ه‍.ش. ۱۳۹۵ اسفند ۸, یکشنبه

جلال، احمدشاه

از: دانشنامه‌ی آریانا

احمدشاه جلال


فهرست مندرجات
استادان دانشگاه کابلزیست‌شناسان

دکتر احمدشاه جلال (به انگلیسی: Ahmad Shah Jalal) (زاده‌ی ۱٣۱٠ خ -)، دانشمند افغان و از استادان باسابقه دانشکده‌ی ساینس (علوم) دانشگاه کابل در رشته زیست‌شناسی است.


زندگی‌نامه
پروفسور احمدشاه جلال

احمدشاه جلال، در ۵ قوس ۱٣۱٠ خورشیدی (٢٧ نوامبر ۱۹٣۱ میلادی)، در نوآباد دهمزنگ کابل زاده شد. وی تحصیلات ابتدایی خود را در شهر کابل گذراند و دوره‌ی دبیرستان را در سال ۱٣٢۹ در لیسه‌ی امانی (دبیرستان نجات) به پایان برد. سپس، مدت یکسال در دفتر تدریسات وزارت معارف افغانستان خدمت کرد و در سال ۱٣٣٠ خورشیدی (۱۹۵۱ میلادی) برای ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی زیست‌شناسی به کشور آلمان غرب رفت.

وی در سال ۱٣٣٨، از دانشگاه مونیخ دکترای خود را گرفت و به افغانستان بازگشت و در همان‌سال در دانشکده‌ی ساینس (علوم) دانشگاه کابل به‌عنوان استاد مشغول تدریس شد.

دکتر جلال دیپارتمنت (دیپارتمان) زیست‌شناسی را در دانشکده‌ی ساینس دانشگاه کابل بنیاد نهاد و همزمان سمت معاون رئیس و مدتی هم سرپرستی آن دانشکده را به‌عهده داشت. وی در سال ۱٣۴٢، مدیر دبیرستان امانی شد. سپس، مدتی به ریاست تدریسات مسلکی (فنی) وزارت معارف منصوب گردید.

در سال ۱٣۴٨، دکتر جلال، به‌عنوان استاد مهمان در دانشگاه‌ بن به آلمان رفت و بیشتر از یک سال مشغول تحقیقات علمی و تدریس در آن‌جا بود. در نهایت کرسی استادی (پروفسوری) را به‌دست آورد و دوباره به کشور بازگشت و به‌عنوان آمر دیپارتمت زیست‌شناسی مشغول به‌کار شد.

در سال ۱٣۵٧، وی ریاست باغ وحش کابل را به‌عهده گرفت و از سال ۱٣۵٣ تا سال ۱٣۵٧، به‌عنوان آمر دیپارتمنت زیست‌شناسی دانشکده‌ی طب ننگرهار خدمت کرد.

پس از کودتای هفتم ثور ۱٣۵٧، دکتر جلال در روز هشتم همان ماه به‌عنوان فعال سیاسی دستگیر و در جلال‌آباد به زندان افتاد. او پس سپری کردن یک‌سال زندان در جلال‌آباد و کابل آزاد شد و به‌عنوان آمر دیپارتمت زیست‌شناسی دانشکده‌ی ساینس مشغول به‌کار گردید. سپس، مدتی به‌عنوان معاون علمی دانشگاه کابل منصوب شد.

زمانی‌که در سال ۱٣٦٦، آکادمی علوم افغانستان تأسیس گردید، وی به‌عنوان کاندید (نامزد) آکادمیسین برگزیده شد و با کسب امتیاز مافوق‌رتبه، و به‌عنوان آمر بخش زیست‌شناسی، امور تحقیقاتی این آکادمی را به‌عهده گرفت.

در اواخر سال ۱٣٦٧، دکتر جلال به پاکستان مهاجر شد و در شهر پیشاور دانشگاهی را برای جوانان مهاجر افغان تأسیس کرد. وی، از سال ۱٣٧٠ تا ۱٣٧۵ معین وزارت صحت عامه در دولت موقت مجاهدین گردید و نمایندگی آن وزارت را در زمان بازگشت مجاهدین به افغانستان به‌عهده داشت. سپس، وی به‌عنوان رئیس انستیوی طب کابل منصوب شد و در زمان حاکمیت طالبان، در سال ۱٣٧٧ (۱۹۹٨) به کشور هلند پناه برد و در آن‌جا اقامت گزید.


فعالیت‌های علمی

پروفسور دکتر احمدشاه جلال، از سال ۱٣۴٢ خورشیدی (۱۹٦٣ میلادی)، در کنار تدریس و تحقیق، در کنفرانس‌ها، و سمینارهای علمی داخل و خارج از کشور شرکت داشت که از آن میان می‌توان از اجلاس عمومی آزانس انرژی اتمی در وین، کنفرانس بین‌المللی آموزگاران در برلین، سمینار آموزشی بین‌المللی کادرها در برلین، سمینار تنظیم خانواده از جانب یونسکو در بمبئی، سمینار یونسکو در دانشگاه مادورای هند، جلسه‌ی بررسی اوضاع سیاسی افغانستان به دعوت مجلس سنای فرانسه در پاریس، هم‌چنین کنفرانس‌های منطقه‌یی سازمان بهداشت جهانی در اسکندریه و کشورهای خاورمیانه نام برد.

افزون بر این، او در تعدادی از نهادهای ملی و بین‌المللی، از جمله: انجمن دوستی افغانستان و ملل متحد، لویه جرگه اضطراری، لویه جرگه قانون اساسی، اولین کمیسیون انرژی اتمی افغانستان، سازمان عفو بین‌الملل، اتحادیه‌ی استادان دانشگاه کابل و ... عضویت داشت.


افتخارات

دکتر جلال، در طول خدمت خود - به پاس خدمات علمی و تحقیقاتی - موفق به دریافت جوایز و مدال‌های افتخار از ده‌ها نهاد داخلی و خارجی گردید، از جمله: مدال پوهنه، مدال افتخار نقره از سوی رئیس جمهور آلمان، و نشان بزرگ دولتی جمهوری آلمان.


آثار

پروفسور احمدشاه جلال، یک سری تحقیقات علمی را در افغانستان، آلمان و هندوستان انجام داد که در نتیجه‌ی آن، حدود شصت اثر از او، به زبان‌های پشتو، دری، آلمانی، انگلیسی و چکی، در داخل و خارج از افغانستان به چاپ رسید. شماری از کتاب‌های وی را می‌توان چنین نام برد:

  • کتاب درسی بیولوژی (زیستشناسی) برای دبیرستان‌ها، به زبان‌های دری و آلمانی، چاپ آلمان.

  • کتاب‌های درسی بیولوژی عمومی (زیست‌شناسی عمومی)، اکولوژی (بوم‌شناسی)، و زولوژی (حیوانات فقاریه) برای وزارت تحصیلات عالی افغانستان (برای تدریس در دانشگاه‌ها).

  • سیمای محیط زیست افغانستان (بخش زیست‌شناسی در فرهنگ علوم طبیعی)، به زبان‌های دری و آلمانی، چاپ آلمان.

به‌علاوه، دکتر جلال، مقالاتی متعددی در رابطه با زیست‌شناسی در دایرةالمعارف آریانا و سایر نشریات افغانستان به چاپ رسانیده است و هم‌چنین یک سلسله گفتارها در مورد دانش زیست‌شناسی برای عموم در تلویزیون ملی افغانستان پخش کرده‌اند.


[] يادداشت‌ها




[] پيوست‌ها


...


[] پی‌نوشت‌ها

...


[] جُستارهای وابسته






[] سرچشمه‌ها







[] پيوند به بیرون

[۱ ٢ ٣ ۴ ۵ ٦ ٧ ٨ ٩ ۱٠ ۱۱ ۱٢ ۱٣ ۱۴ ۱۵ ۱٦ ۱٧ ۱٨ ۱۹ ٢٠]

رده‌ها افغانستان‌شناسی دانشمندان افغان زیست‌شناسان افغان استادان دانشگاه کابل