۱۳۸۸ مهر ۲۲, چهارشنبه

تاريخ اسلام

از: دانشنامه آریانا


فهرست مندرجات



تاریخ اسلام از عربستان با بعثت محمد بن عبدالله در قرن هفتم میلادی آغاز می‌شود و به تشکیل امتی بزرگ منجر می‌گردد که در همه جای عالم پراکنده است. برطبق باور مسلمانان، محمد فرستاده خدا بود که قرآن را به وسیلهٔ وحی الهی دریافت می‌کرد و آن را به مسلمانان ابلاغ می‌داشت. توسعهٔ تاریخی اسلام بر ساختـار سیاسـی، اقتصـادی و نظـامی - چـه در داخـل و چـه در خـارج - جهـان اسـلام[۱] تاثیر گذاشته ‌است.

در مطالعهٔ تاریخ اسلام بررسی شرایط و زمینه‌های موجود در آنزمان از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنان تاریخ اسلام به چند بخش از جمله دورهٔ رسالت دورهٔ خلافت و عصر حاضر تقسیم می‌شود که به بررسی هر بخش می‌توان جداگانه پرداخت.


[] جهان در عصر بعثت

برای بررسی نهضتی که محمد بن عبدالله بنیانگذار آن بود، لازم است ولو در حد اجمال به اوضاع دو محیط پرداخت:

    ۱- شبه جزیره عربستان به‌عنوان محیطی که اسلام در آنجا ظهور، رشد و نمو کرد.

    ٢- محیط بیرون از جهان اسلام که در رابطه با این محیط، دو سرزمین روم و پارس به‌عنوان درخشانترین نقاط جهان آنروز معرفی می‌شوند


[] عربستان پیش از اسلام

در تاریخ جهان باستان، جایگاه عربستان بی‌شباهت به جایگاه دو شبه جزیرۀ دیگر منطقۀ مدیترانه، یعنی ایتالیا و بالکان نیست. این سرزمین جایگاه خود را بدان مدیون است که سرزمین آبا و اجدادی اقوام سامی بوده است. این اقوام همپای هلنی‌ها و رومی‌ها تمدنی را به‌وجود آوردند که بخشی از یک ساختار سه جانبۀ فرهنگی را تشکیل می‌داد که جهان مدیترانه‌ای در نخستین قرون از دوران مسیحیت شاهد آن بود. این جایگاه تا آنجا که به جهان باستان مربوط می‌شود، جایگاهی نامعلوم است. نه بدان سبب که ممکن است عربستان سرزمین اصلی اقوام سامی نبوده باشد، بلکه بدان علت که تمدن سـامی در عالی‌تـرین شـکل خـود نه در داخل این سـرزمیـن، بلکـه در خـارج از مرزهـای آن، یعنـی در نیـم دایـرۀ مشـهور بـه هلال‌الخصـیب[٢]، به‌وجود آمد و گسترش یافت. اگر وضع در مورد عربستان خاور نزدیک در عهد باستان چنین باشد، پس قدر مسلم باید گفت اینجا همان سرزمینی است که موطن و گهوارۀ اسلام بوده است[٣].


[]



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :





[۴]
[۵]
[٦]
[٧]
[٨]
[۹]
[۱٠]

[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]

[٢۱]
[٢٢]
[٢٣]
[٢۴]
[٢۵]
[٢٦]
[٢٧]
[٢٨]
[٢۹]


[ ] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- جهان اسلام به لحاظ جغرافیایی از بین‌النهرین (میان دو رود) شمالی تا ماوراءالنهر (فرارود) و حوزۀ اروپا، دو مرز طولانی را آشکارا به نمایش می‌گذارد؛ یکی مرز جهان اسلام با کشورهای غیر مسلمان، و دیگری مرزی که میان مسلمان و غیر مسلمان در درون این جهان کشیده شده است. البته باز در درون این جهان و در میان مسلمانان مرزهایی همچون مرز فرقه‌ای، زبانی، حکومتی و سیاسی، و سنن و آداب - عمدتاً مربوط به دروان پیش از اسلام - حاکم است.
[۲]- هلال الخصیب (هلال حاصلخیز): قسمت هلالی شکل مشتمل بر فلسطین و سوریه و جنوب ترکیۀ آسیا و شمال عراق.
[۳]- تاریخ اسلام کمبریج، ج ۱، ص ۳۱
[۴]-
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]




[برگشت به بالا] [گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله]