کند و به چهار گوشۀ آسمان می‌فرستد.

    فردا که به انجمن برگشتم روی ميز کاملاً خالی بود. تعجب کردم که يکشبه چگونه اين همه کتاب را سوختانده‌اند!"[٨]

جلال نورانی مدتها مدیر مسوول مجلۀ "د کمکیانو انیس"، مجلۀ "زوندون" و روزنامه "انیس" بود و حتی در مهاجرت، چند سالی سرمحرری (سردبيری) مجلۀ "گلبرگ" را که از سال ۲٠٠٣ تا ۲٠٠٧ میلادی در آسترالیا منتشر می‌شد، نيز بر عهده داشت.[۹]

جلال نورانی پس از ۱٨ سال زندگی در آسترالیا، به وطن برگشته و در حال حاضر مشغول تدریس ادبیات دراماتیک، نمایشنامه‌نویسی و شخصیت‌سازی در نمایشنامه در دانشگاه کابل است. و همزمان کتاب‌هایش را نیز چاپ می‌کند.[۱٠]

[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]

[٢۱]
[٢٢]
[٢٣]
[٢۴]
[٢۵]
[٢٦]
[٢٧]
[٢٨]
[٢۹]


يادداشت‌ها



يادداشت ۱: اين مقاله برای دانشنامۀ آريانا توسط مهديزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.
يادداشت ٢: بنيان اصلی و شالوده‌ی مقالات اين دانشنامه بر منابع معتبر و موثق مانند دانشنامه‌ها، کتاب‌ها، مقالات علمی و پژوهشی در مجلات و وب سايت‌ها، پرسش و پاسخ و گفت و شنود حضوری پی‌ريزی شده است. تاکنون بيش از ٩٠ % مقالات اين دانشنامه توليدی هستند (به اين معنا که در بنياد دانشنامه نگاشته ‌شده‌اند) و سعی بر اين است که ميزان مقالات توليدی بر مبنای اطلاعات دقيق و غيرجانبدارانه به ١٠٠ % برسند. از آنجايی که اين مقالات قابليت به‌روزرسانی را دارند، بنابراين، تمامی کابران گرامی می‌توانند، نظرات خود را برای درج در صفحه‌ی گفت و گو ارسال دارند تا در پر باری اين مقالات، از آن استفاده صورت گيرد و همچنين آنها می‌توانند در ويرايش مطالب موجود و يا تكميل آنها همکاری نمايند.

پيوست‌ها



پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



پی‌نوشت‌ها


[۱]- پرتو نادری، جلال نورانی طنزنويش توانای معاصر، سايت اينترنتی فردا نشريۀ کلوب قلم افغانها
[۲]- جلال نورانی در برنامه خاطره‌ها و ترانه‌ها، سايت فارسی بی‌بی‌سی: پنج‌شنبه ۱٠ سپتامبر ۲٠٠۹ - ۱۹ شهریور ۱۳۸۸
[۳]- جلال نورانی طنزنويش توانای معاصر
[۴]- جلال نورانی در برنامه خاطره‌ها و ترانه‌ها
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-


جُستارهای وابسته






منابع





پيوند به بیرون


[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10]





<برگشت به بالا><گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله>