جستجو آ ا ب پ ت ث ج چ ح
خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ
ع غ ف ق ک گ ل م ن و ه ی

‏نمایش پست‌ها با برچسب کارنامه حکومت حامد کرزی. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب کارنامه حکومت حامد کرزی. نمایش همه پست‌ها

۱۳۹۳ مهر ۵, شنبه

کرزی و ۱۳ سال فراز و نشیب رابطه با پاکستان

1

حامد کرزی و اهداف هزاره سازمان ملل

از: احمد شفایی

میراث حکومت سیزده ساله حامد کرزی

حامد کرزی و اهداف هزاره سازمان ملل

فهرست مندرجات

[قبل][بعد]


چهارمین گزارش دستیابی به اهداف هزاره در افغانستان اخیراً توسط وزارت اقتصاد افغانستان نشر شد که دستاوردهای این کشور را تا پایان سال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد.

چهارمین گزارش افغانستان نشان می‌دهد که این کشور به تعداد از شاخص‌ها دست یافته و برای دست‌یابی به تعداد دیگر به مسیر درست در حرکت است ولی به تعداد از شاخص‌های دیگر هرگز در وقت معین شده دست نخواهد یافت

افغانستان در سال ۲۰۰۴ سند توسعه هزاره سازمان ملل را امضأ کرد و متعهد شد که به اهداف ۸‌گانه این سند تا سال ۲۰۲۰ دست یابد. این کشور از سازمان ملل خواست که هدف نهم را که تأمین امنیت پایدار است به‌عنوان شاخص خاص افغانستان، به این سند بیافزاید.

سایر کشورهای عضو سازمان ملل برای رسیدن به این شاخص‌ها تا سال ۲۰۱۵ فرصت دارند ولی برای افغانستان این دوره زمانی تا ۲۰۲۰ در نظر گرفته شده‌ است.

در این گزارش دولت افغانستان به تعهدات خود در بعضی موارد در مسیر درستی در حرکت است ولی دست یافتن به‌بعضی شاخص‌ها تا سال ۲۰۲۰ مشکل است.


[] از بین بردن فقر

براساس آمار ارزیابی خطرات ملی( NRVA) که در سال ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ انجام شده در حدود ۳۶ درصد از مردم این کشور زیر خط فقر قرار دارند و این به‌معنای این است که در حدود ۹ میلیون از جمعیت کشور زیر خط فقر زندگی می‌کند. آمار ارزیابی خطرات ملی سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ تاکنون به‌صورت رسمی اعلام نشده و شواهد نشان می‌دهد که تغییرات عمده در این مورد ایجاد نشده است. این‌که افغانستان بتواند تا سال ۲۰۱۵ تعداد افراد زیر خط فقر را به ۲۴ درصد برساند، غیر ممکن است. یافته‌های نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی نشان داده که افغانستان برای کاهش فقر با چالش‌های عمده روبه‌رو است.

میزان رشد فقر در سال ۲۰۱۰ مثل سال ۲۰۰۵ میلادی ۸ درصد باقی مانده است و کاهش آن به ۵ درصد تا سال ۲۰۲۰ غیر ممکن است.

براساس گزارش صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در سال ۲۰۰۲ میلادی ۴۱ درصد از کودکان زیر سن ۵ سال با کمبود وزن دچار بودند و در سال ۲۰۰۴ این رقم به ۳۹ درصد تغییر کرد. ولی ارزیابی دیگری تاکنون در این کشور انجام نشده که نشان دهد وضعیت کنونی چگونه است؟

گزارش‌های سال ۲۰۱۰ میلادی نشان می‌دهد، ۲۹ درصد از جمعیت افغانستان انرژی کافی مورد نیاز روزانه خود را دریافت نمی‌کردند. دولت افغانستان قادر نخواهد شد که شمار کسانی را که روزانه انرژی کافی را دریافت نمی‌کنند تا سال ۲۰۲۰ به ۹ درصد کاهش دهد.

سلامت غذایی در مناطق روستای به مراتب کمتر از مناطق شهری است. تاکنون تغییرات قابل توجه در زمینه افزایش سلامت غذایی در مناطق روستای دیده نشده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که میزان گستردگی فقر در مناطق روستایی در حدود ۳۶ در صد و این میزان در مناطق شهری به ۲۹ درصد می‌رسد.

علاوه بر آن گسترش فقر نیز در این کشور متفاوت بوده و ارزیابی خطرات ملی (NRVA) در افغانستان نشان داده که بیشترین فقر در میان عشایر (کوچی‌ها) و ساکنان ولایت‎های کابل، دایکندی، نیمروز و پکتیکا بوده که ۶۰ درصد افراد در این ولایت‌ها زیر خط فقر قرار دارند.


[] آموزش ابتدایی همگانی

آموزش یکی از نیازهای اساسی شهروندان افغان است؛ ولی مسایل از قبیل نبود امنیت، نبود ثبات سیاسی و وجود فساد گسترده اداری چالش عمده در این راستا به‌حساب می‌آید.

آموزش یکی از بخش‌های است که افغانستان توانسته خود را با اهداف هزاره سازمان ملل هماهنگ کند. از سال ۲۰۱۰ تاکنون، کسانی که به مدرسه ثبت نام کرده رشد ۳ درصدی داشته است.

بر اساس اعلام فاروق وردک وزیر آموزش و پرورش افغانستان ۱۱،۵ میلیون دانش آموز امسال به مدرسه رفتند و برای حدود ۱،۳ میلیون کودک هنوز زمینه آموزش در این کشور فراهم نیست.

با توجه به این رشد شمار کسانی که تاکنون به مدرسه می‌روند ۷۷ درصد افراد واجد شرایط را تشکیل می‌دهد و انتظار می‌رود که با این رشد ۳ درصدی افغانستان قادر شود تا سال ۲۰۲۰ زمینه تحصیل تمام افراد واجد شرایط را فراهم کند.

شمار افرادی که در سال ۲۰۰۳ میلادی به مدرسه می‌رفتند ۵۴ درصد افراد واجد شرایط بود و در سال ۲۰۱۱ به ۷۴ درصد رسیده است.

برای دستیابی به این هدف وزارت معارف (آموزش و پرورش) افغانستان برنامه دارد که از سال ۲۰۱۳ الی سال ۲۰۱۶ سه هزار و ۳۲۱ مدرسه جدید را اعمار کند.

آمار نشان می‌دهد از ۱۰۰ شاگرد که در سال ۲۰۰۳ از کلاس اول شروع به تحصیل کرده‌اند فقط ۴۵ نفر آنان توانسته‌اند تا کلاس ۱۲ درس بخوانند. ولی در سال ۲۰۱۲ این تعداد به ۶۴ نفر رسیده است. اگر این رشد را سالانه ۲درصد در نظر بگیریم بعید به‌نظر می‌رسد که این تعداد به ۸۰ درصد در سال ۲۰۲۰ برسد.

شمار افراد با سواد در سنین ۱۵ الی ۲۴ سال در سال ۲۰۰۳ میلادی ۳۴ درصد بود که اکنون این میزان به ۴۷ درصد افزایش یافته، این‌که افغانستان بتواند تا سال ۲۰۲۰ به صد درصد برساند کاری است غیر ممکن، زیرا میزان رشد اکنون ۲ درصد در سال ثبت شده است.

بودجه یکی از دیگر موضوعات است که بخش آموزش افغانستان را تاکنون با چالش روبه‌رو کرده و از سال ۲۰۰۹ تاکنون دولت افغانستان ۱۲ درصد از بودجه ملی خود را صرف آموزش کرده است. در کنار این به بخش خصوصی نیز اجازه داده تا در امر آموزش مشارکت کند که خود تأثیرات قابل توجه در شهرهای بزرگ این کشور داشته است.

با توجه به تمام این‌ها، سرمایه‌گذاری در این زمینه تاکنون بسیار ناچیز بوده و نسبت به تمامی کشورهای منطقه، کم‌ترین است. میزان سرمایه‌گذاری سالانه برای هر دانش آموز در افغانستان به ۶۰ دلار می‌رسد در حالی‌که در پاکستان این میزان به ۲۵۰ دلار و در ایران به ۶۰۰ دلار می‌رسد.

افغانستان برای دستیابی به اهداف هزاره سازمان در بخش آموزش همگانی اگرچه در مسیر درست قرار دارد ولی این کشور چالش‌های زیادی را فرا روی خویش دارد. از ۱۵ هزار و ۱۶۰ مدرسه که تا سال ۲۰۱۲ ایجاد شده در حدود ۴۰ درصد این مدارس فاقد ساختمان هستند و قرار است که تا سال ۲۰۲۰ نیز ۲۰ هزار مدرسه دیگر ایجاد شود که ۴۰ درصد از این مدارس نیز فاقد ساختمان خواهند بود.

علاوه بر ساختار فیزیکی مدارس، نبود معلم‌های آموزش دیده و کمبود معلم در مناطق روستایی به‌خصوص معلمین زن یکی از چالش‌های عمده خواهد بود، زیرا خانواده‌ها جرئت نخواهند کرد که در نبود معلم زن دختران‌شان را در سنین بالاتر به مدارس بفرستند.


[] برابری جنسیتی

براساس اعلام اداره مرکزی آمار افغانستان، زنان ۴۸،۹ درصد از جمعیت ۲۷ میلیونی افغانستان را تشکیل می‌دهند. ولی وضعیت زنان در این کشور یکی از چالش‌های عمده به‌حساب می‌آید و مشکل اساسی در راستای توسعه انسانی قلمداد می‌شود.

فقر فزاینده، عدم دسترسی به بهداشت، محرومیت از حقوق انسانی، وقوع خشونت علیه زنان، عدم موثریت لازم زنان در اجتماع، بی‌سوادی و عدم مشارکت آنان در ساختارهای مهم دولتی و سیاسی باعث ایجاد وضعیت بد برای آنان شده‌ است.

افغانستان از جمله کشورهای است که از نظر توسعه انسانی در ردیف ۱۷۵ از میان ۱۸۶ کشور جهان قرار دارد و یکی از کشورهای فقیر جهان به‌حساب می‌آید و این روند مستقیماً به وضعیت شکننده‌ی زنان افغان در این جامعه بستگی دارد.

آموزش زنان یکی از راه‌های توسعه انسانی به‌حساب می‌آید که متأسفانه نبود امنیت، نبود معلم زن، تسهیلات لازم و تشویق دختران به آموزش از جمله این مشکلات در زمینه آموزش زنان افغانستان است.

با توجه به این‌که از سال ۲۰۰۸ الی ۲۰۱۰ میزان رشد آموزش دختران ۷ درصد بوده ولی این روند از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ میلادی ۵ درصد گزارش شده که به‌نظر نمی‌رسد، افغانستان قادر شود تا سال ۲۰۲۰ به این شاخص اهداف هزاره دست یابد.

در جامعه بسته روستایی درس دادن شاگردان دختر توسط معلم مرد یک تابو پنداشته می‌شود و علاوه بر آن ضعف سیستم آموزشی نیز در افغانستان یک چالش است.

تناسب تعداد دانش‌آموخته‌گان دختر نیز چالش‌ها دیگری در افغانستان بوده و گزارش نشان می‌دهد که در سال ۲۰۰۳ از هر ۱۰۰ دانشجو ۲۱ نفر دختر بوده‌اند ولی این رقم تا سال ۲۰۱۲ به ۲۲ نفر تغییر کرده است. افغانستان تا رسیدن به تساوی تعداد دانش آموخته‌گان دختر و پسر که قرار است تا سال ۲۰۲۰ براساس گزارش سازمان ملل به آن دست یابد، راه درازی را در پیش دارد و مشکل است که بتواند به این هدف برسد.

به‌طور کل در ساختار آموزش افغانستان ۳۶ درصد از کل شاگردان را دختران تشکیل می‌دهد. در مراکز تربیه معلم از این تناسب به ۷۲، در دانشگاه‌ها به ۲۲ و در مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای نیز به ۱۵ درصد می‌رسند.

با سواد کردن افرادی که در سنین ۱۵ تا ۲۴ سال قرار دارند، یکی از چالش‌های مهم در افغانستان است. براساس ارزیابی خطرات و آسیب‌پذیری ملی (۲۰۱۲-۲۰۱۱) در حدود ۴۷ درصد افرادی در این کشور با سواد هستند، این ارقام در میان زنان به ۳۲ درصد می‌رسد.

با سواد شدن تمام این افراد تا سال ۲۰۲۰ یکی از چالش‌های عمده در افغانسان بوده و امکان دسترسی به این شاخص نیز مشکل است.

میزان زنان استخدام شده در نهادهای دولتی نیز یک چالش است، در سال ۲۰۰۸ میلادی ۱۸ درصد از کل کارمندان دولت را زنان تشکیل می‌داد و در سال ۲۰۱۲ این تعداد به ۲۷ درصد رسیده است.

اکنون بیش از ۳۸۲ هزار کارمند در افغانستان وجود داد که ۸۱ هزار نفر آنان را زنان تشکیل می‌دهد.

افغانستان تعهد کرده که تا سال ۲۰۲۰ میلادی تعداد مردان و زنان کارمندان برابر باشد که براساس ارزیابی دسترسی به این امر غیر ممکن است.

حضور زنان در بازار کار افغانستان کم و اغلب زنان در شغل‌های آسیب‌پذیر استخدام می‌شوند. ولی آمار دقیق از تعداد زنانی استخدام شده در بازار آزاد وجود ندارد، اما شواهد نشان می‌دهد که دولت یکی از بزرگ‌ترین نهاد استخدام‌کننده زنان است.

زنان افغانستان در غیر از بخش دولتی فقط در چند بخش محدود فعالیت دارند، همانند کارخانه‌های تولیدی، پروسیس مواد غذایی، دامداری و زارعت.

قانون اساسی افغانستان ۲۵ درصد از کرسی مجلس نمایندگان این کشور را به زنان اختصاص داده است. تاکنون درحدود ۲۵ درصد نمایندگان مجلس و ۱۶،۶ درصد از کرسی‌های مجلس سنا (بزرگان) افغانستان به زنان اختصاص یافته است.

علاوه بر آن از ۲۵ کرسی نهادهای مستقل دولتی فقط هفت مورد به زنان اختصاص داده شده است. ۳ وزیر، ۶ معاون وزیر و ۶۸ نماینده زن از ۲۴۹ نماینده شورای ملی زن هستند. در کل می‌توان گفت که فقط ۱۰ درصد از کل مقامات ارشد دولتی را زنان تشکیل می‌دهند.

این‌که چه تعداد زنان به نهادهای قضایی دسترسی دارند هنوز اطلاعاتی در دست نیست.

هنوز معلوماتی درباره تعداد خشونت‌ها و سوءاستفاده از زنان در این کشور وجود ندارد هرچند که دولت افغانستان قوانین مربوط به خشونت علیه زنان را در این کشور بررسی می‌کند.

در سال ۲۰۰۸ بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ مورد خشونت و بیش از سه هزار و ۲۰۰ جرم علیه زنان در سراسر افغانستان ثبت شده بود. ولی خشونت علیه زنان بعد از ۲۰۱۰ به ۶ هزار مورد کاهش یافته و ارتکاب جرایم علیه زنان هم‌چنان بیش از سه هزار مورد باقی مانده است.


[] کاهش مرگ و میر کودکان

بهبود وضعیت بهداشتی و مرگ و میر کودکان یکی از شاخص‌های است که توسعه کشورها را می‌توان از این طریق اندازه گرفته و قضاوت کرد که وضعیت زندگی مردم تا چه حد بهبود یافته است.

با توجه به این‌که میزان مرگ و میر کودکان در افغانستان کاهش یافته است ولی بازهم نسبت به کشورهای منطقه بسیار بالا است. از سال ۲۰۰۳ تاکنون، افغانستان شاهد کاهش ۶۰٪ میزان مرگ و میر کودکان زیر سن ۵ سال بوده و براساس اهداف هزاره سازمان ملل باید میزان مرگ و میر از سال ۲۰۰۳ تا سال ۲۰۱۵ به ۵۰ درصد و در سال ۲۰۲۰ نیز به ۷۵٪ کاهش یابد.

افغانستان برای دستیابی به این شاخص در استراتیژی توسعه ملی خود توجه زیاد، در زمینه نموده و وزارت بهداشت (صحت‌عامه) افغانستان نیز استراتژی و راهکارهای ویژه را در این زمینه تدوین کرده است. بهبود ارائه خدمات بهداشتی برای زنان به‌خصوص در دوران حاملگی، زایمان و بعد از آن یکی از این موارد است. که نشان می‌دهد افغانستان توانسته به یکی از اهداف هزاره سازمان ملل تاکنون دست یابد.

از هر هزار تولد در سال ۱۹۷۰ میلادی ۳۱۹ مورد قبل از ۵ سالگی منتج به مرگ می‌شد. در سال ۲۰۰۳ این تعداد به ۲۵۷ مورد رسید و در سال ۲۰۱۰ میلادی ۹۷ مورد از هزار تولد منجر به مرگ در سال ۲۰۱۲ به ۱۰۲ مورد از هر هزار مورد کاهش یافت. دولت افغانستان برنامه دارد که تا سال ۲۰۲۰ این تعداد را به ۷۶ مورد از هزار تولد برساند.

کاهش مرگ و مرگ کودکان بالای سن ۵ سال نیز یکی از چالش‌ها در افغانستان است. براساس آمار موجود از هر هزار کودک بالای سن ۵ سالگی تا سال ۲۰۰۳ میلادی ۱۶۵ نفر جان خود را از دست می‌دادند و آمار سال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد که این تعداد به ۷۴ مورد کاهش یافته است.

دولت افغانستان اعلام کرده که به ۴۶ مورد تا سال ۲۰۲۰ کاهش خواهد داد.

واکسناسیون سراسری بیماری سرخک و این‌که افغانستان خالی از بیماری سرخک کودکان شود یکی از چالش‌های دیگر است. این بیماری هنوز یکی از بیماری کشنده برای کودکان به‌حساب می‌آید. دستاورد افغانستان در زمینه تاکنون ۶۲ درصد بوده است.

سیستم هشداردهی بیماری درسال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد که حدود ۷.۷ هزار مورد کودکان افغان مبتلا به بیماری سرخک شدند که ۲۸ مورد منجر به مرگ گردیده‌است. این‌که افغانستان تا سال ۲۰۲۰ بتواند این کشور را خالی بیماری سرخک کند به‌نظر غیر قابل دست‌یابی است.


[] بهبود سلامت مادران

با توجه به اقدامات همه‌جانبه در زمینه حفاظت از مادران و کودکان هنوز چالش در این زمینه وجود دارد. وزارت بهداشت افغانستان تلاش کرده که خدمات اساسی بهداشتی و مراکز خدمات‌رسانی فوری زایمان را در مراکز بهداشت ایجاد و علاوه بر آن مراکز درمانی ویژه را برای مادران و کودکان بسازد.

افغانستان هنوز بدترین مکان در دنیا برای مادران به‌حساب می‌آید. مرگ و میر مادران، ازدواج‌های زود هنگام، نبود برنامه تنظیم خانواده، وضعیت بد زیر ساخت‌های بهداشتی و فقر گسترده عوامل این وضعیت نابسامان زنان افغانستان است.

قرار بود که افغانستان تا سال ۲۰۱۵ میلادی در حدود ۵۰٪ میزان مرگ و میر مادران را کاهش دهد، ولی اکنون به این هدف دست یافته است. سال ۲۰۰۴ از هر ۱۰۰ هزار مادر ۱۶۰۰ مورد جان خود را در هنگام زایمان از دست می‌داد. در سال ۲۰۱۰ این تعداد به ۳۲۷ مورد کاهش یافته است و افغانستان قرار است میزان مرگ و میر مادران را به ۸۰ مورد تا سال ۲۰۲۰ کاهش دهد.

بر اساس آمارموجود از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۱۱ میلادی ۳۴ مدرسه آموزش مامایی و پرستاری در ۳۱ ولایت افغانستان ایجاد شده و تاکنون بیش از دوهزار و ۳۰۰ ماما و پرستار زن در این مراکز آموزش دیده و در سراسر افغانستان فعالیت دارند.

اکنون ۳۸ درصد از زایمان توسط کارمندان آموزش دیده بهداشت انجام می‌شود که تعداد این نوع زایمان در مناطق شهری ۷۴ درصد و در مناطق روستایی ۳۰ است.

جلوگیری از بارداری در میان زنان تا سال ۲۰۰۸ میلادی ۱۵ درصد گزارش شده بود ولی در سال ۲۰۱۲ زنان که از روش‌های متفاودت برای جلوگیری از بارداری استفاده می‌کنند و این میزان به ۲۱ درصد رسیده است. قرار است که تا سال ۲۰۲۰ به ۶۰ درصد برسد که دست‌یابی به آن ممکن نیست.

در سال ۲۰۰۳ از هر هزار زن ۱۴۶ نفر آنان در سنین ۱۵ تا ۱۹ صاحب فرزند می‌شدند، ولی در سال ۲۰۱۰ این تعداد به ۸۰ نفر کاهش یافته است. این روند در کشور پاکستان ۳۰، در تاجیکستان و ایران ۲۷ و در ازبکستان به ۱۳ مورد می‌رسد.


[] مبارزه با بیماری‌ها

گزارش‌های وزارت بهداشت افغانستان تا سال ۲۰۱۲ نشان می‌دهد که افراد آلوده به بیماری ایدز و ویروس اچ آی وی در حدود ۱۳۶۷ مورد بوده که افزایش ۹ درصدی سالانه را نشان می‌دهد.

اولین‌بار این بیماری در سال ۱۹۸۹ در افغانستان گزارش شد و این کشور کم‌ترین میزان افراد آلوده به بیماری ایدز را داشته است. استفاده از مواد مخدر و عدم کنترل لازم بر اهدایی خون افغانستان را در برابر این بیماری‌ها آسیب‌پذیر ساخته است.

اطلاعات اولیه در افغانستان نشان می‌دهد که فقط ۱۷،۷ درصد از مردم این کشور از این بیماری اطلاعات لازم دارند.

در سال ۲۰۰۵ فقط ۳۲ درصد از خون‌های که به بیماران اهدا می‌شد از نظر آلودگی به این بیماری چک می‌گردید، بر اساس اعلام وزارت بهداشت افغانستان در سال ۲۰۱۲ این روند به ۱۰۰ درصد رسیده است و افغانستان قبل از ۲۰۲۰ به این شاخص دست یافته است.

اطلاعات درباره این‌که چه درصد از خانواده‌ها موضوع تنظیم خانواده را رعایت می‌کند در دست نیست.

افغانستان باید موفق شود تا سال ۲۰۲۰ میلادی ۸۰ درصد از معتادان ترزیقی مواد مخدر را درمان کند. در سال ۲۰۰۸ تعداد افراد تحت مداوا ۳۲ درصد اعلام شده بود و اکنون این رقم ۳۶ درصد اعلام شده که رشد قابل توجه را نشان نمی‌دهد.

افغانستان یکی از چهار کشور جهان است که بیماری مالاریا در آن به بالاترین حد خودش قرار دارد. اکنون ۶۳ ولسوالی در ۱۲ ولایت این کشور، این بیماری در حد حاد خود قرار دارد. تاکنون ۹۰ درصد از گزارش‌های که درباره بیماری مالاریا دریافت شده، تأیید نیز گردیده است.

تعداد افراد که به‌دلیل این بیماری در افغانستان جان خود را از دست دادند، در سال ۲۰۰۸ میلادی ۴۶ نفر بود و در سال ۲۰۱۲ نیز ۳۶ نفر گزارش شده است.

درسال ۲۰۰۵ بیماری مالاریا ۱،۴ درصد از کل بیماری‌ها را در افغانستان تشکیل می‌داد، ولی در سال ۲۰۱۲ این رقم به ۱،۵ افزایش یافته است و افغانستان در نظر دارد تا سال ۲۰۲۰ به ۰،۲ درصد برساند که امکان آن وجود ندارد و در کل غیر ممکن است که تا سال ۲۰۲۰ افغانستان بتواند از این بیماری رهایی یابد.

بیماری سل از دیگر بیماری‌های کشنده در افغانستان است. از صد هزار نفر ۳۵۱ نفر به این بیماری در افغانستان آلوده‌اند. ۶۴ درصد این بیماران را زنان تشکیل می‌دهند. سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۲ میلادی ۵۶ هزار بیماری سل را در این کشور ثبت کرد که ۱۲ هزار بیمار جان دادند. درکل از هر ۱۰۰ هزار نفر در افغانستان ۳۹ نفر به دلیل این بیماری جان می‌دهند و قرار است که این تعداد تا سال ۲۰۲۰ به ۳۱ نفر کاهش یابد که قابل دست‌یابی است.


[] حفاظت پایدار محیط زیست

بهبود وضعیت محیط زیست هر کشوری بستگی به‌میزان رشد پایدار کشورها دارد. بهبود وضعیت محیط زیست، بخشی از تعهدهای بین‌المللی افغانستان را تشکیل می‌دهد و این کشور برای بهبود وضعیت محیط زیست که در طول سال‌های جنگ صدمه دیده، اداره ملی حفاظت از محیط زیست را ایجاد کرده‌ است.

این نهاد مسئولیت دارد تا راهکارهای عملی، مقررات و قوانین را برای حفاظت از محیط زیست تدوین کند. در این راستا این نهاد تاکنون ۱۸ مورد قانون، راهکار و راهنما را تدوین کرده، ۹ سند همکاری چند جانبه و ۳ قرارداد‌ را نیز به امضأ رسانده است.

تهیه فهرست ۱۳۸ مورد از انواع گیاه و حیوانات در حال انقراض را در سطح ملی تهیه کرده و شامل فهرست سرخ این نهاد شده‌است.

بیشتر از نصف پوشش جنگلات افغانستان در سال‌های جنگ نابود شده است. این جنگلات یا به‌عنوان سوخت استفاده شدند و یا این‌که به خارج از این کشور قاچاق شدند. در سال ۲۰۰۳ فقط ۱،۶ میلیون هکتار زمین در افغانستان تحت پوشش جنگل بود و در سال ۲۰۰۸ به ۱،۳ میلیون هکتار کاهش یافت. در سال ۲۰۱۲ این مقدار ۲ میلیون هکتار گزارش داده شد و برای رسیدن به اهداف هزاره، این کشور تا سال ۲۰۱۵ میلادی باید زمین‌های تحت پوشش جنگل را به ۲،۱ میلیون هکتار برساند.

علاوه بر آن افغانستان تعهد کرده بود که بهبود وضعیت محیط زیست را از ۰،۳۶ درصد در سال ۲۰۰۴ به ۰.۵۰ درصد در سال ۲۰۱۵ برساند ولی این کشور به این شاخص در سال ۲۰۱۲ دست یافته است.

اکنون تلاش‌ها در افغانستان برای حفاظت از انواع گیاهان و جانوران در خطر صورت می‌گیرد، تا این کشور بتواند ۳درصد از این بخش را فهرست و شناسایی‌ کند که این شاخص نیز قابل دستیابی است.

انتشار سالانه گاز دی‌اکسید کربن نیز در سال ۲۰۰۶ میلادی در حدود ۰،۰۳۷ متریک تن ثبت شده بود که این رقم در سال ۲۰۱۲ به ۲ متریک تن رسیده و نهادهای محیط زیست افغانستان پیش بینی می‌کنند که این روند به‌دلیل صنعتی‌شدن کشور روز به روز افزایش یابد؛ هرچند که دولت افغانستان تعهد کرده که از انرژی‌های قابل تجدید استفاده کند.

افغانستان برای بهبود لایه ازن نیز اقدامات لازم را انجام داده و در سال ۲۰۰۶ میزان تولید گازهای گلخانه‌ای در این کشور حدود ۱۰۰ متریک تن گزارش شده بود و در سال ۲۰۱۲ این مقدار به ۱۷،۳۴ متریک تن کاهش یافته است و قرار است که افغانستان تا سال ۲۰۲۰ این میزان را ۱۳،۷ متریک تن کاهش دهد.

۱۰۰ درصد سوخت‌ها استفاده شده در افغانستان را در سال ۲۰۰۳ سوخت‌های جامد تشکیل می‌داد و اکنون نیز مردم افغانستان برای پخت‌وپز و گرم کردن منازل به سوخت‌های از قبیل چوب، ذغال سنگ، فضولات حیوانی و هیزم وابسته‌اند. با توجه به بهبود وضعیت عرضه سوخت‌های فسیلی اکنون وابستگی به این مواد مقداری کاهش یافته است.

در سال ۲۰۰۸ وابستگی مردم به سوخت‌های جامد ۹۴ درصد بود ولی در سال‌های ۲۰۱۰ به ۹۲ درصد و در سال ۲۰۱۲ به ۹۱ درصد کاهش یافته و قرار است که افغانستان تا سال ۲۰۱۵ این میزان را به ۹۰ درصد کاهش دهد.

افغانستان به سازمان ملل تعهد کرده که تا سال ۲۰۲۰ تعداد کسانی که به آب آشامیدنی پاک و بهداشتی دسترسی خواهند داشت، باید به ۶۱،۵ درصد برساند و کسانی‌که به بهداشت محیط پاک دسترسی داشته باشند، نیز به ۶۶ درصد برساند. براساس ارزیابی که در سال ۲۰۱۰ انجام شده میزان افراد که به آب آشامیدنی پاک دسترسی دارند به ۲۷،۲ درصد می‌رسید ولی در سال ۲۰۱۲ وزارت توسعه روستاهای افغانستان این مقدار را ۳۱ درصد اعلام کرد.

تعداد افراد که به بهداشت محیط دسترسی دارند در سال ۲۰۰۸ میلادی ۵.۲ درصد اعلام شده بود و در سال ۲۰۱۲ نیز این مقدار ۸ درصد اعلام شده است. انتظار نمی‌رود افغانستان بتواند تا سال ۲۰۲۰ به تعهدات خود در قبال اهداف هزاره سازمان ملل دست یابد.

افغانستان تعهد کرده بود که تا سال ۲۰۲۰ تعداد افراد را که دارای سرپناه مطمئن هستند به ۷۲ درصد برساند ولی وزارت توسعه شهری افغانستان اعلام کرده که در سال ۲۰۱۲ میلادی ۶۱ درصد جمعیت افغانستان دارای سر پناه مطمئن شده‌اند.

وجود مهاجرین داخلی یکی دیگر از چالش‌ها در افغانستان و در سال ۲۰۰۵ درحدود ۲،۴ میلیون بیجاشدگان داخلی در سراسر افغانستان وجود داشت، به‌دلیل ناامنی در ولایتی جنوبی و جنوب شرقی تعداد آوارگان داخلی تا سال ۲۰۱۲ به ۴،۹ میلیون افزایش یافت و افغانستان قادر نیست تا سال ۲۰۱۵ این تعداد را به ۱،۵ میلیون نفر برساند.


[] مشارکت جهانی

سال ۲۰۰۱ میلادی آغاز کمک‌های بین‌المللی به افغانستان بود. به‌منظور شفافیت بیشتر در روند مصرف این کمک‌ها و موثریت آن افغانستان و جامعه بین‌المللی در سال ۲۰۰۵ اعلامیه پاریس را به امضا رساند ولی به‌دلیل نبود امنیت، ظرفیت در نهادهای دولتی، عدم هماهنگی میان نهادی کمک کننده و دولت افغانستان و پیچیدگی‌های دیگری که در این راستا وجود داشت، مؤثریت کمک‌های جامعه جهانی در افغانستان ناچیز بود.

بعد از آن کنفرانس لندن، کابل و توکیو از مهم‌ترین نشست‌های دولت افغانستان و جامعه جهانی درباره روند مصرف کمک‌ها و تعهد کشورها و نهادها به افغانستان بود.

در کنفرانس توکیو ساختار مشترک درباره حساب‌دهی کمک‌های بین‌المللی تدوین شد که دولت افغانستان متعهد به ایجاد شفافیت، حکومت‌داری خوب و مبارزه علیه فساد گردید.

در سال ۲۰۱۲ دولت افغانستان خط مشی را برای مدیریت کمک‌های بین‌المللی تدوین کرد که هدف آن تسلط بیشتر دولت بر کمک‌های بین‌المللی بود و این‌که این کمک‌ها بیشتر باید از طریق بودجه دولت افغانستان مصرف شود. هدف این بود که افغانستان بیشتر به خود متکی شده و تا سال ۲۰۲۴ بتواند که تمام نیازهای خود را از طریق درآمد داخلی تأمین کند.

هدف از تدوین راهکار مدیریت کمک‌ها، این بود که ۵۰ درصد کمک‌ها از طریق بودجه افغانستان و ۸۰ درصد نیز با توجه به اولویت‌های دولت افغانستان سرمایه‌گذاری شود. برای این منظور دولت افغانستان و جامعه جهانی بر سر ۲۲ اولویت ملی افغانستان نیز توافق نمودند.

تناسب کمک‌های که برای بخش اجتماعی همانند آموزش، بهداشت، توسعه روستا و حمایت‌های اجتماعی در نظر گرفته شده بود در سال ۲۰۰۳ میلادی ۲۸درصد از کل بودجه را تشکیل می‌داد ولی در سال ۲۰۱۲ این مقدار به ۲۴ درصد کاهش یافت. قرار است که که تا سال ۲۰۱۵ میلادی ۲۷،۵ درصد از کمک‌های بین‌المللی برای این بخش به‌مصرف برسد.

کمک‌های توسعه‌ای را که دولت افغانستان در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ دریافت کرده بود ۴۹ درصد از در آمد ناخالص ملی افغانستان را تشکیل می‌داد و این مقدار در سال ۲۰۰۸ به ۲۸ درصد کاهش یافت و در سال ۲۰۱۲ به ۲۴ درصد و براساس کنفراس توکیو دولت افغانستان باید ظرفیت لازم را ایجاد کند تا بتواند مالیات را به‌صورت درست جمع‌آوری کرده و از وابستگی به جامعه جهانی برآید.

کمک‌های جامعه جهانی که در عرصه تجارت سرمایه‌گذاری شد در سال ۲۰۰۵ میلادی ۵ درصد بودجه ملی را تشکیل می‌داد و در سال ۲۰۰۸ به ۱۲درصد افزایش یافت و دولت افغانستان انتظار دارد که تا سال ۲۰۱۵ به ۱۸ درصد برسد.

تعداد کشورهای که افغانستان با آن‌ها قرارداد ترجیحی دارند در سال ۲۰۰۶ میلادی ۱۱،۸ درصد بود و براساس اعلام اداره مرکزی آمار افغانستان این مقدار به ۲۷،۷ در سال ۲۰۱۰ افزایش یافت.

اکنون افغانستان با تعداد زیادی از کشورهای جهان قرار دادهای تجاری دارد. میزان صادرات افغانستان در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ حدود ۳۷۶ میلیون دلار گزارش شده است.

افغانستان به‌دلیل این‌که کشور محاط به خشکه است نتوانسته، سرعت لازم را در رونق بازرگانی داشته باشد ولی موقعیت استراتژیک این کشور فرصت‌های را نیز در زمینه تجارت فراهم کرده است.

میزان جوانان بیکار افغان بین سنین ۱۵ الی ۲۴ سال در سال ۲۰۰۳ حدود ۲۶ درصد اعلام شده بود و در ارزیابی ملی خطرات در سال ۲۰۰۸ این میزان را ۴۷ درصد گزارش داده ولی هنوز دولت افغانستان برنامه‌ای در این زمینه ندارد که تا سال ۲۰۲۰ تعداد جوانان بیکار را به چند درصد کاهش دهد.

افزایش جوانان جویایی کار می‌تواند باعث مهاجرت آنان و ایجاد چالش‌های بین‌المللی میان کشورها شود و زمینه قاچاق انسان و فرار مغزها را نیز فراهم می‌کند.

براساس اعلام سازمان بهداشت جهان در سال ۲۰۰۳ حدود ۶۵ درصد از مردم افغانستان به داروهای مورد نیاز برای درمان خود دسترسی داشته‌اند و در سال ۲۰۱۲ این مقدار به ۹۰ درصد افزایش یافته و تعداد مراکز درمانی از ۴۹۶ مرکز به دو هزار و ۹۶ مرکز در سال ۲۰۱۲ افزایش یافته است.

افغانستان در زمینه ارتباطات نیز توانسته است که به دستاوردهای زیادی دست یابد و بر اساس گزارش‌ها در سال ۲۰۰۸ میلادی از هر هزار نفر ۲۱۰ نفر به خدمات تلفنی و حدود ۱۷ نفر به خدمات انترنتی دسترسی داشتند، ولی در سال ۲۰۱۲ از هر هزار نفر ۵۴۷ نفر به تلفن و ۵۵ نفر به انترنت دسترسی پیدا کردند که قرار است تا سال ۲۰۲۰ این تعداد به ترتیب به ۸۰۰ و ۴۰۰ نفر افزایش یابد.

با توجه به دستاوردهای افغانستان در زمینه فنی‌آوری ارتباطی امکان دسترسی به این شاخص وجود دارد. قرار بود تا سال ۲۰۱۵ از هر هزار افغان نفر ۵۰۰ نفر به تلفن دسترسی داشته باشد که قبل از موعد به این شاخص دست یافته است.

با ارئه نسل سوم انترنت (۳G) وزارت مخابرات افغانستان در نظر دارد که روند استفاده از انترنت را سرعت بخشد. قیمت هر میگابایت انترنت در سال ۲۰۱۱ از ۹۰۰ دلار به ۹۷ دلار کاهش یافته است که افغانستان می‌تواند به این شاخص نیز تا سال ۲۰۱۵ دست یابد.


[] امنیت پایدار

امنیت شرط اساسی و اصلی برای توسعه و ثبات در افغانستان است. نبود امنیت باعث می‌شود که افغانستان نتواند به شاخص‌های دیگر اهداف هزاره سازمان ملل دست یابد. از سال ۲۰۰۲ تاکنون نیروهای امنیتی افغان از قوت لازم برخوردار شده و براساس گزارش افغانستان به سازمان ملل تعداد نیروهای ارتش ملی این کشور به ۱۸۳ هزار و تعداد سربازان پلیس این کشور نیز ۱۵۱ هزار نفر رسیده است.

اکنون تامین امنیت اکثر نهادهای داخلی و بین‌المللی به عهده این نیروها است و در ۱۷ اگست سال ۲۰۱۰ نیز شرکت‌های بین‌المللی و داخلی امنیتی که در این کشور فعالیت داشتند مسئولیت آن به نیروهای امنیتی افغان انتقال یافت و نیروهای محافظ عامه در ساختار وزارت داخله (کشور) افغانستان ایجاد شد.

گزارش وزارت مالیه افغانستان در سال ۲۰۱۰ نشان می دهد که از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۱۰ میلادی ۶۱ درصد از کمک‌های بین‌المللی به بخش امنیت بوده است. در سال ۲۰۱۲ نیز ۴.۸ درصد از درآمد ناخالص ملی افغانستان به بخش امنیت و میزان پولی که برای بخش امنیت در این سال مصرف شده به ۸.۸ میلیارد دلار می‌رسد و دولت افغانستان متعهد شده است که تا سال ۲۰۲۰ میلادی فقط ۴ درصد از درآمد ناخالص ملی صرف امنیت این کشور شود که دسترسی به این شاخص دور از انتظار نیست.

در سال ۲۰۱۲ بخش امنیت ۱۹.۸ درصد از کل بودجه افغانستان را به‌خود اختصاص داده بود.

دولت افغانستان سال ۲۰۰۳ خلع سلاح عمومی را در به‌منظور خلع سلاح گروهای مسلح و جذب آنان به زندگی عادی آغاز کرد و ارزیابی‌ها نشان می‌داد که در سال ۲۰۰۸ بیش از ۵ هزار اسلحه گرم در این کشور وجود داشته باشد ولی در سال ۲۰۱۰ این تعداد به ۱۲ هزار و در سال ۲۰۱۲ به حدود ۱۸ هزار افزایش یافته است.

جرایم مسلحانه نیز در سال ۲۰۰۸ بیش از ۱۰ هزار مورد ثبت شده بود و در سال ۲۰۱۰ به بیش از ۸ هزار کاهش یافت و در سال ۲۰۱۲ این تعداد به بیش از ۱۲ هزار افزایش یافت.

ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که اعتماد مردم نسبت به نیروهای امنیتی افغانستان افزایش یافته است.

از ۱۰ هزار جرم که در سال ۲۰۰۸ رخ داده بود بیش از ۹ هزار مورد رسیدگی شده بود که ۹۲ درصد را نشان می‌داد و در سال ۲۰۱۲ از ۱۲ هزار جرمی که رخ داده بود به بیش از ۱۰ هزار رسیدگی شده بود که به ۸۷ درصد رسیدگی شده است.

در سال ۲۰۰۵ سرزمین‌های آلوده به مین به ۷۱۵ کیلومتر مربع می‌رسید و در سال ۲۰۱۲ این مقدار به ۵۷۰ کیلومتر مربع کاهش یافته است. افغانستان براساس معاعده اتاوا خواسته است که ده سال دیگر نیز به این کشور فرصت بدهد که تا سال ۲۰۱۵ این مناطق را به ۳۸۵ و در سال ۲۰۲۰ به ۱۱۰ کیلو متر مربع کاهش دهد.

به‌دلیل اطلاع‌رسانی درباره مین و مواد منفجر ناشده افرادی که ماهیانه جان خود را بر اثر انفجار این نوع مواد از دست می‌دهد از ۱۰۰ نفر در ماه، در سال ۲۰۱۲ به ۳۰ نفر کاهش یافته است.

افغانستان تا سال ۲۰۰۷ تمام ذخایر مین‌های ضد پرسنل خود را نابود کرده و از سال ۲۰۰۷ تاکنون نیز ۴.۵ هزار مین ضد پرسنل در این کشور کشف و نابود شده‌اند. تعداد مین‌های ضد پرسنل که تاکنون نابود شده به بیش از ۵۱۷ هزار حلقه می‌رسد و علاوه بر آن بیش از ۳۰ هزارمین ضد تانک نیز نابوده شده است.

براساس ارزیابی انجام شده در سال ۲۰۰۲ حدود ۱۰۰ هزارتن مهمات در افغانستان وجود داشت. از این مقدار ۳۹ هزار بررسی شد که ۹.۷ هزار تن قابل ترمیم و استفاده بود و بیش از ۳۰ هزار تن آن نیز نابود شدند.

مواد مخدر یک تهدید امینتی به‌حساب می‌آید و در سال ۲۰۰۳ زندگی حدود ۱،۷ میلیون نفر به مواد مخدر وابستگی داشت که براساس اهداف هزاره دولت افغانستان باید این تعداد را در سال ۲۰۱۵ به ۴۲۵ هزار و در سال ۲۰۲۰ به ۱۷۰ هزار نفر کاهش دهد اما به‌دلیل چالش‌های که در این زمینه وجود دارد افغانستان تعهد کرده که در سال ۲۰۱۵ این تعداد را به ۶۰۰ هزار و در سال ۲۰۲۰ به ۲۰۰ هزار نفر کاهش دهد.[۱]


[] شاخص‌ها

»»از بین بردن فقر

  • افزایش ۳ درصدی افرادی که درآمد آنان کمتر از یک دلار در روز است تا سال ۲۰۲۰.

  • کاهش ۵ درصدی افرادی که از گرسنگی رنج می برند تا سال ۲۰۲۰

  • »»آموزش ابتدایی همگانی

  • اطمینان از این‌که تا سال ۲۰۲۰ تمام دختران و پسران در سراسر افغانستان به آموزش ابتدایی دسترسی پیدا کنند.

  • بر اساس اعلام فاروق وردک وزیر آموزش و پرورش افغانستان ۱۱،۵ میلیون دانش‌آموز امسال به مدرسه رفتند و برای حدود ۱،۳ میلیون کودک هنوز زمینه آموزش در این کشور فراهم نیست .

    »»برابری جنسیتی

  • محو تمام تبعیض جنسیتی در تمام سطوح آموزشی تا ختم ۲۰۲۰

  • کاهش عدم تساوی جنسیتی در بخش اقتصادی تا سال ۲۰۲۰

  • افزایش ۳۰ درصدی تعداد زنان به‌صورت انتخابی و انتصابی در ساختار نهادهای دولتی تا سال ۲۰۲۰

  • افزایش ۵۰ درصدی دسترسی زنان به نهادهای قضایی تا سال ۲۰۱۵ و دسترسی ۱۰۰ درصدی آنان تا سال ۲۰۲۰

  • تناسب تعداد دانش آموخته‌گان دختر نیز یکی دیگر از چالش‌ها در افغانستان بوده و گزارش نشان می‌دهد که در سال ۲۰۰۳ از هر ۱۰۰ دانشجو ۲۱ نفر دختر بوده‌اند ولی این رقم تا سال ۲۰۱۲ به ۲۲ نفر تغییر کرده است.

    »»کاهش مرگ و میر کودکان

  • کاهش ۵۰ درصدی مرگ و میر مادران از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۵ و کاهش مرگ و میر کودکان زیر سن ۵ سال به یک‌سوم نسبت به‌سال ۲۰۰۳ تا سال ۲۰۲۰.

  • از هر هزار تولد در سال ۱۹۷۰ میلادی ۳۱۹ مورد قبل از ۵ سالگی منتج به مرگ می‌شد.

    »»بهبود سلامت مادران

  • کاهش ۵۰ درصدی مرگ و میر مادران در حد فاصل سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵ و کاهش آن تا ۲۵ درصد کمتر از سطح ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۲۰.

  • قرار بود که افغانستان تا سال ۲۰۱۵ میلادی در حدود ۵۰٪ میزان مرگ و میر مادران را کاهش دهد، ولی اکنون به این هدف دست یافته است.

    »»مبارزه با بیماری‌ها

  • داشتن محیط مصئون تا سال ۲۰۲۰ و جلوگیری از گسترش بیماری ایدز

  • داشتن محیط مصئون تا سال ۲۰۲۰ و برعکس شدن روند ابتلا به بیماری مالاریا و سایر بیماری‌ها

  • صد درصد خون‌های اهدایی به بیماران از نظر داشتن بیماری چک می‌شود.

    »»حفاظت پایدار محیط زیست

  • تدوین قوانین و برنامه‌های به‌منظور بهبود پایدار محیط زیستی در افغانستان

  • کاهش ۵۰ درصدی افراد تا سال ۲۰۲۰ که به آب آشامیدنی پاک و بهداشت محیط دسترسی دارند.

  • تا سال ۲۰۲۰ بهبود قابل ملاحظه‌ای در زندگی کسانی ایجاد شود که به‌صورت زاغه‌نشین زندگی می‌کنند.

  • در سال ۲۰۰۳ فقط ۱،۶ میلیون هکتار زمین در افغانستان تحت پوشش جنگل بود و در سال ۲۰۰۸ به ۱،۳ میلیون هکتار کاهش یافت. در سال ۲۰۱۲ این مقدار ۲ میلیون هکتار گزارش داده شد.

    افغانستان به سازمان ملل تعهد کرده که تا سال ۲۰۲۰ تعداد کسانی که به آب آشامیدنی پاک و بهداشتی دسترسی دارند باید به ۶۱،۵ درصد برسد.

    »»مشارکت جهانی

  • استفاده موثر و به‌جا از کمک‌های جامعه بین‌المللی به‌منظور ایجاد افغانستان پایدار و توسعه یافته

  • ایجاد یک سیستم شفاف مالی که متعهد به حکومتداری خوب، توسعه و کاهش فقر باشد.

  • توسعه و اجرای استراتیژی‌های به‌منظور ایجاد فعالیت‌های موثر برای جوانان

  • به همکاری شرکت‌های داروسازی فراهم‌سازی داروهای مقرون به‌صرفه در کشورهای در حال توسعه

  • فراهم‌سازی فن‌آوری جدید به‌خصوص در زمینه معلومات و ارتباطات

  • در کنفرانس بن ساختار کنونی دولت افغانستان پایه‌ریزی شد.

    »»امنیت پایدار

  • ایجاد اصلاحات و حرفه‌ای‌سازی ارتش ملی افغانستان

  • کاهش استفاده غیر قانونی از سلاح و کاهش اسلحه‌های غیر مجاز

  • ایجاد اصلاحات و حرفه‌ای‌سازی پلیس ملی افغانستان

  • تمام مناطق مین‌گذاری‌شده تا سال ۲۰۱۳ پاکسازی شده و تمام مواد منفجر نشده تا سال ۲۰۱۵ نابود خواهند شد.

  • تمام انبارهای مین‌های ضد پرسنل تا سال ۲۰۰۷ نابود و تمام ذخیره گاه‌های مواد انفجاری نیز تا سال ۲۰۲۰ نابود می‌شود.

  • کاهش نقش مواد مخدر در درآمد سرانه کشور سالانه ۵ درصد تا سال ۲۰۱۵ و کمتر از ۱ درصد تا سال ۲۰۲۰

  • از سال ۲۰۰۲ تاکنون نیروهای امنیتی افغان از قوت لازم برخوردار شده و براساس گزارش افغانستان به سازمان ملل تعداد نیروهای ارتش ملی این کشور به ۱۸۳ هزار و تعداد سربازان پلیس این کشور نیز ۱۵۱ هزار نفر رسیده است.




    [] يادداشت‌ها

    يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی ارسال شده است.



    [] پی‌نوشت‌ها

    [۱]- کرزی و اهداف هزاره سازمان ملل، وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان (صفحه ویژه: میراث حکومت سیزده ساله حامد کرزی): ٣٠ مه ٢٠۱۴ - ٠۹ خرداد ۱٣۹٣



    [] جُستارهای وابسته







    [] سرچشمه‌ها

    وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان



    میراث بهداشت و درمان حامد کرزی

    از: کاوون خموش

    میراث بهداشتی و درمانی حامد کرزی

    خدمات وسیع اما بی‌کیفیت

    فهرست مندرجات

    [قبل][بعد]


    اگر از دستاورد دولت حامد کرزی در بخش بهداشت سخن گفته شود، در این سال‌ها مراکز بهداشتی بیشتر شده، مرگ و میر مادران کمتر شده و بر اساس گفته وزارت صحت افغانستان میانگین عمر هم از ۴۵ به ۶۳ سال افزایش یافته است. اما، به‌رغم این، از رنج خانواده‌های افغان که به‌ویژه در مناطق دوردست روستایی زندگی می‌کنند، کاسته نشده است.[۱]

    آموزش و پرورش کارمندان محلی بهداشتی از جمله قابله‌ها در ده سال گذشته، از دست‌آوردهای دولت در بخش صحی است


    [] میراث بهداشتی و درمایی حامد کرزی

    همین‌که حامد کرزی قدرت پس از طالبان را در افغانستان در دست گرفت، کمک‌های جامعه جهانی به این کشور سرازیر شد.

    در بخش بهداشت از آن‌زمان تا حالا که سیزده سال می‌گذرد، بیشتر از ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار آمریکایی به وزارت صحت عامه (بهداشت) کمک داده شده است. سازمان‌های بین‌المللی هم سالانه میلیون‌ها دلار را از نشانی خود در زمینه بهداشت و درمان در افغانستان مصرف می‌کنند.

    اما در یکی از دشوارگذرترین نقاط کوهستانی بامیان خانواده‌ای زندگی می‌کند که کودک پنج ساله‌اش را «مفت» از دست داده است. یک بیماری ساده «جگرگوشه» لیلا را کشت و خانواده‌ای را داغدار کرد.

    لیلا با شوهر بیمار و دو کودکش در قلب افغانستان زمستان‌های سختی را می‌گذراند. چهارسوی خانه‌‌ی او حدود ۳۰۰ بامیانی دیگر مناظر زیبای طبیعی دارد اما در فصل سرما برای زندگی کردن در این منطقه باید قیمت زیادی پرداخت.

    نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی با محله «سرقول» که در مرکز بامیان است، پنج کیلومتر فاصله دارد. پسر لیلا سرماخورده بود و چون خانواده حتی پول کرایه راه را نداشت، از دنیا رفت.

    من در یکی از زمستان‌ها سراغ لیلا رفتم و در حالی که اشک می‌ریخت و دو کودکش را در بغل گرفته بود گفت: «دکتر نداریم، موتر دور است که موتر بگیریم، اگر به موتر زنگ بزنیم هم سه چهار هزار (حدود صد دلار) از ما می‌خواهد که به شفاخانه یا کلینیک برساند. می‌گویی پیاده برویم؟ پیاده همین حالا هم که حرکت کنیم بعد از ظهر می‌رسیم و عصر نمی‌توانیم برگردیم، شب کجا بانیم؟ کاش که نادار نباشیم.»

    با وجودی که دولت عرضه خدمات اساسی بهداشتی را رایگان در اختیار مردم گذاشته؛ اما لیلا برای انتقال دخترش به بیمارستان از نزدیکانش قرض (وام) گرفته که هنوز بدهکار است. اگر پیاده بخواهد به بیمارستان برود، سرما جان خود و فرزندش را می‌گیرد.

    اما دولت افغانستان دامنه‌ی مراکز صحی و کلینیک‌ها را به روستاهای افغانستان گسترش داده و می‌گوید که بعضی از جاها به‌دلیل شرایط خاص اقلیمی، امنیت و یا هم نبود جاده دست‌شان را کوتاه کرده است.


    [] نبرد با مرگ

    مثل لیلا در گوشه و کنار افغانستان صدها خانواده با مرگ می‌جنگند. در بیمارستان مرکزی بامیان در یکی از اتاق‌های تک بستری دختری با بیماری سل بستری بود. مادرش زینب او را پانزده روز روستا به روستا از ولایت سرپل در شمال آورده بود. از او پرسیدم که چرا به مزارشریف یا جوزجان یا حداقل مرکز سرپل مراجعه نکرد، گفت: «راه بلخاب بسته بود و دیگر راه‌ها هم امنیت ندارند. از این کلینک به آن کلینیک تا به این‌جا رسیدیم و هفت روز است که در بامیان هستیم.»

    از روی‌کار آمدن حکومت جدید حدود دوازده سال می‌گذرد و حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان در چهار دور پیهم ریاست جمهوری‌اش با چند بخش از جمله بهداشت و درمان کارهای بزرگی کرده است.

    دولت در این سال‌ها دست‌آوردهای خود را در عرصه بهداشت چشمگیر و با ده سال پیش غیرقابل مقایسه می‌داند. مقام‌های وزارت صحت عامه یا بهداشت افغانستان می‌گویند که ده دوازده سال پیش حتی همین مراکز بهداشتی هم در اختیار مردم نبود که حالا است.

    موارد قابل مقایسهسال ۲۰۰۲سال ۲۰۱۳
    مرگ و میر مادران هنگام زایمانیک مادر در هر ۲۷ دقیقهیک مادر در هر ۲ ساعت
    مرگ و میر کودکان زیر ۵ سالاز هر چهار نوزاد یک کودک زیر ۵ سالاز هر ۱۰ نوزاد یک کودک زیر ۵ سال
    پوشش خدمات بهداشتی اساسی۹ درصد مردم۶۰ درصد مردم
    کل کارکنان صحی افغانستان۱۸ هزار کارکن۳۲ هزار کارکن
    تعداد مراکز صحی۹۰۰ مرکز۲۱۶۰ مرکز
    قابله‌ها (کارکنان بهداشتی زن)۴۰۰ قابله۴۰۰۰ قابله
    میانگین عمر۴۵ سال۶۳ سال

    ثریا دلیل وزیر صحت‌عامه افغانستان می‌گوید که این دست‌آوردها از طریق تطبیق برنامه‌هایی چون افزایش آموزش حرفه‌ای قابله‌ها، استخدام کارکنان صحی، تطبیق سرتاسری واکسن و بهبود دسترسی به آب آشامیدنی و تغذیه کودکان به میان آمده است.

    با این حال هم‌چنان افغان‌ها با نزدیک‌ترین مراکز بهداشتی در برخی از نقاط یک ساعت با پای پیاده فاصله دارند. اگر بیماری شانس بیاورد و از کمربندهای بین شهری طالبان بگذرد و به مرکز اساسی بهداشتی یا دست‌کم کلینکی برسد، هم بحث کیفیت و ظرفیت بیمارستان‌ها و مراکز صحی معضل دیگری است.


    [] ناکامی‌های دولت در بهداشت و درمان

    اما سازمان‌های غیردولتی فعال در بخش صحی انتظار بیشتری دارند. از جمله دفتر کودکان را نجات بدهید (Save The Children) که از سال‌ها در افغانستان برای بهبود وضعیت کودک و مادر کار می‌کند، می‌گوید دست آوردها هنوز قناعت بخش نیست.

    محمداکبر سباوون از مسئولان دفتر کودکان را نجات بدهید در کابل به بی‌بی‌سی گفت: «اگر چه وزارت صحت عامه تعدادی از کارمندان صحی را در سطح جامعه تربیت کرده است اما متاسفانه تعدادشان کافی نیست، در حدود سی هزار کارمند صحی تربیت شده در حالی‌که ضرورت است که در هر قریه و قصبه دو کارمند صحی یکی زن و یک مرد باید وجود می‌داشت.»

    وزارت بهداشت افغانستان نارسایی‌ها را می‌پذیرد اما آن‌را به ابعاد دیگری مرتبط می‌داند که به گفته خانم ثریا دلیل از توان وزارت صحت‌عامه بالاست.

    ثریا دلیل وزیر بهداشت: «بُعد صحت در افغانستان بسیار کلان است، ما در دورترین نقاط حضور داریم، در جاهایی که سایر ماموران حکومتی حضور ندارند ما هستیم و این وسعت خدمات را نشان می‌دهد که در اکثر این جاها در سال‌های گذشته خدمات نبود اما حالا گسترش پیدا کرده است. بعضاً زن و شوهر استخدام می‌کنیم که به یک محل افغانستان بفرستیم و مزد بلند می‌دهیم اما چون امنیت راه‌ها خراب است و در محلات سایر امکانات از جمله برق، جاده، آب آشامیدنی و برای کودکان مکتب نیست، کارکنان صحی از کار در محلات دور دست منصرف می‌شوند.»


    [] کیفیت درمان و خدمات

    اما با وجودی که دولت افغانستان آمار مراکز بهداشتی، کارکنان صحی، دسترسی مردم به کلینیک‌ها را بلند برده اما کیفیت درمان و نحوه‌ی تداوی (درمان) هنوز زیر سئوال است.

    نهادهای خصوصی در کنار دولت تکنولوژی بهداشتی را به کشور آورده‌اند

    در بسیاری از موارد بیماران در داخل افغانستان تشخیص و تداوی درست نمی‌شوند و این است که سالانه هزار نفر به کشورهای همسایه برای تداوی مجبور به سفر می‌شوند. میلیون‌ها افغانی پول از سرمایه مردم در بیرون خرج می‌شود و آن‌هایی که می‌روند دولت و بیمارستان‌های خصوصی تا هنوز نتوانسته اعتمادشان را جلب کند.

    بحث گنجایش بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی دولتی نگرانی دیگری است که نهادهای دولتی را همواره با انتقاد روبه‌رو کرده است.

    در بخش کودک بزرگ‌ترین بیمارستان بامیان که گنجایش ۳۲ کودک را دارد، عمدتاً حدود ۱۸۰ کودک بستری است و در هر تخت یک نفره سه کودک با مادرانشان زیر مراقبت اند. گنجایش بیمارستان هم ۱۰۵ بیمار است که به بیشتر از ۲۰۰ بستری می‌رسد.

    بابر میلادیان سرطبیب شفاخانه مرکزی بامیان می‌گوید: «شفاخانه دیگری مثل ما مجهز نیست که ما بیماران را به آن‌جا انتقال بدهیم. از دایکندی مریض داریم از سرپل و از ولایت میدان‌وردک و حتی از ولایت پروان هم به این‌جا بیماران رجعت داده می‌شوند و سبب می‌شود که نتوانیم درست رسیدگی کنیم چون اکثراً اضافه‌تر از ظرفیت، بیمار بستر می‌کنیم.»

    احمدجان نعیم معاون وزارت بهداشت افغانستان نیز مشکلات موجود در جامعه افغانستان از جمله حساسیت‌های سنتی جامعه را مانع تطبیق برنامه‌های بهداشتی در افغانستان می‌داند و برای امحای این مشکلات به تقویت آموزش و پرورش، آگاهی‌دهی و افزایش کارکنان محلی بهداشتی تأکید می‌کند.

    آگاهی و بلندرفتن سطح آموزش و پرورش، بهبود راه‌های مواصلاتی، افزایش مراکز صحی فرعی و سیار از کارهایی است که باید شود.


    [] چالش‌های سال‌های بعد

    با این‌همه حالا حامد کرزی نظام بهداشت و درمانی را به میراث می‌گذارد که در جهان از جمله ارزان‌ترین‌ها و هم‌چنین بی‌کیفیت‌ترین‌ها است.

    توجه به نقش بخش خصوصی، ایجاد مقرره‌های بهداشتی و حفظ دست‌آوردها چالش‌های سال‌های بعد عنوان شده است

    علاوه به این، این میراث در سال‌های بعد هم برای حکومت‌های بعدی چالش‌های جدیدی ایجاد می‌کند که نیازمند اقدامات برنامه‌ریزی شده است.

    ثریا دلیل وزیر صحت‌عامه افغانستان می‌گوید که در سال‌های بعد باید به نقش بیشتر بخش خصوصی در زمینه بهداشت و درمان کارهای اساسی شود. خانم دلیل تنفیذ مقرره مراکز بهداشتی و درمانی خصوصی را از مهم‌ترین کارهای دوره ماموریت خود می‌داند و می‌گوید که در سال‌های آینده این مقرره و طرزالعمل‌ها و لوایح آن به غنامندی بیشتری نیازد دارد.

    به نظر او پیشرفت‌ها فصل جدیدی از چالش‌ها را باز خواهد کرد از جمله افزایش میانگین عمر شهروندان افغانستان سبب افزایش بیماری‌های غیرساری مثل سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی و شکر خواهد شد که به توجه نیاز دارد.

    مبارزه با سو تغذیه که بیش از پنجاه درصد کودکان در افغانستان به آن مبتلا اند و رساندن میزان مرگ و میر مادر و کودک از دیگر کارهایی است که در سال‌های آینده افغانستان را هرچه بیشتر به اهداف هزاره سوم نزدیک می‌کند.



    »» جامعه جهانی در دوازده سال گذشته، میلون‌ها دلار در بخش بهداشت، افغانستنان را کمک مالی کرده است. با وجود این‌همه، حالا حامد کرزی سیستم بهداشتی را به میراث می‌گذارد که هم‌چنان از ارزان‌ترین و ضعیف‌ترین در جهان است.


    [] يادداشت‌ها

    يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی ارسال شده است.



    [] پی‌نوشت‌ها

    [۱]- کاوون خموش، میراث بهداشت و درمان کرزی؛ خدمات وسیع اما بی‌کیفیت، وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان (صفحه ویژه: میراث حکومت سیزده ساله حامد کرزی): ٣٠ مه ٢٠۱۴ - ٠۹ خرداد ۱٣۹٣



    [] جُستارهای وابسته







    [] سرچشمه‌ها

    وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان




    ۱۳۹۳ مهر ۳, پنجشنبه

    معاونان و وزیران کرزی چه کسانی بودند؟

    از: بی بی سی

    میراث حکومت سیزده ساله حامد کرزی

    معاونان و وزیران کرزی چه کسانی بودند؟

    فهرست مندرجات

    [قبل][بعد]


    حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان فقط در دوره موقت حکومتش در سال ۲۰۰۱، بعد از کنفرانس بن، نقشی در انتخاب کابینه‌اش نداشت و کابینه او توسط شرکت‌کنندگان کنفرانس بن انتخاب شد. در دوره‌ی دوساله حکومت موقت نیز نقش او در انتخاب وزیرانش تا حدودی کمرنگ اما تصمیم‌گیرنده اصلی بود.

    حامد کرزی بعد از آن‌که در سال ۲۰۰۴ به‌صورت انتخابی رئیس جمهوری افغانستان شد و هم‌چنین پیروزی او در دور دوم انتخابات در سال ۲۰۰۹ نقش اصلی را در انتخاب وزیرانش بازی کرد. ولی کابینه او همواره نمایندگی از نهادهای سیاسی و اقوام این کشور را می‌کرد و خیلی از منتقدانش در این سال‌ها بر سر انتخاب و چینش وزیران وی اعتراض داشتند و معتقد بودند که کابینه او به «شرکت سهامی» شبیه‌تر است تا به کابینه.

    مصلحت‌گرایی حامد کرزی در انتخاب وزیرانش را مخالفان و خیلی از صاحب‌نظران افغان دلیل اصلی ناکارایی حکومت او می‌دانستند.

    حامد کرزی اکنون از هرم قدرت کنار می‌رود و سئوال این است که معاونان و وزیران کابینه کرزی در این سال‌ها چه کسانی بودند؟ چه تخصص و قابلیت‌هایی داشتند؟[۱]


    [] معاونان و وزیران کرزی

    مارشال محمدقسیم فهیممعاون اول رئیس جمهور - وزیر دفاع
    محمدقسیم فهیم که در دوران حکومت حامد کرزی، به عالی‌ترین رتبه نظامی - مارشالی - رسید، به‌دنبال کشته‌شدن احمدشاه مسعود فرمانده ارشد جبهه متحد ضد طالبان شهرت بیش‌تری یافت. فهیم پس از آن‌که احمدشاه مسعود در یک حمله انتحاری کشته شد، رهبری نیروهای مجاهدین را در مبارزه علیه طالبان به‌عهده گرفت و نقش مهمی در فروپاشی رژیم طالبان با حمایت هوایی جنگنده‌های آمریکایی بازی کرد. محمدقسیم فهیم پس از فروپاشی طالبان نیز در صحنه سیاسی افغانستان همواره حضور داشت، به استثنای پنج سال اول ریاست جمهوری حامد کرزی، که به‌دلیل عدم حضور در دولت، نتوانست نقش خود را به‌شکل فعال حفظ کند، دیگر شخص تأثیرگذاری در عرصه سیاسی افغانستان بود. فهیم، در سال ۱۳۳۶ خورشیدی در روستای عمرض ولایت پنجشیر به‌دنیا آمد.او آموزش‌های ابتدایی را در زادگاهش فرا گرفت و برای آموزش عالی، به کابل رفت و در رشته حقوق اسلامی درس خواند[٢]. فهیم بهار امسال به‌دلیل بیماری قلبی در کابل درگذشت.
    محمدیونس قانونیمعاون اول رئیس جمهور - وزیر معارف - وزیر داخله (کشور)
    محمدیونس قانونی، ۵۷ ساله، از همرزمان اصلی احمدشاه مسعود، فرمانده فقید مجاهدین به‌شمار می‌رود. قبل از انتخاب به‌عنوان معاون اول حامد کرزی، عضو مجلس نمایندگان افغانستان بود. قانونی نامزد انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ بود و توانست از حمایت شماری از سران مجاهدین از جمله مارشال محمدقسیم فهیم و عبدالله عبدالله برخوردار شود. او در این انتخابات به‌رقیب اصلی حامد کرزی تبدیل شد و یک میلیون و سیصد هزار رای (۱۶،۳ درصد کل آرا) را به‌خود اختصاص داد. قانونی در سال ۱۹۵۷ در درۀ پنجشیر در شمال کابل زاده شد. او بعدها برای ادامه تحصیل به کابل، پایتخت رفت[٣]. اما به‌زودی درگیر مسایل سیاسی شد و پس از ورود سربازان شوروی سابق به افغانستان در سال ۱۹۷۹، دوباره به پنجشیر بازگشت و به نیروهای تحت رهبری احمدشاه مسعود پیوست. در سال ۱۹۹۳، زمانی‌که مجاهدین قدرت را در کابل به‌دست گرفتند، قانونی وارد وزارت دفاع دولت مجاهدین شد و در پایان عمر دولت مجاهدین، وزیر امور داخله بود. قانونی در دولت موقت، به‌عنوان وزیر داخله (کشور)افغانستان معرفی شد اما در جریان لویه‌جرگه (اجلاس بزرگ) اضطراری، از وزارت داخله کنار رفت و در دولت انتقالی به‌رهبری حامد کرزی وزیر معارف (آموزش و پرورش) شد. او در دور قبلی مجلس نمایندگان، رئیس مجلس بود و در دور کنونی موفق نشد تا این کرسی را دوباره احراز کند. بعد از وفات محمدقسیم فهیم، قانونی براساس قانون اساسی افغانستان به‌عنوان معاون اول کرزی به مجلس معرفی شد و رای اعتماد گرفت.
    احمدضیا مسعودمعاون اول در دور اول ریاست جمهوری
    احمدضیا مسعود در سال ۱۳۳۵ در ولایت غزنی به‌دنیا آمد. او برادر احمدشاه مسعود است. مسعود اصلاً از ولایت پنجشیر است و آموزش‌های ابتدایی را در لیسه (دبیرستان) استقلال در کابل به پایان رساند و سپس در انستیتوی پلی‌تخنیک کابل شامل شد اما تحصیل در این دانشکده را پس از سه سال ترک کرد. پس از کودتای ثور ۱۳۵۷ احمدضیا مسعود، به گروه مجاهدین به فرماندهی احمدشاه مسعود پیوست و برای جنگ با نیروهای ارتش شوروی سابق وارد پنجشیر شد. از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۱ به‌عنوان نماینده احمدشاه مسعود و حزب جمعیت اسلامی در پاکستان ایفای وظیفه کرد. پس از پیروزی مجاهدین به‌عنوان مشاور برهان‌الدین ربانی رئیس دولت مجاهدین تعیین شد. او پس از سقوط طالبان در سال ۱۳۸۱ به‌عنوان سفیر افغانستان در روسیه منصوب شد. احمدضیا مسعود هم‌چنان در سال ۲۰۰۴ سفیر غیرمقیم افغانستان در کشور ارمنستان، گرجستان و بلاروس بود. مسعود در اولین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، به‌عنوان معاون اول حامد کرزی در انتخابات شرکت کرد. کرزی برنده شد و احمدضیا مسعود پنج سال معاون او بود؛ اما در انتخابات دوم، کرزی به‌جای مسعود، مارشال محمدقسیم فهیم را به‌عنوان معاون اول خود برگزید. احمدضیا مسعود در این اواخر رهبری جبهه ملی افغانستان را به‌عهده داشت که یکی از ائتلاف‌های اپوزیسیون دولت بود؛ اما در آستانه انتخابات و صف‌بندی‌های انتخاباتی فروپاشید. هم‌چنان او در آخرین تصمیم‌گیری‌های حزب جمعیت اسلامی افغانستان، به‌عنوان معاون این حزب انتخاب شده است. او در انتخابات امسال به‌عنوان معاون اول زلمی رسول در انتخابات شرکت کرده بود.
    محمدکریم خلیلیمعاون دوم در دوره حکومت موقت و دو دور ریاست جمهوری
    محمدکریم خلیلی در سال ۱۳۲۹ خورشیدی در ولسوالی (شهرستان) حصه اول بهسود ولایت میدان وردک متولد شد و در نوجوانی برای تحصیل به کابل آمد[۴]. بعد از کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ که نیروهای کمونیستی در این کشور به‌قدرت رسیدند، او به‌دلیل فعالیت‌های سیاسی‌اش، پایتخت را ترک کرد و در چارچوب «سازمان نصر افغانستان» فعالیت ضد دولت کمونیستی را در ولایت پروان و میدان وردک آغاز کرد. او درسال ۱۳۶۰ مسئولیت سرپرستی دفتر سازمان نصر را در شهر تهران به‌عهده گرفت. در سال ۱۳۶۶ که گروه‌های سیاسی شیعی افغانستان، شواری ائتلاف اسلامی افغانستان را بنیاد نهادند، خلیلی به‌عنوان عضو و سخنگوی آن انتخاب شد. در سال ۱۳۶۸ با ایجاد حزب وحدت توسط گروه‌های سیاسی شیعه او عضو شورای مرکزی این حزب شد. خلیلی در ابتدای دولت مجاهدین در سال ۱۳۷۱ به‌سمت وزیر امور مالیه (دارایی) افغانستان شد. در سال ۱۳۷۳ پس از کشته شدن عبدالعلی مزاری رهبر فقید حزب وحدت اسلامی افغانستان توسط گروه طالبان، محمدکریم خلیلی به‌عنوان رهبر این حزب انتخاب شد و مقر رهبری این حزب را به شهر بامیان در مرکز افغانستان منتقل و مبارزه علیه طالبان را آغاز کرد. او در دوره‌ انتقالی حکومت حامد کرزی و در دو دوره انتخابی ریاست جمهوری افغانستان به‌عنوان معاون دوم کرزی کار کرد. حضور طولانی او در دولت باعث شد که منتقدانش خلیلی را مردی برای تمام فصول بخوانند.
    عبدالرحیم وردک، وزیر دفاعوزیر دفاع در دور اول تا نیمه دوم ریاست جمهوری
    ژنرال عبدالرحیم وردک، وزیر دفاع پیشین افغانستان، متولد ولایت وردک است و ۶۸ سال دارد. او در اکادمی نظامی افغانستان درس خوانده و بعدا برای تحصیلات بیشتر نظامی به آمریکا و مصر سفر کرد. در سال گذشته وردک دکترای افتخاری در رشته علوم نظامی را از دانشگاه نظامی کانادا به‌دست آورد. این ژنرال چهار ستاره افغان دو بار از سوءقصد جان به سلامت برده است. ژنرال وردک در سال ۲۰۰۴ بعد از انتخابات ریاست جمهوری، از سوی حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان به‌عنوان وزیر دفاع افغانستان منصوب شد. او در سپتامبر ۲۰۱۲، بعد از استیضاح پارلمان رد صلاحیت شد و بعد از آن به کارش در وزارت دفاع پایان داد. وردک در یک‌سال گذشته به‌عنوان مشاور ارشد دفاعی و اصلاحات نظامی حامد کرزی کار کرد و چند ماه قبل از ثبت نام برای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری افغانستان از این سمت استعفا داد.
    بسم‌الله محمدیوزیر دفاع در نیمه دوم و دور دوم ریاست جمهوری
    بسم‌الله محمدی در سال ۱۹۵۸ میلادی در ولایت پنجشیر متولد شد و تحصیلات ثانوی (آموزش دبیرستانی) را در سال ۱۹۷۹ به اتمام رسانده و در اوایل سال ۱۹۸۰ به صف مجاهدین پیوست. به‌نوشته سایت رسمی وزرات دفاع افغانستان در سال ۱۹۸۲ او شامل دانشگاه نظامی حزب جمعیت شد و در سال ۱۹۸۳ فارغ‌التحصیل شد[۵]. او در سال ۱۹۸۶ توسط احمدشاه مسعود به‌عنوان معاون فرماندهی منطقه مرکزی و هماهنگ‌کننده فعالیت‌های رزمی مجاهدین در شمال کابل منصوب شد که تا سال ۱۹۹۲ در همین پست کار کرد. بعد از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ و تأسیس حکومت موقت، محمدی به‌عنوان معاون وزارت دفاع و فرمانده پلیس نظامی کابل تعیین شد. او در سال ۲۰۰۳ رئیس ستاد ارتش و در سال ۲۰۱۰ وزیر امور داخله (کشور) منصوب شد تا این‌که توسط مجلس نمایندگان استیضاح و سلب صلاحیت شد. اما به‌زودی به‌عنوان وزیر دفاع به کابینه حامد کرزی بازگشت.
    تاج‌محمد وردکوزیر داخله در دوره حکومت موقت
    تاج‌محمد وردک در سال ۱۳۴۲ مدیر کل اداری دفتر نخست‌وزیر افغانستان شد. او مدتی ولسوال (فرماندار) ولسوالی غوریان ولایت هرات برای ۲ سال معاون والی بدخشان بود. وردک از سال ۱۳۴۴ تا سال ۱۳۵۱ ریاست کل بازرسی وزارت داخله را به‌عهده داشت و یک‌سال والی لغمان و ۵ سال دیگر والی بدخشان بود. او بعد از کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ دستگیر شد و ۲ سال را در زندان پلچرخی گذراند. پس از رهایی، به صفوف مجاهدین پیوست. در سال ۱۳۸۰ والی پکتیا و در لویه‌جرگه اضطراری وزیر امور داخله افغانستان شد. او نزدیک به ۵۰ سال سابقه کار دولتی داشت و اخیراً در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
    علی‌احمد جلالیوزیر داخله در دوره حکومت انتقالی
    علی‌احمد جلالی قبل از این‌که وارد افغانستان شود مدت بیست سال در رادیو صدای آمریکا سابقه کاری داشت. جلالى در سال ۱۳۲۳ خورشیدى در غزنى متولد شد و در دانشگاه نظامی آموزش دید. او در سال ۱۳۴۳ خورشیدى از دانشکده نظامی آمریکا در رشته دفاع داخلی فوق‌لیسانس گرفت، بعد در دانشکده سلطنتی بریتانیا تحصیلات خود را ادامه داد و در سال ۱۳۷۵ خورشیدى نیز در دانشکده نظامی آمریکا از رساله دکترى خود تحت عنوان «سیاست جهانى آمریکا» دفاع کرد. جلالى بعد از پایان تحصیلات در آمریکا در پست‌هاى مختلف وزارت دفاع افغانستان (در زمان دولت مجاهدین) و هم‌چنین در رشته دیپلماسى در وزارت داخله این کشور به‌عنوان استاد کار کرد. جلالی در سال ۱۳۶۰ خورشیدى بعد از حمله نیروهای شوروى سابق به افغانستان، به پاکستان مهاجر شد و به‌عنوان مشاور مجاهدین افغانستان به‌کار آغاز کرد. او در سال ۱۳۶۱ خورشیدى به‌عنوان خبرنگار در رادیو صداى آمریکا استخدام شد و بعد به‌عنوان رئیس بخش درى و پشتوی این رادیو انتخاب شد. جلالی به‌دنبال سقوط رژیم طالبان، دوباره به افغانستان بازگشت و مدتی به‌عنوان وزیر داخله افغانستان کار کرد. او در سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ وزیر داخله بود. علی‌احمد جلالی در این سال‌ها در یکی از مصاحبه‌های خود ادعا کرد که فهرستی از قاچاقچیان مواد مخدر را در اختیار دارد که شامل برخی از افراد بلندپایه دولتی نیز هست ولی هیچ‌گاه این فهرست را افشا نکرد. جلالی در سال ۲۰۰۶ از قدرت کناره گرفت و گفت که می‌خواهد به کارهای اکادمیک خود رسیدگی کند و به‌دنبال آن دوباره به آمریکا بازگشت.
    محمدحنیف اتمروزیر توسعه روستا در دوره انتقالی، وزیر معارف در دوره اول ریاست جمهوری کرزی و وزیر داخله در دور دوم ریاست جمهوری
    حنیف اتمر، از نخستین اعضای کابینه افغانستان پس از فروپاشی رژیم طالبان و ایجاد اداره جدید به‌رهبری حامد کرزی بوده است. اتمر با تقرر به‌عنوان وزیر توسعه روستایی، وارد کابینه کرزی شد و حدود دو سال در این سمت کار کرد. اتمر از اجرای برنامه همبستگی ملی، به‌عنوان یکی از دستاوردهای مهم خود در این وزارت یاد می‌کند. پس از نخستین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، اتمر به‌عنوان وزیر معارف (آموزش و پرورش) افغانستان تعیین شد. اما در اکتبر ۲۰۰۸، پست اتمر نیز در جریان تغییرات گسترده در کابینه تغییر کرد و به‌عنوان وزیر داخله (کشور) افغانستان معرفی شد. بعد از حمله شورشیان مسلح در سال ۱۳۸۹ به لویه‌جرگه در روز برگزاری این جرگه، اتمر از سمت خود استعفا داد. او دارای درجه فوق‌لیسانس در رشته مدیریت امور کشورهای بعد از جنگ از دانشگاه یورک بریتانیا است.
    مجتبی پنگوزیر داخله در دور دوم ریاست جمهوری
    غلام‌مجتبی پتنگ ۵۰ ساله، اهل ولایت لوگر، از اکادمی پلیس کابل لیسانس گرفت و کار در بخش‌های مختلف وزارت داخله و همزمان تدریس در این اکادمی را آغاز کرد. پتنگ خیلی زود سمت فرماندهی یافت و به فرماندهی پلیس تخار رسید و به‌دنبال آن فرمانده پلیس حوزه شمال کشور شد. او در ۱۱ سنبله ۱۳۸۹ ریاست کل اداره تعلیم و تربیت پلیس را در مقر وزارت داخله به‌عهده گرفت. پتنگ به‌سرعت ارتقا کرد و معاون وزیر در بخش پلیس محافظت عامه شد. در سنبله ۱۳۹۱ با بالاترین درجه افسری‌ پلیس به مقام وزارت داخله رسید. اما خیلی زود با خودداری از رفتن به جلسه‌های مجلس نمایندگان، مناسباتش با مجلس تیره شد. او ۳۱ تیر ۱۳۹۲ به‌دنبال چند ماه کشمکش با مجلس نمایندگان، از سوی این مجلس استیضاح و سلب صلاحیت شد.
    محمدعمر داوودزیوزیر داخله در دور دوم ریاست جمهوری
    محمدعمر داوودزی در سال ۱۳۳۶ خورشیدی در ولسوالی قره‌باغ ولایت کابل متولد شد. او در دانشکده مهندسی دانشگاه کابل درس خواند و در سال ۱۳۵۸ با ورود نیروهای ارتش سرخ شوروی به افغانستان به صفوف مجاهدین پیوست. داوودزی با شروع جنگ‌های داخلی، افغانستان را ترک کرده و برای ادامه تحصیل به دانشگاه ویکتوریا در شهر منچستر به انگلستان رفت و در ۱۳۷۰ فوق‌لیسانس خود را در رشته مدیریت برنامه‌های توسعه روستایی از این دانشگاه گرفت. از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۵ با کمیته سوئد برای افغانستان کار کرد. از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ به‌عنوان معاون دفتر برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) در اسلام‌آباد پاکستان بود. سال ۱۳۸۲ رئیس جمهور کرزی او را به‌عنوان رئیس دفترش منصوب کرد. در سال ۱۳۸۴ سفیر افغانستان در تهران شد و در سال ۱۳۸۵ دوباره به ریاست دفتر رئیس جمهور باز گشت. در سال ۱۳۹۰ خورشیدی به‌عنوان سفیر افغانستان به اسلام‌آباد رفت و بعد از سوی رئیس جمهور کرزی به‌عنوان وزیر امور داخله منصوب شد.
    سید حسین انوری...
    سید حسین انوری در سال ۱۳۳۵ در ولایت پروان به‌دنیا آمد. در وب‌سایت مجلس نمایندگان آمده که انوری مدرک لیسانس علوم سیاسی دارد[٦]. او در دوران جنگ با نیروهای شوروی سابق در افغانستان یکی از اعضای برجسته حزب حرکت اسلامی بود و فرماندهی بخش نظامی آن‌را بر عهده داشت. او در حکومت مجاهدین به رهبری برهان‌الدین ربانی عضو شورای نظامی، دفاع و امنیت و وزیر کار و امور اجتماعی شد. پس از سقوط طالبان وزیر زراعت و مالداری افغانستان شد. پس از آن در ولایت‌های کابل و هرات به‌عنوان والی کار کرد. او در دور اول انتخابات ریاست جمهوری امسال، معاونت دوم عبدالرحیم وردک را پذیرفت. انوری پیش از آن نماینده مردم کابل در مجلس نمایندگان بود.
    عبیدالله رامینوزیر زراعت در دور اول ریاست جمهوری کرزی
    عبیدالله رامین در سال ۱۳۳۲ در ولایت بغلان متولد شد. در سال ۱۳۵۵ از دانشکده کشاورزی دانشگاه کابل فارغ شد. از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ در بانک توسعه زراعتی در رشته بانکداری تحصیل کرده است. عبیدالله رامین از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ بازرس بانک زراعتی و از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۲ رئیس اداره کوپراتیف (تعاونی) بانک‌های افغانستان بود. او از سال ۱۳۸۴ تا سال ۱۳۸۷ دو دوره در سمت وزیر زراعت، آبیاری و مالداری ایفای کار کرد. رامین در سال ۱۳۸۸ انجمن صادرکنندگان و تولیدکنندگان افغانستان را تأسیس کرد که هدف از ایجاد این نهاد حمایت از کشاورزان افغانستان و سایر تولیدکنندگان کشور بود. رامین اکنون نماینده مردم ولایت بغلان و رئیس کمیسیون محیط زیست و منابع طبیعی مجلس نمایندگان افغانستان است.
    محمدآصف رحیمیوزیر زراعت در اوآخر دور اول و دور دوم ریاست جمهوری
    محمدآصف رحیمی در دور اول ریاست جمهوری کرزی، به‌دنبال تغییراتی در کابینه افغانستان، به‌عنوان وزیر زراعت (کشاورزی) و مالداری معرفی شد و از سوی مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفت. رحیمی، پیش از آن معاون وزارت توسعه روستایی افغانستان بود و نیز مسئولیت برنامه همبستگی ملی را در این وزارت به‌عهده داشت. او در سال ۱۹۵۹ در کابل متولد شد و در سال ۱۹۸۱ لیسانس گرفت و فوق‌لیسانس خود را در رشته اداره عامه و برنامه‌های توسعه‌ای، از دانشگاه نبراسکا در آمریکا در سال ۱۹۸۹ به‌دست آورد.
    احسان ضیاوزیر توسعه روستایی در دور اول ریاست جمهوری
    احسان ضیا در سال ١٣٣٣ در شهر کابل متولد شد. او آموزش ابتدایی و متوسط را در زادگاهش به پایان رساند و لیسانس خود را در رشته توسعه اجتماعی از دانشگاه برمنگهام و کارشناسی ارشد خود را در رشته مطالعات بازسازی بعد از جنگ از دانشگاه یورک بریتانیا به‌دست آورد. در سال‌های ١٣٦٧ و ١٣٨١ مسئولیت‌های متعددی در موسسات غیر دولتی در شهر پیشاور پاکستان داشت. از سال ١٣٨١ تا ١٣٨٣ مشاور طرح پالیسی‌های وزارت توسعه روستای شد و از سال ١٣٨٣ تا ١٣٨۵ به‌‌عنوان معاون برنامه این وزارت کار کرد. ضیا از سال ١٣٨۵ به‌عنوان وزیر توسعه روستایی افغانستان منصوب و تا دور دوم ریاست جمهوری در این پُست باقی ماند.
    ویس‌احمد برمکوزیر توسعه روستایی دور دوم ریاست جمهوری
    ویس‌احمد برمک از سال ۱۳۷۲ تا اکنون مسئولیت‌های مختلفی در ادارات دولتی و بین‌المللی داشته است. او برای مدت پنج سال در اداره توسعه سازمان ملل (UNDP) کار کرده است. برمک در سال ۱۳۸۲ به‌عنوان مشاور ارشد در اداره عمومی مبارزه علیه حوادث و وزارت توسعه روستایی افغانستان کار کرده است. در سال ۱۳۸۴ به‌عنوان مشاور ارشد وزارت توسعه روستایی افغانستان در امور سیاست‌گذاری و برنامه‌ها انتخاب و بعد به‌عنوان رئیس برنامه‌ همبستگی ملی (NSP) این وزارت کار کرد. از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۰ به‌عنوان معاون برنامه‌های این وزارت کار کرد و بعد از دور دوم به‌عنوان وزیر توسعه روستایی به مجلس معرفی شد که رای نیاورد ولی در دوم توانست که رای اعتماد مجلس نمایندگان را بگیرید. او ۴۱ ساله است و در رشته علوم توسعه‌ای و بازسازی بعد از جنگ، از دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن فوق‌لیسانس دارد.
    محمداسماعیل خانوزیر انرژی و آب دور اول و دوم ریاست جمهوری
    اسماعیل خان، والی سابق هرات و از چهره‌های پرنفوذ جهادی در افغانستان، در کابینه گذشته کرزی نیز به‌عنوان وزیر انرژی و آب کار کرده است؛ اما آوردن او از هرات به کابل، با جنجال‌ها و اعتراض‌های زیادی در هرات روبه‌رو شد که در نتیجه این تنش‌ها، چندین نفر کشته شدند. او از فرماندهان مشهور جهادی در افغانستان است و در سال‌های مقاومت علیه گروه طالبان، مدتی را در اسارت این گروه بود. پس از فروپاشی رژیم طالبان، اسماعیل خان به‌عنوان والی هرات، زادگاهش، منصوب شد و به بازسازی گسترده در این ولایت آغاز کرد. با این حال، «حاکمیت» اسماعیل خان در هرات، و ادعاهای که در مورد عدم انتقال درآمدهای گمرکی این ولایت به کابل مطرح بود، رئیس جمهور کرزی را مجبور کرد تا او را به کابل منتقل و در عوض ولایت هرات، سمت وزارت انرژی و آب را به او پیشنهاد کند. اسماعیل خان تا اوآخر سال ۱۳۹۲ در این سمت کار کرد و بعد برای قبول پست معاونت دوم عبدرب الرسول سیاف از این پُست استعفا داد. او در سال ۱۹۵۶ میلادی در ولسوالی شیندند ولایت هرات به‌دنیا آمد و پس از پایان دوره مکتب در شهر هرات، وارد دانشگاه نظامی کابل شد و آموزش‌های عالی خود را در رشته توپخانه در این دانشگاه تکمیل کرد.
    عارف نورزیوزیر انرژی و آب اوآخر دور دوم ریاست جمهوری
    عارف نورزی ۵۵ ساله، اهل ولایت قندهار است و در سال‌های شصت زمانی که دانشجوی دانشکده زراعت بود، تحصیلاتش را ناتمام گذاشت و به مجاهدین پیوست. نورزی در دولت مجاهدین ژنرال و فرمانده فرقه (لشکر) هفتم کابل بود و در زمان حاکمیت گروه طالبان در چارچوب اتحاد شمال، علیه طالبان می‌جنگید. محمدعارف نورزی در کنفرانس بن آلمان (۱۴ قوس / آذر ۱۳۸۰) شرکت داشت و در دولت موقتی که بر اساس تصمیم این نشست به ریاست حامد کرزی تشکیل شد، وزارت صنایع سبک و مواد غذایی را به‌عهده گرفت. نورزی در دولت انتقالی حامد کرزی وزیر سرحدات و قبایل بود و در انتخابات پارلمانی ۱۳۸۴ از ولایت قندهار به مجلس نمایندگان راه یافت و نائب رئیس اول مجلس شد.
    اشرف غنی احمدزیوزیر مالیه دوره انتقالی
    اشرف غنی احمدزی، پشتون، ۶۰ ساله، متولد ولایت لوگر در جنوب کابل است. او در دانشگاه‌های آمریکایی بیروت و کلمبیا در نیویورک تحصیل کرده و در رشته مردم‌شناسی دکتری گرفته است. احمدزی از طراحان اصلی «افغانی‌سازی» امنیت در حکومت حامد کرزی شمرده می‌شود. عبدالرشید دوستم و سرور دانش، معاونان اول و دوم احمدزی در انتخابات هستند. احمدزی سال‌ها در بانک جهانی کار کرده و با رسانه‌ها به‌عنوان کارشناس و تحلیلگر مسایل افغانستان گفت‌وگو کرده است. این نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان کار در دانشگاه‌های جان هاپکینز آمریکا و اروز دانمارک را هم در کارنامه خود دارد. او از اکتبر ۲۰۰۱ مشاور اخضر ابراهیمی، نماینده ویژه سازمان ملل در افغانستان شد و کار در داخل افغانستان را آغاز کرد. ولی چند ماهی از آغاز به‌کار احمدزی در این پُست نگذشته بود که مشاور ارشد حامدکرزی، رئیس جمهوری افغانستان شد. او هم‌چنین رئیس اداره هماهنگ‌کننده کمک‌های بین‌المللی به افغانستان بود. احمدزی در ماه جون ۲۰۰۲ میلادی به‌عنوان وزیر مالیه (دارایی) عضو کابینه دولت انتقالی به‌رهبری حامدکرزی شد و تا دسامبر ۲۰۰۴ در این مقام بود. کمیسیون انتخابات براساس نتایج انتخابات ریاست امسال، او را به‌عنوان جانشین حامد کرزی معرفی کرد.
    سید مصطفی کاظمیوزیر تجارت در دوره موقت و انتقالی
    در سال ۱۳۴۲ در ولایت پروان متولد شد. تحصیلات خود را در ولایت کابل آغاز نمود. با آغاز جهاد مردم افغانستان به نیروهای مجاهدین پیوست و عضو حزب سپاه پاسداران شد. در اجلاس بن به‌عنوان وزیر تجارت (بازرگانی) انتخاب شد و در این سمت تا اولین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باقی ماند. بعد از این‌که از کابینه حامد کرزی کنار گذاشته شد، او از ولایت کابل خود را نامزد کرد و به مجلس نمایندگان راه یافت و رئیس کمیسیون اقتصاد مجلس نمایندگان افغانستان شد. او در سال ۱۳۸۶ در یک حمله انتحاری در ولایت بغلان کشته شد.
    هدایت امین ارسلاوزیر تجارت دور اول ریاست جمهوری
    هدایت امین ارسلا ۶۸ ساله، پشتون و در کابل به‌دنیا آمده است. او در دوران ریاست جمهوری حامد کرزی در دولت‌های موقت و انتقالی افغانستان عضویت داشت. در دور اول ریاست جمهوری کرزی به‌عنوان وزیر تجارت انتخاب شد.او در دور کنونی و دور قبلی نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بود.
    محمدامین فرهنگوزیر تجارت در دور اول ریاست جمهوری
    در سال ۱۹۴۰ در شهر کابل متولد شده است. در سال ۱۹۶۴ مدرک لیسانس خود را در رشته اقتصاد و فوق‌لیسانس خود را در سال ۱۹۶۹ از دانشگاه کلن آلمان گرفته است. در سال ۱۹۷۳ مدرک دکتری خود را از این دانشگاه گرفت.او قبل از این سمت به‌عنوان وزیر بازسازی افغانستان کار کرد. فرهنگ در پُست وزیر تجارت بود که استیضاح و از کار بر کنار شد.
    انورالحق احدیوزیر مالیه دور اول و تجارت دور دوم ریاست جمهوری
    انورالحق احدی در کابینه دور اول ریاست جمهوری کرزی وزیر مالیه (دارایی) بود و در آستانه برگزاری انتخابات دوم ریاست جمهوری از این سمت کناره‌گیری کرد. احدی با آن‌که گفته می‌شد در انتخابات دوم ریاست جمهوری با حامد کرزی رقابت خواهد کرد و یکی از دلایل کناره‌گیری او از وزارت مالیه نیز همین موضوع خوانده می‌شد، اما او هیچگاه نامزد ریاست جمهوری نشد. در دور دوم ریاست جمهوری، کرزی او را به‌عنوان وزیر اقتصاد معرفی کرد که رای نیاورد و بعد او را به‌عنوان وزیر تجارت معرفی کرد که رای اعتماد نمایندگان مجلس را به‌دست آورد. او در اواخر سال ۱۳۹۲ از سمت خود استعفا داد و خود را نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان کرده که صلاحیت او برای احراز این پست از سوی کمیسیون مستقل انتخابات حذف گردید. او رهبر حزب افغان ملت افغانستان است. احدی مدرک لیسانس و فوق‌لیسانس را از دانشگاه آمریکایی بیروت به‌دست آورده و از دانشگاه نورت ویسترن آمریکا، در رشته علوم سیاسی مدرک دکتری گرفته است. احدی پیش از آن‌که وارد کابینه افغانستان شود، حدود دو سال به‌عنوان رئیس بانک مرکزی افغانستان کار می‌کرد. بعد از پیروزی کرزی در انتخابات سال ۲۰۰۸ او به‌عنوان وزیر اقتصاد معرفی شد که رای نیاورد و بار دیگر به‌عنوان وزیر تجارت معرفی شد و تا امسال در این سمت کار کرد.
    محمدشاکر کارگروزیر تجارت دور دوم
    محمدشاکر کارگر در سال ۱۳۴۶ در ولایت فاریاب متولد شد. او در سال ۱۳۷۰ مدرک کارشناسی ارشد خود را گرفت، در کنفرانس بن به‌عنوان وزیر انرژی وآب معرفی و در دوره انتقالی نیز در این سمت باقی ماند. کارگر به‌عنوان سفیر و نماینده ولایت فاریاب در مجلس نیز کار کرده و در سال ۱۳۹۰ مدرک دکتری خود را در رشته حقوق گرفته است.
    عمر زاخیلوالوزیر مالیه دور دوم ریاست جمهوری
    عمر زاخیلوال پس از استعفای انورالحق احدی از وزارت مالیه، تنها در چند ماه اخیر کابینه اول حامد کرزی به‌عنوان نامزد این وزارت معرفی شد و پس از آن از سوی مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفت. زاخیلوال پیش از این، سرپرست وزارت ترانسپورت (حمل و نقل) و هوانوردی بود.او از دانشگاه کارلتون اوتاوا، مدرک دکتری اقتصاد گرفته و قبل از این‌که به افغانستان بیاید، در این دانشگاه تدریس می‌کرد. او در سمت‌های مشاور ارشد رئیس جمهوری در امور اقتصادی، رئیس اداره حمایت از سرمایه‌گذاری، مشاور ارشد وزارت توسعه روستایی و عضو شورای عالی بانک مرکزی افغانستان کار کرده است.
    عبدالله عبداللهوزیر امور خارجه دوره موقت و انتقالی
    عبدالله عبدالله از پدری پشتون و مادری تاجیک در ۱۳۳۸ خورشیدی در کابل به‌دنیا آمده است. پدر او غلام محی‌الدین خان زمریانی، سناتور انتصابی از ولایت قندهار در آخرین دور کاری شورای ملی در زمان سلطنت محمدظاهر شاه بود. عبدالله دانش‌آموخته رشته پزشکی دانشگاه کابل است. او پس از دو سال کار در بیمارستان چشم کابل در سال ۱۳۶۳ به پاکستان رفت و یک سال بعد در جبهه‌های جنگ شمال کار در بخش‌های صحی را دنبال کرد. او خیلی زود در قطار افراد نزدیک به احمدشاه مسعود، فرمانده مشهور مجاهدین در پنجشیر قرار گرفت و اعتماد او را جلب کرد. عبدالله پس از پیروزی مجاهدین و تشکیل دولت موقت، ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵، زمانی‌که مسعود وزیر دفاع بود، در مقام رئیس دفتر و سخنگوی وزیر دفاع کار کرد. در سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰، که دولت به‌رهبری برهان‌الدین ربانی در شمال کشور مستقر بود، عبدالله معاون و سرپرست وزارت خارجه بود. او در این سال‌ها در تأمین روابط خارجی دولت ربانی نقش عمده‌ای داشت و در سفرهای متعدد خود به کشورهای مختلف حمایت بین‌المللی را برای این دولت جلب کرد. دولت به رهبری ربانی با آنآقای که بیش از ۱۰ درصد خاک کشور را در دست نداشت، کرسی نمایندگی افغانستان در سازمان ملل و بسیاری از نمایندگی‌های این کشور در کشورهای مختلف جهان را در اختیار داشت. عبدالله پس از قتل احمدشاه مسعود، در جریان جنگ علیه رژیم طالبان، سخنگوی جبهه متحد بود و در رسانه‌های بین‌المللی به نمایندگی از این جبهه حضور می‌یافت. او بر اساس موافقت‌نامه بن آلمان به‌عنوان وزیر خارجه اداره موقت تحت رهبری حامد کرزی تعیین شد و در دولت انتقالی هم در همین مقام کار کرد. اما در دومین دور ریاست جمهوری حامد کرزی، عبدالله در کابینه دولت منتخب حامد کرزی راه نیافت و از کارهای رسمی کنار گذاشته شد. عبدالله عبدالله در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۹ با حامد کرزی و در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۴ با اشرف غنی احمدزی رقابت کرد و در حکومت احمدزی سمت ریاست اجرایی را به‌عهده می‌گیرد.
    رنگین دادفر اسپنتاوزیر امور خارجه دور اول ریاست جمهوری
    رنگین دادفر اسپنتا که در سال‌های جنگ افغانستان بیش‌تر در بیرون از افغانستان به‌سر برده بود، پس از پایان کار دولت انتقالی در افغانستان و برگزاری نخستین انتخابات ریاست جمهوری، به کابل بازگشت. او برای مدت کوتاهی به‌عنوان استاد در دانشگاه کابل کار کرد و بعد به‌عنوان مشاور سیاست خارجی رئیس جمهور کرزی تعیین شد. اسپنتا در سال ۱۹۵۳ در ولایت هرات در غرب افغانستان به‌دنیا آمده و مربوط به قوم تاجیک است. او در دوره مکتب، گرایش چپی داشت. پس از ایجاد پارلمان افغانستان و نیاز معرفی کابینه به این نهاد برای دریافت رای اعتماد، حامد کرزی ترکیب کابینه خود را مورد بازنگری قرار داد و از جمله تغییراتی اساسی که در کابینه وارد کرد، حذف عبدالله عبدالله از سمت وزارت خارجه و معرفی رنگین دادفر اسپنتا به‌جای او بود. او در سال ۲۰۰۷، به‌دنبال چندین مورد اخراج اجباری پناهجویان افغان از ایران، به مجلس نمایندگان افغانستان احضار شد و سرانجام مجلس، صلاحیت او را به‌عنوان وزیر خارجه رد کرد. اما کرزی با توجه به این‌که در جلسه اولی استیضاح، درخواست رد صلاحیت اسپنتا در مجلس نمایندگان رای کافی نیاورد و بعد مجلس به‌دلیل تکمیل نبودن حد نصاب، در جلسه دوم به او رای عدم اعتماد داد، این تصمیم را نپذیرفت. کرزی تأیید و یا رد تصمیم پارلمان را به دادگاه عالی افغانستان واگذار کرد و این دادگاه نیز پس از چندین روز بررسی اعلام کرد که اسپنتا کماکان وزیر خارجه است
    زلمی رسولوزیر امور خارجه در دور دوم
    زلمی رسول، از ژانویه ۲۰۱۰ تا اوایل اکتبر ۲۰۱۳ وزیر امور خارجه افغانستان بود. رسول هفتاد سال سن دارد و در سال ۱۹۴۳ در کابل متولد شده است. او پشتون و مربوط به قبیله محمدزایی است. او از اشتراک‌کنندگان نخستین اجلاس بن در مورد افغانستان در سال ۲۰۰۱ بود که به ایجاد دولت موقت در این کشور منجر شد. او از افرادی بود که به همراه حامد کرزی پس از سقوط گروه طالبان به کابل آمد و در مدت ۱۲ سال گذشته از نزدیک‌ترین افراد وی محسوب می‌شد. پس از روی‌کار آمدن دولت جدید، حامد کرزی، رسول را در سال ۲۰۰۲ نامزد وزارت هوانوردی کرد که به اتفاق آرای کابینه به این سمت رسید. در سال ۲۰۰۲ برای مدت کوتاهی وزیر هوانوردی شد، سپس مشاور امنیت رئیس جمهوری افغانستان شد و تا سال ۲۰۱۰ در این سمت باقی ماند. در ژانویه ۲۰۱۰ حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان او را نامزد سمت وزارت خارجه این کشور کرد و به شورای ملی افغانستان معرفی کرد که با اکثریت آرای اعضای حاضر مجلس وزیر امور خارجه افغانستان شد.
    ضراراحمد عثمانیوزیر خارجه در دور دوم
    ضراراحمد عثمانی در سال ۱۳۴۲ در ولایت پروان متولد شد. در سال ۱۳۶۶ که شاگرد دانشگاه پلی‌تکنیک کابل بود که درس را رها کرده به صفوف مجاهدین پیوست. او در سال ۱۳۷۷ در سفارت تهران به‌عنوان دبیر اول سفارت افغانستان در تهران منصوب شد. در سال ۱۳۸۲ به حکم رییس جمهور دولت انتقالی افغانستان به‌عنوان والی پروان منصوب گردید. در سال ۱۳۸۴ به‌عنوان معاون امنیتی وزارت امور داخله منصوب شد. در سال ۱۳۸۵ با آغاز به‌کار اولین شورای ملی افغانستان او به‌عنوان وزیر داخله معرفی و رای اعتماد گرفت. او در سال ۱۳۸۷ از این سمت برکنار شد و پس از انتخابات دور دوم ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ عثمانی به‌عنوان وزیر مبارزه با مواد مخدر معرفی و رای اعتماد گرفت. در سال ۱۳۹۲ او به‌عنوان وزیر امور خارجه معرفی و رای اعتماد گرفت.
    فاروق وردکوزیر معارف (آموزش و پرورش) در دور دوم
    فاروق وردک که از نظر بسیاری، از افراد نزدیک به حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان شمرده می‌شود، پیش از آن‌که به‌عنوان وزیر معارف افغانستان معرفی شود، وزیر دولت در امور پارلمانی بود. وردک در اکتبر ۲۰۰۸، به‌عنوان وزیر معارف افغانستان پیشنهاد شد و رای اعتماد مجلس نمایندگان را نیز به‌دست آورد. او در سمت‌های چون رئیس دارالانشای (دبیرخانه) کمیسیون قانون اساسی افغانستان، تنظیم‌کننده امور لویه‌جرگه تصویب قانونی اساسی، رئیس دارالانشای دفتر مشترک تنظیم انتخابات (اول)، و رئیس عمومی اداره امور کار کرده است. او مسئول تنظیم برگزاری نخستین جلسه بزرگ صلح میان افغانستان و پاکستان بود که میان صدها نفر از نمایندگان هر دو کشور افغانستان و پاکستان در کابل برگزار شد. وردک تحصیلات عالی خود را در رشته داروسازی در دانشگاه پنجاب در شهر لاهور پاکستان به پایان رسانده است.
    امیرشاه حسن‌یاروزیر آموزش عالی در دوره انتقالی
    در سال ۱۳۲۱ در ولسوالی پنجاب ولایت بامیان متولد شد، از دانشکده زارعت کابل لیسانس گرفت و دوره فوق‌لیسانس و دکترای خود را در آمریکا گذراند. او به‌عنوان رئیس دانشکده زراعت دانشگاه کابل و رئیس دانشگاه کابل کار کرد و امسال نیز در آمریکا درگذشت.
    شریف فایضوزیر آموزش عالی دور اول
    شریف فایض سال‌ها به‌عنوان وزیر تحصیلات عالی افغانستان فعالیت داشت و اکنون رئیس دانشگاه آمریکایی افغانستان در کابل است.
    محمداعظم دادفروزیر آموزش عالی دور اول
    محمداعظم دادفر، قبل از این سمت، وزیر امور مهاجرین بود. دادفر، در سال ۱۳۲۵ در شهر اندخوی ولایت جوزجان متولد شد. در سال ۱۳۴۴ از مدرسه غازی کابل فارغ گردید و در سال ۱۳۵۲ از دانشگاه پزشکی کابل سند گرفت و شامل کادر علمی این دانشگاه شد. در سال ۱۳۵۷ بعد از کودتای ۷ ثور زندانی شد و در سال ۱۳۵۹ به پاکستان مهاجرت کرد. بعد در سال ۱۳۶۰ به آلمان رفت.
    عبیدالله عبیدوزیر تحصیلات عالی دور دوم
    عبیدالله عبید، یکی از چهره‌های جدید در کابینه افغانستان است. او از دانشگاه کابل در رشته طب (پزشکی) لیسانس گرفته و در همین رشته به درجه ماستری رسیده است. عبید، پیش از این به‌عنوان رئیس دانشگاه طبی کابل و وزیر مشاور ریاست جمهوری در امور اجتماعی کار کرده و عضویت لویه‌جرگه اضطراری و قانون اساسی را نیز داشته است. او قبل از این‌که به‌عنوان وزیر تحصیلات عالی رای اعتماد بگیرد سفیر افغانستان در تهران بود.
    سرور دانشوزیر عدلیه (دادگستری) دور اول
    سرور دانش که در کابینه اول حامد کرزی به‌عنوان وزیر عدلیه کار کرد، از تحصیلکرده‌های رشته حقوق و فقه است. او عضویت لویه‌جرگه‌های اضطراری و تصویب قانون اساسی را داشته و یکی از اعضای کمیسیون‌های تسوید و تدوین قانون اساسی افغانستان بوده است. دانش قبل از آن‌که در سال ۲۰۰۵ وارد کابینه حامد کرزی شود، برای مدت کوتاهی به‌عنوان نخستین والی ولایت تازه تشکیل دایکندی کار کرد. او بعد از این‌که در وزارت عدلیه رای اعتماد مجلس نمایندگان را نگرفت به‌عنوان سرپرست وزیر تحصیلات عالی افغانستان معرفی شد و مدتی نیز در این سمت کار کرد. مجلس نمایندگان افغانستان به دانش برای عضویت در دادگاه عالی این کشور نیز رای اعتماد نداد. او تحصیلات عالی خود را در کشورهای عراق، سوریه و ایران، در رشته حقوق، فرهنگ و معارف اسلامی به پایان رسانده است[٧]. او حالا معاون رئیس جمهوری است.
    حبیب‌الله غالبوزیر دادگستری دور دوم ریاست جمهوری
    حبیب‌الله غالب در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در ولسوالی حصه اول کوهستان ولایت کاپیسا در شمال کابل دیده به جهان گشود. در سال ۱۳۴۱ از دانشکده شرعیات دانشگاه کابل لیسانس خود را گرفت و در سال ۱۳۴۷ دوره کارشناسی ارشد را در رشته فقه مقایسوی و قانون از دانشگاه الازهر مصر گرفت. در سال ۱۳۵۲ معاون دادستانی کل افغانستان شد و بعد به کشور پاکستان مهاجر و در سال ۱۳۷۲ پس از برگشت به‌وطن دوباره معاون دادستانی کل افغانستان منصوب شد. غالب در سال ۱۳۸۸ به‌عنوان وزیر عدلیه از مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفت و در سال ۱۳۹۲ به‌دلیل سکته مغزی درگذشت.
    امیرزی سنگینوزیرمخابرات و تکنالوژی معلوماتی دور اول و دوم
    امیرزی سنگین در کابینه اول حامد کرزی به‌عنوان وزیر مخابرات کار کرد. او در رشته ارتباطات و برق، از کالج لندن مدرک کارشناسی ارشد دارد. سنگین قبل از رسیدن به وزارت، مشاور ارشد وزارت مخابرات و رئیس عمومی اجرایی شرکت مخابراتی تلی‌کام بود. وی در سال‌های جنگ در سوئد زندگی می‌کرد.
    ژنرال خدادادوزیر مبارزه با مواد مخدر دور اول
    ژنرال خداداد در کابینه قبلی اول حامد کرزی در سمت وزارت مبارزه با مواد مخدر کار کرد. در دور دوم ریاست جمهوری کرزی بار دیگر او را به این سمت معرفی کرد که مجلس نمایندگان افغانستان به او رای اعتماد نداد. در انتخابات امسال او معاون دوم هدایت امین ارسلا بود. او تحصیلات عالی در رشته نظامی از اکادمی جنگ هندوستان دارد و مدتی هم در مسکو در رشته نظامی درس خوانده است. ژنرال خداداد در حکومت موقت افغانستان به‌رهبری حامد کرزی، برای مدتی وزیر امنیت دولتی بود. او در لوی جرگه اضطراری شرکت داشت و مدتی به‌عنوان معاون وزارت مبارزه با مواد مخدر کار کرده است.
    مبارز راشدیوزیر مبارزه با مواد مخدر اواخر دور دوم
    مبارز راشدی در سال ۱۳۵۰ در ولایت سرپل به‌دنیا آمد. مدرسه را در این ولایت تمام و بعد آموزش عالی خود را در تا سطح دکتری در رشته فرهنگ و معارف اسلامی به‌پایان رسانده است. از سال ۱۳۸۶ تا سال ۱۳۹۲ که وزیر مبازره با مواد مخدر شد به‌عنوان معاون نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ جمهوری افغانستان فعالیت داشت.
    عبدالکریم خرموزیر اطلاعات و فرهنگ دور اول
    عبدالکریم خرم در سال ۱۳۴۲ در ولایت کابل به‌دنیا آمده است، لیسانس خود را در رشته حقوق صادرات در سال ۱۳۷۶ از دانشگاه رنه دکارت فرانسه گرفته است. او در سمت‌های مهمی در دولت افغانستان کار کرده که ریاست دفتر رئیس جمهور کرزی یکی از این سمت‌ها است.
    مخدوم رهینوزیر اطلاعات و فرهنگ دور انتقالی و دور دوم
    مخدوم رهین، در دوره موقت به‌عنوان وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان کار کرد، اما پس از انتخابات اول ریاست جمهوری، به کابینه جدید راه نیافت. رهین جای خود را در وزارت اطلاعات و فرهنگ، به عبدالکریم خرم داد و خود به‌عنوان سفیر افغانستان در هند منصوب شد. او در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بار دیگر وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان شد. او در رشته ادبیات، در دانشگاه‌های کابل و تهران درس خوانده و درجه دکتری دارد.
    سهراب‌علی صفریوزیر فواید عامه دور اول ریاست جمهوری حامد کرزی
    سهراب‌علی صفری در سال ۱۹۴۵ در بهسود ولایت میدان وردک متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود به پایان رساند و در سال ۱۹۶۵ دانشکده مهندسی کابل را خواند و سال ۱۹۸۲ از کشور لهستان مدرک دکتری خود را گرفت.
    قدوس حمیدوزیر فواید عامه دور دوم
    قدوس حمید قبل از وزارت، سال‌ها به‌عنوان معاون وزیر معدن افغانستان فعالیت داشت و یک‌بار به‌عنوان وزیر مخابرات معرفی شد که رای اعتماد نگرفت.
    نجیب‌الله اوژنوزیر فواید عامه دور دوم
    نجیب‌الله اوژن در سال ۱۹۴۷ میلادی در ولایت کابل متولد شد. در سال ۱۹۶۸ میلادی از مدرسه غازی شهر کابل فارغ‌التحصیل شد. در سال ١٩٨٦ مدرک کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه پولی‌تکنیک کابل گرفت. او قبل از آن‌که در سال ١٣٩٠ به‌عنوان وزیر فواید عامه معرفی شود، چهره ناشناخته‌ای بود.
    میر محمدصدیقوزیر معادن و صنایع
    میر محمدصدیق در سال ۱۹۴۵ در ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل متولد شد. تحصیلات عالی خود را در سال ۱۹۷۱ در آمریکا با گرفتن مدرک دکتری به پایان رساند. در کشورهای پاکستان، یمن، اتیوپی، کنیا، سومالی و آمریکا کار کرده است.
    محمدابراهیم عادلوزیر معدن دور اول
    عادل متولد سال ۱۳۳۰‬ در ولایت پروان و در دانشگاه معادن شوروی سابق تا سطح کارشناسی ارشد آموزش دید. وی از سال ۱۳۵۱‬ تا ۱۳۸۳‬ در پست‌های ریاست اداره زغال سنگ شمال، معدن کرکر، معاون وزیر صنایع و معادن، معاون‌ اداری این وزارت، رئیس بخش زمین‌شناسی، رئیس بخش صنایع و معادن این وزارت کار کرده است. عادل‌ از سال ‌‪ ۱۳۸۳‬تا زمان انتخاب شدنش به‌عنوان وزیر، در است معاونیت وزیر صنایع و معادن افغانستان مشغول به‌کار بود.
    وحیدالله شهرانیوزیر معدن دور دوم
    وحیدالله شهرانی در کابینه دور اول حامد کرزی، به‌دنبال استیضاح و رد صلاحیت امین فرهنگ از وزارت تجارت، سرپرست این وزارت شد و بعدتر از سوی مجلس نمایندگان افغانستان در همین پست رای اعتماد گرفت. شهرانی پیش از آن معاون وزارت مالیه (دارایی) افغانستان بود. وحیدالله شهرانی، پسر نعمت‌الله شهرانی، وزیر پیشین حج و اوقاف است. این موضوع، در جلسه بررسی صلاحیت شهرانی به‌عنوان وزیر تجارت، اعتراض‌هایی را در مجلس به‌وجود آورد که استدلال می‌کردند نباید پسر یک وزیر کابینه نیز به‌عنوان وزیر منصوب شود، اما رای‌گیری مجلس به این اعتراض‌ها پایان داد. شهرانی از یک دانشگاه اسلامی در پاکستان، در رشته اقتصاد مدرک فوق‌لیسانس دارد. او قبل از این، به‌عنوان مشاور اقتصادی رئیس جمهوری کار کرده است.
    محمداکبر بارکزیوزیر معدن اوآخر دور دوم
    محمداکبر بارکزی قبل از انتخابات ریاست جمهوری امسال، که او به‌عنوان وزیر معدن انتخاب شد، معاون وزیر انرژی و آب، والی بغلان و معاون وزیر فواید عامه بود.
    عنایت الله نظریوزیر عودت مهاجرین دور موقت و انتقالی
    عنایت‌الله نظری در دوره‌های موقت و انتقالی، وزیر مهاجرین بود.اما پس از انتخابات اول و پیروزی حامد کرزی در آن، نظری به کابینه جدید راه نیافت و از آن زمان تا دور دوم انتخابات ریاست جمهوری که کرزی برنده انتخابات شد، سمت رسمی در دولت نداشت. کرزی در دور دوم ریاست جمهوری خود او را بار دیگر به‌عنوان وزیر امور مهاجرین معرفی کرد که رای اعتماد نگرفت. او در سال ۱۳۵۶، از دانشگاه کابل در رشته حقوق و علوم سیاسی فارغ‌التحصیل شد و فوق‌لیسانس خود را از یک دانشگاه ایرانی موسوم به «پیام نور» از طریق آموزش از راه دور به پایان رساند.
    عبدالکریم براهوییوزیر عودت مهاجرین دور اول
    عبدالکریم براهویی در سال ۱۳۳۴ در ولایت نیمروز متولد شد. او در مدرسه نظامی درس خوانده و سال از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۵ در دانشگاه جنگ افغانستان آموزش دید و سپس وارد ارتش افغانستان شد. اما در سال ۱۳۵۷ از ارتش فرار کرد و به صفوف مجاهدین پیوست. او قبل از وزارت امور مهاجرین به‌عنوان والی ولایت نیمروز و وزیر سرحدات و قبایل در دور اول ریاست جمهوری کرزی، در این کشور کار کرده بود.
    جماهیر انوریوزیر امور مهاجرین و عودت کنندگان دور دوم
    جماهیر انوری متولد ۱۳۳۴ در ولایت فاریاب، در سال ۱۳۵۵ از دانشکده داروسازی دانشگاه کابل فارغ‌التحصیل شد و در وزارت بهداشت سابقه کاری دارد. او در سال ۱۳۸۹ وزیر امور مهاجرین و عودت‌کنندگان شد.
    نورمحمد قرقینوزیر شهدا وزیر معارف دور اول
    نورمحمد قرقین در سال ۱۳۳۲ خورشیدی در ولایت جوزجان متولد شد. در سال ۱۳۵۱ از دبیرستان حبیبیه کابل فارغ‌التحصیل شد و در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل تا سطح لیسانس آموزش دید. او بعد از تأسیس اداره موقت در سال ۱۳۸۰ عضو کابینه اداره موقت افغانستان شد و در دوره انتقالی وزیر کار و امور اجتماعی شد. در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ میلادی از این پُست استعفا داد و رئیس ستاد انتخاباتی حامد کرزی شد.
    نعمت‌اللْه شهرانىوزیر امور حج و اوقاف دور اول
    نعمت‌الله شهرانی متولد ۱۳۱۸ در منطقه جرم ولایت بدخشان، در ۱۳۳۹ از مدرسه دینی ابوحنیفه آموزش فارغ‌التحصیل شد. او دانشجو و سپس استاد دانشکده شرعیات کابل شد. شهرانی برای آموزش‌های عالی، در سال ۱۳۴۶ به مصر و در سال ۱۳۵۵ به آمریکا رفت. پس از بازگشت به افغانستان، با وقوع کودتای کمونیستی زندانی شد. بعد آزادی از زندن به صفوف مجاهدین پیوست. شهرانی در حکومت انتقال حامد کرزی معاون رئیس دولت و رئیس کمیسیون تدوین قانون اساسی بود.
    صدیقه بلخیوزیر شهدا و معلولین دور اول
    در سال ۱۳۲۹ در کابل متولد شد و آموزش عالی خود را در رشته شرعیات تکمیل کرده است. در زمان اشغال افغانستان در میان مهاجرین افغان در ایران فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی را دنبال می‌کرد.
    ژنرال سهیلا صدیقوزیر بهداشت دوره موقت و انتقالی
    سهیلا صدیق در دولت موقت حامد کرزی وزیر صحت (بهداشت) بود. خانم صدیق در دوران حاکمیت حزب دموکراتیک خلق، به ارتش این کشور راه یافت و به مدارج بالایی رسید.
    سید محمدامین فاطمیوزیر بهداشت
    سید محمدامین فاطمی متولد سال ۱۹۵۲ میلادی در ولایت ننگرهار، در لیسه (دبیرستان) حبیبیه آموزش دید و در سال ۱۹۷۷ از دانشکده طب دانشگاه ننگرهار فارغ‌التحصیل شد. فاطمی پس از انتخابات اول ریاست جمهوری وزیر صحت افغانستان شد و در کابینه دوم نیز در همین سمت به مجلس نمایندگان معرفی شد که رای نیاورد. او قبل از ورود به کابینه حامد کرزی، مدتی به عنوان مشاور سازمان بهداشت جهانی در ژنیو کار کرده بود.
    ثریا دلیلوزیر بهداشت دور دوم
    ثریا دلیل در سال ۱۳۴۷ در شهر کابل به‌دنیا آمد و اصلاً از ولایت شمالی فاریاب است. در مدرسه زرغونه شهر کابل درس خوانده و در سال ۱۳۶۵ وارد دانشکده پزشکی کابل شده است. در سال ۱۳۷۱ به‌عنوان پزشک جراح در بیمارستان علی‌آباد کابل به‌کار آغاز کرد و در سال ۱۳۷۳ به استخدام صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل درآمد. او در سال ۱۳۸۸ به‌عنوان معاون و سرپرست سپس در همین سمت از مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفت.
    سید اکرام‌الدین معصومىوزیر کار و امور اجتماعى دور اول
    سید اکرام‌الدین معصومی، متولد ۱۳۳۲ ولایت تخار، در مرکز تربیت معلم قندوز و دانشکده علوم دانشگاه کابل آموزش دیده است. او در سمت‌های رئیس تصدى‌هاى وزارت مالیه، معاون این وزارت و هم‌چنین والی تخار و بدخشان کار کرده است.
    آمنه صفی افضلیوزیر کار و امور اجتماعی، شهدا و معلولین دور دوم
    آمنه صفی افضلی، در سال ۱۳۳۶ در ولایت هرات متولد شد. تا سطح لیسانس در دانشکده علوم دانشگاه کابل درس خواند و سپس در در همین دانشکده به تدریس پرداخت. او عضویت در کمیسیون مستقل حقوق بشر و وزارت امور جوانان را در کارنامه خود دارد.
    حبیب‌الله قادریوزیر مبارزه علیه مواد مخدر دور اول
    حبیب‌الله قادری اهل ولایت جنوبی قندهار و در هند آموزش دیده است. او ۱۲ سال با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل کار کرده و و استاد دانشگاه نبراسکا نیز بوده است.
    عنایت‌الله قاسمیوزیر حمل و نقل (ترانسپورت) دور اول
    عنایت‌الله قاسمی از کابل است. او در رشته‌های اقتصادی، مدیریت بازرگانی و حقوق در آمریکا تا سطح دکتری آموزش دیده است. قاسمی قبل از وزارت به‌عنوان وزیر مشاور در امور حقوقی و روابط بین‌المللی ریاست دولت انتقالی افغانستان ایفای وظیفه می‌نمود.
    سیما ثمروزیر امور زنان دوره موقت
    سیما سمر نخستین زنی است که در کابینه پس از طالبان در افغانستان حضور یافت. او به‌عنوان یکی از چهره‌های مطرح مدافع حقوق بشر و حقوق زنان شناخته می‌شود. خانم سمر یکی از انگشت‌شمار زنان افغان است که پست‌های مهمی را در دولت افغانستان و در بیرون از دولت کار کرده و جوایز متعدد داخلی و بین‌المللی دریافت کرده است.
    حبیبه سرابیوزیر امور زنان دوره انتقالی
    حبیبه سرابی در سال ۱۳۳۶ در شهر مزار شریف به‌دنیا آمد. او در زمان جنگ علیه شوروی سابق، عضو اتحادیه دانشجویانی بود که تظاهرات و اعتراض‌هایی را علیه حضور این نیروها راه‌اندازی می‌کردند. او مدرک لیسانس داروسازی از دانشگاه کابل دارد. خانم سرابی بین سال‌های ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۵ استاد انستیتوی آموزش‌های متوسطه پزشکی در کابل بود. او در زمان حکومت طالبان در پاکستان مهاجر بود و فعالیت‌های آموزشی را در آن‌جا ادامه داد. خانم سرابی در سال ۱۳۸۱ وزیر امور زنان شد. حبیبه سرابی در سال ۱۳۸۴ والی بامیان شد و عنوان نخستین والی زن در تاریخ افغانستان را از آن خود کرد.
    مسعوده جلالوزیر امور زنان دوره اول
    در سال ۱۳۴۲ در ولایت کاپیسا متول شد. در سال ۱۳۶۷ از دانشگاه پزشکی کابل فارغ‌التحصیل شد. او در نهادهای داخلی و بین‌المللی از جمله برنامه‌‌ی جهانی غذا سازمان ملل کار کرده است.
    بانو حسن عضنفروزیر امور زنان دور دوم
    حسن بانو غضنفر زمانی که نیمی از عمر کابینه قبلی افغانستان می‌گذشت، به‌عنوان وزیر امور زنان معرفی شد و از سوی مجلس نمایندگان رای اعتماد گرفت. خانم غضنفر در دور دوم کابینه کرزی نیز به‌عنوان وزیر امور زنان انتخاب شد. او از دانشگاه سن‌پترزبورگ در رشته زبان‌شناسی مدرک دکتری دارد و پیش از این به‌عنوان رئیس دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه کابل کار کرده است.
    محمدیوسف پشتونوزیر توسعه شهری دور انتقالی و دور اول
    محمدیوسف پشتون، در سال ١٣٢٥ در ولایت کندهار متولد شد و مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی شهری از دانشگاه آمریکایی بیروت در لبنان گرفت. او در سال ١٣٨١ وزیر شهرسازی و مسکن و در سال ١٣٨٢ والی قندهار و در سال ١٣٨٣ مجدداً وزیر شهرسازی و مسکن شد.
    حسن عبداللهیوزیر توسعه شهری دور دوم
    حسن عبداللهی، متولد سال ۱۳۵۵ در ولایت غور است. او به ایران مهاجرت کرد و در دانشگاه شیراز تا مقطع کارشناسی در رشته جامعه‌شناسی آموزش دید و در سال ۱۳۸۰ مدرک دکتری خود را در رشته‌‌ی شهرسازی از دانشگاه تهران گرفت.
    حمیدالله فاروقیوزیر حمل و نقل دور اول
    متولد سال ١٣٣٣ در ولایت هرات. در رشته اقتصاد در کابل و آمریکا تحصیل کرده است. او در سال ١٣٨٧ به‌عنوان وزیر حمل و نقل معرفی شد و برای مدت کوتاهی در این سمت کار کرد.
    نعمت‌الله احسان جاویدوزیر حمل و نقل دور اول
    او در سال ۱۳۳۹ در ولایت هلمند متولد شد. تا سطح لیسانس در رشته حمل و نقل هوایی در آلمان تحصیل کرد و سپس تحصیلاتش را تا سطح کارشناسی ارشد در آمریکا ادامه داد.
    داوود علی نجفیوزیر حمل و نقل دور دوم
    داوود علی نجفی، متولد ١٣٤٦، اهل ولایت غزنی، دانش‌آموخته پزشکی در ایالت بلوچستان پاکستان است. نجفی به‌عنوان رئیس بخش امور سیاسی دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان کار کرده و در انتخابات سال ۲۰۰۸ رئیس دبیرخانه کمیسیون انتخابات افغانستان شد. پس از آن او وزیر حمل و نقل شد.
    محمد محققوزیر پلان دور موقت و انتقالی
    محمد محقق در سال ۱۳۳۴ خورشیدی در ولسوالی چارکنت ولایت بلخ در شمال افغانستان به‌دنیا آمد. پس از سقوط رژیم طالبان در اوآخر ۲۰۰۱ میلادی جلسه بن آلمان، محقق به‌عنوان معاون رئیس دولت موقت تعیین شد. او در دوره حکومت انتقالی به‌رهبری حامد کرزی، وزیر برنامه‌ریزی شد و تا قبل از برگزاری نخستین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۰۴، در همین پست کار کرد.
    محمدجلیل شمسوزیر اقتصاد دور اول
    محمدجلیل شمس، متولد سال ۱۳۱۹ در ولایت هرات، مدرک دکتری خود را در رشته اقتصاد در سال ۱۳۵۲ از دانشگاه بوخم آلمان گرفته است. او در سمت‌های مختلفی در آلمان، بریتانیا و افغانستان کار کرده است.
    عبدالهادی ارغندیوالوزیر اقتصاد دور دوم
    عبدالهادی ارغندیوال، در سال ١٣٣١ در کابل متولد شد. در مدرسه غازی کابل درس خواند و مدرک کارشناسی خود را در سال ۱۳۵۵ در رشته اقتصاد از دانشگاه کابل گرفت. در سال ١٣٥٧ به پاکستان مهاجر شد و مسئولیت مالى حزب اسلامى افغانستان به‌رهبری گلبدین حکمتیار را به عهد گرفت.



    [] يادداشت‌ها

    يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدی خراسانی ارسال شده است.



    [] پی‌نوشت‌ها

    [۱]- معاونان و وزیران کرزی چه کسانی بودند؟، وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان: ٣٠ مه ٢٠۱۴ - ٠۹ خرداد ۱٣۹٣
    [٢]- محمدقسیم فهیم، در دبیرستان ابوحنیفه مشغول تحصیل بود که کودتای هفتم ثور انجام شد. او بدون آن‌که حتا دورۀ دبیرستان را به پایان برساند، به صفوف مجاهدان پیوست. جنگ را به‌صورت تجربی آموخت و بی‌آن‌که تحصیلات نظامی داشته باشد، به عالی‌ترین رتبه نظامی - مارشالی - رسید. مردم به‌ تمسخر او را مارشال شلغم نامیده بودند.
    [٣]- تصور می‌شود محمدیونس قانونی، حداکثر بکلوریا (دیپلوم) باشد، اما این هم محرز نیست. چون در زمان حاکمیت مجاهدین بسیاری افراد این‌چنینی اسناد تحصیلی جعلی دریافت کرده‌اند.
    [۴]- در زندگی‌نامه‌ی که از محمدکریم خلیلی به زبان خودش، پیش از پیروزی مجاهدین در ایران منتشر شده بود، تا بیست سالگی هیچ‌گونه تحصیلی نداشت و مشغول چوپانی بود.
    [۵]- منظور آموزش‌های چریکی است که در کمپ‌های ویژه از طریق نظامیان پاکستانی - زیر نظر آی اس آی - به مجاهدان افغان داده می‌شد. این آموزش‌های مقطعی را که حتا بیسوادترین مجاهدین هم از آن برخوردار بودند را نمی‌توان تحصیلات عالی دانست. آنگهی گفته می‌شود که بسم‌الله محمدی بیش از شش کلاس ابتدایی، هیچ‌گونه تحصیل دیگری ندارد. «اسناد فراغت صنف ۱۲ را برایش شخصی به‌نام دگروال عزیزالدین مدیر جهادی پیژنتون وزارت دفاع ملی، جعل کرده و به پارلمان پیشکش نموده است تا او بتواند به‌عنوان وزیر دفاع انتخاب شود.»
    هم‌چنین از او یک ویدیوی مستند در یوتیوپ موجود است که در ایام جوانی مشغول لهو و لعب در محفل بچه‌ بازی بوده است. رجوع شود به: بسم‌الله محمدی در مجلس بچه بازی
    [٦]- سید حسین انوری، فقط تحصیلات دورۀ دبیرستان را به پایان برده است. اسناد دانشگاهی او جعلی است.
    [٧]- سرور دانش تحصیلات حوزۀ علمیه دارد. تحصیلات او، تحصیلات دانشگاهی نیست.



    [] جُستارهای وابسته







    [] سرچشمه‌ها

    وب‌سایت فارسی بی بی سی برای افغانستان