ه‍.ش. ۱۳۸۹ آذر ۲۲, دوشنبه

بارق شفیعی، محمدحسن

از: دانشنامۀ آریانا


فهرست مندرجات

[حزب دمکراتیک خلق افغانستان][شاعران افغانستان]


محمدحسن بارق شفیعی (زادۀ ۱٣۱٠ خ - )، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار و هنرپیشه تیاتر است[۱] که عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب دمکراتیک خلق افغانستان و مدیر مسؤل اولین ارگان نشراتی این حزب، با فرنام جریده "خلق" و نخستین وزیر اطلاعات و فرهنگ در زمان حاکمیت حزب خلق در افغانستان بود[٢].


[] زندگی‌نامه

محمدحسن مشهور به بارق شفیعی فرزند میرزا محمدشریف در سال ۱٣٠٩ خورشیدی در ریکاخانۀ کابل زاده شد. آموزش‌های ابتدایی و متوسط را تا صنف سوم رشد در زادگاه خود به پایان رساند و سپس استخدام بازار کار شد. آنگاه از سال ۱۳۳٠ تا سال ۱۳۳۴ در شرکت روان کار می‌کرد و از سال ۱۳۳۴ تا سال ۱۳۳۵ کارمند مدیریت تربیت افکار بود. پس از آن، برای چند ماه از کار برکنار شد. اما دوباره به‌همان کار سابق بازگشت و تا سال ۱۳۳٨ به کار خود ادامه داد. سپس به خدمت سربازی رفت. زمانی که سربازی وی به پایان رسید، به‌عنوان معاون مجلۀ ننداری منصوب شد و در سال ۱۳۴۱ به‌عنوان معاون مجلۀ ژوندون گماشته شد و در سال ۱۳۴۴ مدیریت مسئول مجلۀ پشتون زغ را به عهده گرفت.

از سال ۱۳۴۵ بارق شفیعی، از کار رسمی استعفأ داد و به‌عنوان مدیر مسئول نشریۀ خلق به کار پرداخت و پس از پیروزی کودتای هفتم ثور ۱۳۵٧، در دولت جمهوری دمکراتیک افغانستان، به‌عنوان وزیر اطلاعات و کلتور گماشته شد و از ٧ حمل ۱۳۵٨ به مقام وزارت ترانسپورت (حمل و نقل) رسید.[٣]

بارق شفیعی از جمله بنیان‌گذاران حزب دمکراتیک خلق افغانستان است که اليوت، در گزارشی از سفارت آمريکا در کابل به وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی. در تاريخ ۳ می ١٩٧٨ زير عنوان "اطلاعات بيوگرافی دربارۀ کابينۀ افغانستان" دربارۀ وی چنین می‌نويسد:

    "محمدحسن بارق شافعی، وزیر اطلاعات و فرهنگ، "شاعر بزرگ افغان". شافعی سردبیر نشریۀ "خلق" در ١٩٦٦ و مدیر فتوگرامتری در موسسۀ نقشه‌کشی وزارت صنایع و معادن از سال ١٩٦٠ تا ١٩٦٧ بود. او همچنین مجلۀ "پشتون ژغ" را چاپ کرد و در سال ١٩٦۵ مدیر "پیام امروز" بود. در سال ١٩٦٨ در وزارت اطلاعات و فرهنگ در یک پست نامعلوم کار کرد. در خلال همان‌سال او سکرتر کمیتۀ مرکزی پرچم شد و بعد از اینکه تره‌کی از آن جدا شد او در حزب پرچم باقی‌ماند. در ١٩٦٦ در یک گفتگوی بین تره‌کی و شافعی، مامورین سفارت گزارش دادند که تره‌کی خیلی مشتاق شافعی بود و قبل از پاسخ به پرسش‌های مشکل با او مشورت می‌کرد. اگر چه زبان شافعی فرضاً محدود به فارسی و پشتو است، ولی مامورین بر این عقیده‌اند که او می‌توانست بیشتر مکالمه‌هایش را به انگلیسی انجام دهد."[۴]

بارق شفیعی، زمانی که در شرکت روان کارمند بود، به‌سال ۱۳۳۳ به‌گونه پیگیر کارش با قلم و نوشتن افتاد و در جرگه روزنامه‌نگاران از نام و اعتبار ویژه‌یی برخوردار شد. بیشترینه کارهای بارق شفیعی در زمینه شعر است که با انتشار کتاب ستاک در سال ۱٣۴٢ خورشیدی هواخواهان و دلبسته‌گان بی‌شمار یافت[۵].

ادب‌شناس فقید و پر اعتبار؛ خال‌محمد خسته در تذکره معروف خویش به‌نام "معاصران سخنور"، بارق شفیعی را برای نخستین‌بار به‌عنوان شاعر شعر نو در افغانستان معرفی کرد.

خسته دو شعر او را به نام‌های "شبستان قبرها" که از لحاظ شکل و محتوا به‌کلی نو بودند و در مسابقه ادبی حایز جایزه "رحمان بابا" شده بود و همچنین شعر "همسفر" او را که در واقع از لحاظ شکل قدرت شاعر را در سرایش شعر کلاسیک نشان می‌داد، به‌عنوان نمونه به نشر سپرد.[٦]

تعدادی زيادی از اشعار بارق شفيعی را آوازخوانان معروف افغان در قالب آهنگ گنجانيده‌اند.

پس از حاکمیت مجاهدین بر افغانستان، بارق شفیعی به کشور آلمان پناهنده شد و در حال حاضر، با خانواده خود در این کشور زندگی می‌کند.[٧].


[] آثار

  • کتاب "ستاک" نخستین دفتر شعر بارق شفیعی است که در سال ۱٣۴٢ خورشیدی شد.

  • دومین دفتر شعری وی "شهر حماسه" نام دارد که در سال ۱٣۵٨ به چاپ رسید.

  • "دوران ساز"، سومین مجموعه شعری بارق شفیعی است که در سال ۱٣۵۹ خورشیدی به خط سریلیک در تاجیکستان انتشار یافت.

  • چهارمیـن اثـر او بـه‌نـام "میـلاد انقـلاب"، در سـال ۱٣٦٦ خورشـیدی منتشــر شــد[٨].


[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱: هارون یوسفی، بارق شفیعی مهمان استودیوی شماره هفت
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- هارون یوسفی، بارق شفیعی مهمان استودیوی شماره هفت، بخش فارسی بی بی سی: چهارشنبه ۱٧ دسامبر ٢٠٠۸ - ٢٧ آذر ۱۳۸٧
[۲]- اسناد لانۀ جاسوسی، شماره ٢۹، افغانستان (۱)، ص ۵۳
آقای دستگیر پنجشیری در ترکیب مقام‌های رهبری‌کنندۀ حزب دمکراتیک خلق افغانستان در سال ۱۹٧۸ و در آستانۀ کودتای هفتم ثور ۱۳۵٧ از بارق شفیعی به‌عنوان عضو بیروی سیاسی کمیته مرکزی ح.د.خ.ا. مربوط به فراکسیون پرچم نام می‌برد. (رجوع شود به: ظهور و سقوط حرب دموکراتیک خلق افغانستان (بخش دوم)، صص ۵۱-۵۲)
[۳]- سالنامۀ افغانستان، شمارۀ ۴۴، هفتم ثور ۱٣۵٨
[۴]- اسناد لانۀ جاسوسی، پیشین، ص ۵۳
البته این گزارش الیوت، اشتباهات آشکاری دارد که به‌خاطر حفظ امانتداری، به‌صورت دست‌نخورده بازنویسی شد.
[۵]- بارق شفیعی؛ شاعر عشق و حماسه‌ها، وبگاه بارق شفیعی
او در این وبگاه چنین معرفی شده است: "محمدحسن متخلص به "بارق شفیعی" شاعر روزنامه‌نگار، نویسنده، عضو کمیته مرکزی ح. د. خ افغانستان و مدیر مسؤل اولین ارگان نشراتی حزب، جریده تابناک "خلق" به‌سال ۱۳١٠ خورشیدی در کابل زاده شد. تحصیلات ابتدایی و متوسط را پیروزمندانه به‌پایان رساند و آنگاه بسال ۱۳۳۳ به‌گونه پیگیر کارش با قلم و نوشتن افتاد و در جرگه روزنامه‌نگاران از نام و اعتبار ویژه‌یی بر خوردار شد. بیشترینه کارهایش در زمینه شعر است که با انتشار کتاب "ستاک" هواخواهان و دلبسته‌گان بی‌شماری یافت."
[۶]- هارون یوسفی، پیشین
[٧]-
[٨]- هارون یوسفی، پیشین



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها

اسناد لانه جاسوسی، شمارۀ ٢٩، افغانستان (١)، دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، تهران: انتشارات پيام آزادی، بی‌تا
پنجشیری، دستگیر، ظهور و سقوط حزب دموکراتیک افغانستان، پیشاور: کتابفروشی فضل - دهگی منورشاه، قصه‌خوانی بازار، چاپ اول، ۱۱ جدی ۱۳٧٧ خورشیدی
وب‌سایت بخش فارسی بی بی سی
وبگاه بارق شفیعی؛ شاعر عشق و حماسه‌ها



[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]




[برگشت به بالا] [گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله]