ه‍.ش. ۱۳۹۰ تیر ۲۴, جمعه

کرزی، احمد ولی

از: دانشنامۀ آریانا


فهرست مندرجات

[...][...]


احمدولی کرزی (زادۀ ۱٣۴٠ خ - درگذشتۀ ۱٣۹٠ خ)، برادر کوچک حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، رئیس شورای ولایتی قندهار و یکی از جنجال‌برانگیزترین چهره‌های سیاسی افغانستان بود[۱].

احمدولی کرزی برای طرفداران‌اش، چهره محبوب مردمی و مدافع حقوق قوم پشتون بود. حامیان وی باور داشتند که او با توجه به نفوذی که در جنوب افغانستان داشت، می‌توانست نقش برجسته‌ای را در تلاش‌ها برای پایان دادن به خشونت‌ها و مصالحه با گروه طالبان بازی کند. اما مخالفان‌اش، او را فرد آغشته به فساد مالی و درگیر در تجارت غیرقانونی مواد مخدر می‌دانستند و کسی که یک گروه مسلح غیرقانونی را تحت فرمان خود داشت[٢].

ولی آنچه در مورد کرزی واضح بود، جنبه‌ای از شخصیت و کارنامه‌های او بود که همواره خبرساز می‌شد[٣]. از او به‌عنوان رهبر پرنفوذ قبیله‌ای نیز یاد شده است.[*]


[] زندگی‌نامه

احمدولی کرزی فرزند عبدالاحد کرزی، در سـال ۱٣۴٠ خورشـیدی (۱۹۶۱ میلادی) در شهر کرز ولایت قندهار زاده شد[۴]. پدرش از متنفذان قوم پوپلزی و معاون رییس پارلمان افغانستان در سال‌های دهه شصت میلادی بود که در اواخر دهه نود، در شهر کویته پاکستان کشته شد. احمدولی کرزی، مدتی در پاکستان و امریکا مهاجر بود[۵] و پیش از بازگشت به افغانستان در ایالت شیکاگوی امریکا زندگی می‌کرد و در چرخاندن رستوران‌های خانواده کرزی مشغول بود[*]. در زمان حاکمیت طالبان در قندهار از موسسۀ سرپرستی می‌کرد که به‌کمک برنامۀ غذایی جهان (WFP) به‌کارهای بازسازی اشتغال می‌ورزید[٦]. در اواخر سال ۲۰۰۱ به افغانستان بازگشت و در انتخابات سال ٢٠٠۵ به‌عنوان رییس شورای ولایتی قندهار انتخاب شد و ریاست این شورای را در هر دو دورۀ ریاست جمهوری حامد کرزی - برادر اندر (برادر ناتنی) خود - به عهده داشت[٧]. در این هنگام، وی در حالی که حوزه قدرت خود را گسترش می‌داد، با اتهامات فساد مواجه شد[*].

نام احمدولی کرزی زمانی بر سر زبان‌ها افتاد که رسانه‌های بین‌المللی و داخلی افغانستان در مورد دخالت وی در قاچاق مواد مخدر اتهاماتی را مطرح کردند. این اتهاماتی شامل موارد زیر می‌شد:

  • زندگی در خانه یکی از قاچاقچیان مشهور مواد مخدر در سال ۲۰۰۱، بدون پرداخت کرایه.
  • دست داشتن مستقیم در قاچاق مواد مخدر در سطح بین‌المللی.
  • دست داشتن در تقلب‌های انتخاباتی در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۹ که به‌پیروزی حامد کرزی، برادر او منجر شد.
  • همکاری نزدیک با دستگاه اطلاعات آمریکا (CIA) در رابطه با حمله به اهداف طالبان در قندهار[٨].

نیویورک تایمز گزارش‌های زیادی در مورد کارنامه‌های احمدولی کرزی منتشر کرده است، گزارش‌هایی که واکنش‌های تند وی را در پی داشت[۹][*]. اتهامات نیویورک تایمز به دخالت وی در قاچاق مواد مخدر منحصر باقی نمانده، این روزنامه، در یک گزارش - ماه اکتوبر سال ۲۰۰۹ - خویش نوشت: "احمدولی کرزی از ادارۀ استخبارت امریکا سی، آی، ای معاش دریافت می‌کند."[۱٠][*]

در یکی از پیام‌های دیپلماتیک سفارت آمریکا در سال ۲۰۰۹ که توسط سایت ویکیلیکس افشا شد، هم دیپلمات‌های آمریکایی ادعا کرده بودند که او با کمک شبکه قبیله‌ای تحت نفوذش به "موازات تشکیلات رسمی دولت" اعمال قدرت می‌کرده است[*].

او همواره در گفتگو با رسانه‌ها، اتهاماتی را که علیه او در مورد دست داشتن در فساد و قاچاق مواد مخدر وجود داشت، تکذیب می‌کرد. باری، در یک گفتگو، در سال ۲۰۰۹، به‌دنبال طرح اتهامات علیه خود گفت: "من یک قاچاقبر مواد مخدر نیستم، هیچگاه نبوده‌ام و هرگز نخواهم بود. من قربانی سیاست‌های نادرست هستم."

او همچنان همکاری با دستگاه اطلاعات آمریکا را تکذیب کرد و گفت که او در تلاش‌ها برای مصالحه با طالبان نقش برجسته داشته است.

او افزود: "من هیچ‌کسی را که برای CIA کار کند، نمی‌شناسم، و هرگز از هیچ سازمانی پول دریافت نکرده‌ام. دقیقاً با سایر آمریکایی‌ها هر زمانی که بتوانم کمک می‌کنم. اما این وظیفه من به‌عنوان یک افغان است."[۱۱]

با آنکه اتهامات همکاری ولی کرزی با CIA به اثبات نرسیده است، اما شواهدی وجود دارد که او فرد مورد اعتماد آمریکا بوده است.[۱٢][*]

با توجه به پیشینۀ احمدولی کرزی، چند بار مورد سوءقصد قرار گرفت. در سال ۲۰۰۳، انفجاری در خانه وی در قندهار روی داد و بعدتر گفته شد که این حادثه ناشی از انفجار مهمات موجود در خانه بوده که به شکل تصادفی منفجر شده است. در سال ۲۰۰۸ نیز، زمانی که جلسه‌ای را در ولایت قندهار برگزار کرده بود، محل این جلسه هدف یک بمب‌گذاری نیرومند قرار گرفت که در اثر آن شش نفر کشته و حدود چهل تن دیگر زخمی شدند. پس از آن، در ماه مه سال ۲۰۰۹، کاروان موترهای حامل او و همراهانش که به‌طرف کابل در حرکت بود، مورد حمله راکت و سلاح سبک قرار گرفت و یکی از محافظانش جان خود را از دست داد[۱٣].

حاجی آغا لالی، یکی از دوستان نزدیک احمدولی کرزی، می‌گوید، بیست روز قبل یک هیأت از بزرگان قومی قندهار به کابل رفته، از رئیس جمهور افغانستان خواسته بودند که احمدولی کرزی را به‌عنوان والی آن ولایت منصوب کند.

    "تقریباً حدود بیست روز پیش یک هیات صد نفری از تمام اقوام قندهار به کابل رفتند و با رئیس جمهور ملاقات داشتند تا احمدولی کرزى را به‌حیث والی قندهار مقرر سازد، زیرا به باور آن‌ها در این صورت مشکلات مردم کم‌تر و حل می‌شدند."[۱۴]

گزارش‌ها حاکی از آن است که احمدولی کرزی، قبل از ظهر روز سـه‌شـنبه ٢۱ سـرطان سـال ۱٣۹٠ خورشـیدی، در خانـه‌اش، آمـاج حملـه‌ی یکـی از محافظـان شخصـی خـود که سـابق محافـظ برادرش عبدلقیـوم کـرزی بـود، قرار گرفتـه و کشـته شـده اسـت[۱۵].

بر اساس گزارش رادیو آزادی، نزدیک مسجد "سره جامع» شهر قندهار در حصار دیوارهای بلند امنیتی، خانۀ قرار دارد که در آن احمدولی کرزی زندگی می‌کرد. برای شهروندان عادی قندهار حتی نزدیک شدن به این خانه ناممکن به‌نظر می‌رسد.

احمدولی کرزی در اثر یک حمله انتحاری و یا انفجار یک بمب کشته نشد، بلکه توسط سردار محمد[۱٦]، یکی از محافظان خانوادۀ خودش، کشته شد. سردار محمد سال‌ها از وی و خانواده‌اش محافظت می‌کرد.[۱٧][احمدولی کرزی توسط یک محافظ خانوادۀ خودش کشته شد، رادیو آزادی: ٢۱ تیر ۱٣۹٠]

هرچند طالبان مسلح مخالف دولت، مسئولیت قتل احمدولی کرزی را به عهده گرفته‌اند[۱٨]. اما در واقع، انگیزه‌ی این قتل تا هنوز روشن نیست و در پردۀ ابهام باقی مانده است. خالد پشتون عضو ولسی جرگۀ افغانستان که احمدولی کرزی را از نزدیک می‌شناسد، می‌گوید:

    "سردار محمد یک جوان محلى بود. در این نظام در حدود صلاحیت‌هاى خودش کار مى‌کرد. وی فرد نزدیک به احمدولی کرزى و از جمله افرادى بود که احمدولی کرزى بر وى اعتماد داشت. اگر فرد مورد اعتماد نمى‌بود، کسانی که به احمدولی کرزى نزدیک مى‌شوند، تلاشى (بازرسی) مى‌شوند. طبعاً اسلحه به سردار محمد به اجازۀ احمدولی کرزی داده شده بود. در نتیجۀ تحقیقات معلوم خواهد شد، کى به او انگیزه قتل را داده است."[۱۹]

حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان در یک نشست خبری با تاکید روی تامین صلح و ثبات در افغانستان در مورد مرگ برادرش گفت:

    "قسمی که اطلاع دارید، امروز صبح برادر کوچکم احمدولی کرزی در خانه‌اش شهید شد. انالله و انا الیۀ راجعون و همین زندگی مردم افغانستان است. خانه‌های مردم افغانستان، هر کدام ما از این رنج برده‌ایم. امیدواری ما اینست که انشاالله و تعالی رنج مردم افغانستان از بین برود و در وطن ما صلح و امنیت حاکم شود، تا هیچ خانوادۀ افغان با این دردهای که همۀ ما داریم، دیگر دچار نشوند."[٢٠]

احمدولی کرزی، یک خواهر و شش برادر، به شمول حامد کرزی، رییس جمهوری افغانستان دارد.


[] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- رییس شورای ولایتی قندهار، از مهمترین پایه‌های حکومت حامد کرزی در جنوب کشور محسوب می‌شد و همواره حامد کرزی، از اتهاماتی که بر برادرش از سوی رسانه‌های غربی وارد آمده بود، دفاع می‌کرد.
[٢]-
[٣]-
[۴]-
[۵]-
[٦]-
[٧]-
[٨]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱٢]-
[۱٣]-
[۱۴]-
[۱۵]- یک مقام ریاست امنیت ملی افغانستان، گفته است، احمدولی کرزی ساعت یازده و سی‌دقیقه، توسط یک مهمان در داخل منزلش کشته شد که شخص حمله‌کننده نیز توسط محافظان احمدولی کرزی کشته شده است.
[۱٦]- سردار محمد از مدت حدود هفت سال بدین‌سو برای خانواده‌ی کرزی کار می‌کرد و از اعتماد ویژه‌ی احمدولی کرزی برخوردار بود. سردار محمد فرمانده بیش از ۱٢٠ محافظی بود که مسوولیت تأمین امنیت و مصوونیت یک قلعه‌ی متعلق به عبدالقیوم کرزی را به عهده داشته است.
[۱٧]-
[۱٨]-
[۱۹]-
[٢٠]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]