ه‍.ش. ۱۳۹۶ اردیبهشت ۵, سه‌شنبه

چرخه قاعدگی و تغییر در رفتارهای جنسی زنان

از: دکتر کوروش رستگار

هوس‌های سرخ

روان‌شناسی زیبایی، هوس و خیانت


فهرست مندرجات

.



بخش اول

طراحی تصویر روی جلد کتاب «هوس‌های سرخ: روان‌شناسی زیبایی، هوس و خیانت»، آرتور، ف.

چرخه‌ی قاعدگی یا سیکل قاعدگی (Menstrual cycle) در واقع تغییرات فیزیولوژیکی است که در دوران باروری جنسی زنان، جهت تولیدمثل رخ می‌دهد و هر ماه یک تخمک بالغ شده و آماده‌ی تشکیل جنین می‌شود. در این مدت به‌تدریج بافت رحم نیز آماده‌ی نگهداری جنین شده و اگر لقاح صورت نگیرد، تخمک دفع شده و بافت پوششی رحم ریزش می‌کند که به این فرایند قاعدگی گفته می‌شود. چرخه‌ی قاعدگی زنان، به‌طور طبیعی، از دوران بلوغ تا زمان یائسگی ادامه می‌یابد و فقط در دوران بارداری و شیردهی متوقف می‌شود. مدت خونریزی قاعدگی برای چندروز، معمولاً ۳-۵ روز طول می‌کشد، اما بین ۲-۸ روز نیز می‌تواند متغیر باشد. هم‌چنین، یک سیکل قاعدگی طبیعی بین ۲۱ تا ۳۵ روز متغیر است، که هر سیکل به‌طور متوسط ۲۸ روز طول می‌کشد. حجم متوسط خونریزی در هر سیکل ماهانه قاعدگی ۳۵ میلی‌لیتر است.

سیکل قاعدگی جهت حفظ باروری در زنان و تحت کنترل دستگاه درون‌ریز یا سیستم اندوکرین (Endocrine system) ایجاد می‌شود. این سیکل (Ovarian cycle) به سه مرحله تقسیم می‌شود: ۱- فاز فولیکولر (Follicular phase)، ٢- مرحله‌ی تخمکگذاری یا فاز اوولاسیون (Ovulation)، و ٣- فاز لوتِئال (Luteal phase). اگرچه بعضی منابع، زیر نام »Uterine cycle« تقسیم‌بندی دیگری دارند: ۱- فاز قاعدگی یا خونریزی (Menstruation)، ٢- فاز تکثیری یا پرولیفراتیو (Proliferative phase)، و ٣- فاز ترشحی (Secretory phase).

به‌هر حال، در هر سیکل قاعدگی، که از اولین روز شروع خونریزی قاعدگی شروع می‌شود، روش‌های هورمونی جلوگیری از بارداری با تغییر در سطح هورمون‌های بدن از بارداری جلوگیری می‌کنند.

فصل اول

چرخه قاعدگی و تغییر در ترجیحات و رفتارهای جنسی زنان

    موضوعات مورد بحث در این فصل، شامل موارد زیر است:

    ۱- بررسی خصایص افزایش‌دهنده جذابیت چهره‌ای مردان از نظر زنان مانند تقارن و مردانگی-زنانگی‌نمایی چهره‌ای.

    ٢- بررسی خصایص افزایش‌دهنده جذابیت بدنی مردان از نظر زنان مانند قد، عرض شانه‌ها و عضلانی‌بودن.

    ٣- بررسی خصایص افزایش‌دهنده جذابیت شخصیتی-رفتاری مردان از نظر زنان مانند رقابت‌جویی درون-جنسیتی.

    ۴- بررسی سایر خصایص افزایش‌دهنده جذابیت مردان از نظر زنان مانند صدا، بو و غیره.

    ۵- بررسی تغییرات و نوسانات در ترجیحات زیبایی‌ناختی و جنسی زنان که مرتبط با چرخه‌ی قاعدگی‌اند.

    ٦- بررسی تغییرات و نوسانات در سایر رفتارها مانند فعالیت‌های جنسی، خیانت زناشویی، اشتها و رفتارهای پوششی زنان که مرتبط با چرخه‌ی قاعدگی هستند.

    ٧- بررسی داده‌های خودگزارش‌دهی مردان در رابطه با تغییرات در ترجیحات جنسی زنان که با چرخه‌ی قاعدگی مرتبط هستند.


چرخه‌ی قاعدگی در زنان

چرخه‌ی قاعدگی در زنان جامعه انسانی، از دیرباز متوجه تغییرات و نوسانات در رفتارهای جنسی زنان و به‌خصوص تغییرات در رفتارهای جنسی که به موازات چرخه‌ی قاعدگی[۱] روی می‌دهند، بوده است. همان‌طور که خواهیم دید، رفتارها و ترجیحات جنسی زنان، در طول چرخه‌ی قاعدگی، تحولات زیادی را به‌خود می‌بیند. تغییرات و نوسانات در رفتارها و ترجیحات جنسی زنان که هماهنگ با چرخه‌ی قاعدگی روی می‌دهند، به‌خصوص از این جهت که جنبه‌های پنهان و ناگفته‌ایی از زندگی جنسی زنان را آشکار می‌کنند، حائز اهمیت هستند.

چرخه‌ی قاعدگی، به یک دوره تقریباً ماهیانه گفته می‌شود که در طول آن، تغییرات منظمی در وضعیت هورمونی و تناسلی زنان، روی می‌دهد. کل طول چرخه‌ی قاعدگی، بین ٢۵ تا ٣۵ با میانگین ٢٨ روز است. ابتدای هر چرخه با خونریزی قاعدگی شروع می‌شود که مربوط به جدا شدن پوسته بیرونی رحم است. خونریزی قاعدگی که تقریباً ۵ تا ٧ روز طول می‌کشد، اولین مرحله از هر چرخه‌ی جدید و شروع آن، علامت پایان یافتن چرخه قاعدگی قبلی است. اگر پنج روز را به عنوان تعداد روزهای مرحله‌ی قاعدگی در نظر گرفته و در میانگین تعداد چرخه‌ی قاعدگی یک زن در هر سال یعنی دوازده ضرب کنیم، با احتساب شروع قاعدگی از سن دوازده سالگی و پایان آن در پنجاه سالگی، به عدد ٢،٦ سال می‌رسیم. به‌عبارت دیگر، هر زن به‌طور میانگین، شش سال از عمر خود را در این دوره به‌سر می‌برد. در صورتی‌که طول دوره‌ی چرخه را ٢٨ روز فرض کنیم، در طول نیمه اول چرخه، یعنی روزهای هفتم تا چهاردهم یا شانزدهم، ترشح هورمون استروژن[٢] که به‌وسیله فولیکول یعنی تخمک نارسیده در تخمدان صورت می‌گیرد، رو به افزایش می‌گذارد. در این‌صورت، روزهای بین حدوداً دهم تا چهاردهم یا شانزدهم چرخه، مرحله تخمک‌گذاری یا فولیکولار[٣] است. با فرمول بالا و با تغییر تعداد روزها از پنج روز به چهار روز به عدد ۵ سال می‌رسیم که مدت زمانی را می‌سازد که یک زن در طول عمر خود دوره‌ی تخمک‌گذاری را تجربه می‌کند. در این مرحله، میزان هورمون استروژن به اوج خود می‌رسد. در اواسط چرخه‌ی قاعدگی، اوج ناگهانی پروژسترون[۴] نیز روی می‌دهد که خود یکی از علل پاره شدن فولیکول و آزاد شدن تخمک از آن است. از آن‌جایی که اواسط چرخه‌ی قاعدگی، بهترین زمان برای بارور شدن تخمک و حامله شدن یک زن است، به آن دوره‌ی باروری[۵] یا پنجره‌ی باروری[٦] گفته شده است. به مرحله سوم چرخه‌ی قاعدگی یعنی از روزهای چهاردهم یا شانزدهم تا پایان چرخه‌ یعنی روز بیست و هشتم، مرحله‌ی لوتئال[٧] یا زرده‌ای گفته می‌شود. در این مرحله تخمک رسیده که در مرحله‌ی قبلی آماده لقاح بوده در صورت بارور نشدن، تبدیل به جسمی زرد رنگ می‌شود. در این مرحله، ترشح استروژن کم، ولی میزان پروژسترون، هم‌چنان بالا باقی می‌ماند.


[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی ارسال شده است.


[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- Menstrual cycle
[٢]- Oestrogen
[٣]- Follicular
[۴]- Progesterone
[۵]- Fertility Period
[٦]- Fertility window
[٧]- Luteal


[] جُستارهای وابسته




[] سرچشمه‌ها

رستگار، کوروش، هوس‌های سرخ (روان‌شناسی زیبایی، هوس و خیانت)، نشر اینترنتی، ویرایش اول - ۱٣۹٢