۱۳۸۹ آذر ۲۲, دوشنبه

شاعران افغانستان

از: دانشنامۀ آریانا


فهرست الفبايی

آابپتثجچحخد
ذرزژسشصضطظع
غفقکگلمنوهی

[شاعران بر پایه کشور]


شعر و شاعری در کشور افغانستان پیشینۀ دیرینه دارد و بسا شاعرانی كه در اين سرزمين زيستند و آثاری گرانبهايی از خود به‌جا گذاشتند و بودند كسانی كه تذكره‌ها نوشتند و نام آنها را در تاريخ ادب افغانستان نقش كردند. اما شوربختانه، بسياری در گمنامی به‌سر بردند و كسی نامی از آن‌ها نبرد[۱].


آشاعران ردهٔ  " آ "

اشاعران ردهٔ  " الف "

  • ابدالی، احمدشاه بابا
  • ابراهیمی، سید فریدون
  • ابن‌یمن جوزجانی
  • ابوتراب، جلی
  • احد، بارکزوی
  • احراری، رئوفه
  • احراری، لامع
  • احمدی، شاه‌غلام
  • احمدی عباب، علی‌شاه
  • اختر، فاطمه
  • اسیر، عبدالحمید (مشهور به قندی آقا)
  • اسیر، نسیم
  • الفت، گل ‌پاچا
  • امید، حشمت
  • امید، غلام‌علی
  • الهام، رحیم
  • امینی، عبدالغفور
  • امینی، محمدکاظم
  • انتظار جوزجانی، صدرالدین
  • اندخویی، محمدامین (متین)
  • انجمن، نادیه
  • اوچقون، ایرگش
  • اوچقون، محمدامین
  • ایروان، عظیم
  • ایشانچ، ذکرالله
  • ایثار، جمیله
  • ایما، عزیزالله
  • ایوبی، عبدالهادی


بشاعران ردهٔ  " ب "

پشاعران ردهٔ  " پ "

  • پرتو نادری
  • پریان، عنایت‌الله
  • پژمان، شاهرخ
  • پژمان، عارف
  • پژواک، پروین
  • پژواک، عبدالرحمان
  • پوپل، سیار
  • پولادیان، شبگیر
  • پیمان، فضل‌احمد
  • پلنگ‌پوش، قادری
  • پوپل، عبدالله
  • پیکار پامیر، کریم
  • پگاهی، انجیلا


تشاعران ردهٔ  " ت "

  • تخارستانی، بشار بن برد
  • تابش، نورمحمد
  • تاشقین بهایی، سید تاج‌الدین
  • تمنا، عبدالکریم
  • توفانی، صدیق کاوون
  • تیموری، تیمورشاه


ثشاعران ردهٔ  " ث "

  • ثنا، محمداسحاق


جشاعران ردهٔ  " ج "

چشاعران ردهٔ  " چ "

  • چاه‌آبی، عارف


حشاعران ردهٔ  " ح "

خشاعران ردهٔ  " خ "

  • خاکی، فتح‌محمد
  • خاکی رستاقی، (؟)
  • ختک، اجمل
  • ختک، پریشان
  • ختک، خوشحال‌خان
  • خدیم، غلام‌محمد مخدوم (مولوی)
  • خلیلی، خلیل‌الله
  • خیری، آی‌سطان
  • خیری، ابوالخیر (استاد)
  • خیری، غازی‌محمد همایون
  • خیری، محمدنادر


دشاعران ردهٔ  " د "

ذشاعران ردهٔ  " ذ "




رشاعران ردهٔ  " ر "

  • رحیم، رسول
  • رحیمی، محمدطاهر (طاهر)
  • رحیمی، مسعود (اثیم)
  • رستاخیز، عبدالاله
  • رشاد، عبدالشکور
  • رونق، محمدعلی
  • رهبر توخی، اقبال
  • رهگدز، فوزيه


زشاعران ردهٔ  " ز "

ژشاعران ردهٔ  " ژ "

  • ژوندون، عبدالله‌ شاه


سشاعران ردهٔ  " س "

ششاعران ردهٔ  " ش "

  • شاداب، آصفه
  • شادکام نوابی، عبدالله
  • شارق هروی، غلام‌یحیی
  • شاه‌ویسی، چوت خلیفه
  • شاهی، اندیشه
  • شایق (پندار)، میر عبدالرحیم
  • شایق جمال، میر غلام‌حضرت
  • شایق فراز، عبدالسلام
  • شبگیر، عبدالحی
  • شبنم، ملالی
  • شرف، داملا بیدل
  • شرف، شرف‌الدین (قاری)
  • شرعی جوزجانی، سید عبدالحکیم
  • شفق، عبدالبصیر
  • شیرزوی، محمدرحیم
  • شهید بلخی
  • شیفته، سلامت
  • شینواری، امیر حمزه
  • شیون، (سردار)‌ رحیم
  • شیون، محمدکریم


صشاعران ردهٔ  " ص "

ضشاعران ردهٔ  " ض "

  • ضیایی، عبدالحکیم
  • ضیایی، فرشته بیگم


طشاعران ردهٔ  " ط "

  • طاهر، میر محمدطارق
  • طاهری، الله بیردی
  • طاهری، محمدطاهر
  • طالع، سید یعقوب
  • طرزی، رحمدل‌خان
  • طرزی، غلام‌محمد
  • طرزی، محمود


ظشاعران ردهٔ  " ظ "

  • ظهوری، ظهورالله


عشاعران ردهٔ  " ع "

  • عاصی، عبدالقهار
  • عاطفی هروی، فیض محمد
  • عاظم، (؟)
  • عامل، محمدامین
  • عباسی، وسیمه
  • عبدالرحمن بابا
  • عبرتی، تینگری بیردی
  • عبید، رحمت‌الله
  • عشرتی، غلام‌حضرت
  • عشقری، غلام‌نبی (صوفی)
  • عطایی، خورشید
  • عظیمی، عظیم
  • عظیمی اندخویی، محمداشرف
  • علومی، احمدشاه کریم
  • علوی، الیاس
  • عنایت، عزیزه
  • عنبر، محمدرفیق
  • عنبری، سید عبداله
  • عنبرین، صنم
  • عندلیب، محمدامین
  • عمر، بلقیس


غشاعران ردهٔ  " غ "

  • غبار، میر غلام‌محمد
  • غمخور، عبداله
  • غمگین، سید فاضل


فشاعران ردهٔ  " ف "

  • فارانی، فاروق
  • فارانی، محمود
  • فانی، محمدرازق
  • فدایی، (؟)
  • قدسی، سید فضل‌الله
  • فرملی، محمود بایر
  • فرهاد، جاوید
  • فضل، نادیه
  • فضلی، عبدالودود
  • فروغ، خالده
  • فقیری، خلیل
  • فیضی، داملا عاشورقل
  • فیضیار، احمدشاه (ازهر)


قشاعران ردهٔ  " ق "

کشاعران ردهٔ  " ک "

  • کاروان، پیرمحمد
  • کاظمی، محمدکاظم
  • کاکر، پیرمحمد
  • کاکر، دوست‌محمد
  • کریم قیومی، ناجیه
  • کوهدامنی، بیرنگ
  • کوهکن، محمدعالم
  • کهزاد، محمدیوسف
  • کیوان، کبرا


گشاعران ردهٔ  " گ "

  • گران، اکرم‌الله
  • گوزک، حاجی محمداسماعیل
  • گویا، محمدسرور


لشاعران ردهٔ  " ل "

  • لالا یاقوت شاه
  • لایق، سلیمان
  • لبیب، جیلانی
  • لبیب، سید محمدعالم
  • للندری صدیق
  • لودی، سلطان بهلول
  • لودی، عبدالرحمان‌خان
  • لودی، علی سرور
  • لهیب، حیدر


مشاعران ردهٔ  " م "

  • مایل هروی، رضا
  • مبتلا، عبدالحکیم
  • متین اندخویی، محمدامین
  • محمدی، سيد رضا
  • مجددی، شعیب
  • مجروح، سید شمس‌الدین
  • مجنون قیصاری، سیدغوث‌الدین
  • محیی قندهاری، مولانا
  • محوی، نعمت‌الله (مولانا)
  • مختارزاده، نعمت‌الله
  • مخلص، سید ذکریا
  • مستغنی، عبدالعلی
  • مسکین، ملا محمدقلی
  • مشرقی، مهردل‌خان
  • مظفری، سيد ابوطالب
  • مفتون، سیدعبدالغفور
  • مفتون کابلی، محمدنبی
  • مفکر، امین‌الله
  • مقیمی اندخویی، محمدمقیم (مولانا)
  • ملنگ جان، محمدامین
  • مومند، عبدالحمید
  • مهجور، سحر
  • مهجور کابلی، عبدالستار
  • مهجورمیچن خیل، سیدسلیمان


نشاعران ردهٔ  " ن "

  • ناظم باختری، خلیل‌الله
  • ناظمی، لطیف
  • نایل، دستگیر
  • نایل، عمادالدین
  • نجیم، غلام‌حضرت
  • ندیم، عبدالغفور
  • نزيهی "جلوه"، محمدکريم
  • نکهت دستگیرزاده، حميرا
  • نگارگر، محمداسحق
  • ننګيال، اسحاق
  • نورزی فراهی، زرغون‌خان
  • نوری، سیف‌الدین
  • نوری، عزیزاحمد
  • نوید، غلام‌محمد
  • نياز، ماهرخ
  • نیازی، خالده
  • نیکخو، مؤمنه


وشاعران ردهٔ  " و "

  • واحدی، ثریا
  • واصف باختری، محمدشاه
  • واصل، محمدنبی
  • واعظ، (حاجی) عزیزالله
  • واعظی، میر محمدیونس
  • واله، عبدالحق
  • وکیلزاده یورتداش، غلام‌سخی
  • وهاب واصل، صالحه
  • ویدا، کریمه


هـشاعران ردهٔ  " هـ "

  • هاتف، محمدطاهر
  • توفیق، هروی
  • هروی، زلال
  • هروی، صابر
  • هروی، محجوبه
  • هژیر، محمدهمایون


یشاعران ردهٔ  " ی "

  • یار، راحله
  • یقین، ابوبکر
  • یلدا، فوزیه
  • یوسفزی، اباسین


[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی باهمکاری استاد پرویز نیک‌آيين و شکریه نیک آیین و دکتر اسدالله حبیب و ماری صوفی‌زاده و دکتر حشمت حسینی و محمد جاويد و انجمن ادبی سخن برشتۀ تحرير درآمده است.
یادداشت ٢: افراد زیر نیاز به سرشناسی دارند: بشیر افضلی، محمدیوسف پناه و دکتر ذبیح‌الله التزام.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- برگرفته از پیشگفتاری نصیر مهرین بر کتاب سيماها و آواها (با اندک تغییر ویرایشی)، دو هفته‌نامۀ کابل ناتهـ



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]