۱۳۸۸ اسفند ۲۰, پنجشنبه

خالص، محمديونس

گردآوری از: مهديزاده کابلی


فهرست مندرجات


مولوی محمديونس خالص (زادۀ ۱٢۹٨ خ - درگذشتۀ ۱٣٨۵ خ)، يکی از رهبران بنيادگرا و تندرو مجاهدين افغان بود که در نهايت به طالبان پيوست.


[] زندگی‌نامه

محمديونس خالص فرزند عبدالاکبر در سال ۱٢۹٨ خورشيدی (۱۹۱۹ ميلادی) در قريه قاضيان گندمک ولسوالی خوگيانی ولايت ننگرهار در يک خانواده روحانی توانگر و زمين‌دار به دنيا آمد. تحصيلات ابتدايی را نزد پدرش آموخت، بخشی از تحصيلات خود را در صويه سرحد پاکستان فراگرفت و تا سال ۱٣٢٨ خورشيدی به فراگيری علوم دينی مشغول بود. سپس مدتی به‌عنوان استاد در "دارالقضاء" به تدريس پرداخت.

در سال ۱٣٣٠ خورشيدی، در رياست مستقل مطبوعات، در بخش تربيت افکار، مشغول به کار شد و مدتی مديريت مسوول مجله "پيام حق" و جريده "ورانکی" را بر عهده داشت.

با روی کار آمدن دولت جمهوری محمدداوود، همراه با ديگر مخالفان اسلام‏گرا، در اقدامات ضد حکومتی سهم گرفت و در نتيجه فرزندش توسط عمال رژيم داوود به قتل رسيد. در سال ١٣۵٣ خورشيدی به مناطق سرحدی پاکستان مهاجرت کرد.[*]

پس از تشکيل "حزب اسلامی افغانستان" به رياست گلبدين حکمتيار، او به‌عنوان معاون حکمتيار در کادر رهبری اين حزب پذيرفته شد. اما بعد از به‌قدرت رسيدن کمونيست‏ها در کابل و آغاز جهاد، او به خاطر تعلل و ترديدی که حکميتار برای ورود به جهاد از خود نشان داد، در اوايل سال ۱٣۵٨ همراه با جلال‌الدين حقانی، از حزب اسلامی انشعاب کرد و تنظيم جداگانه‏ای به همان نام ايجاد نمود و با راه‏اندازی پايگاه‏هايی در ولايات ننگرهار، پکتيا و کنر، حدود ۱٣ تا ۱۵ درصد از کل پول و امکاناتی را که آمريکا و عربستان از طريق ISI در اختيار تنظيم‏های هفتگانه مجاهدين قرار می‏داد، به‌خود اختصاص داد (البته اين درصد متعلق به سال ۱۹٨٧ ميلادی است.)

رونالد ريگان و مولوی محمديونس خالص

خالص در "اتحاد اسلامی مجاهدين افغانستان" در سال ۱٣٦۱ خورشيدی به‏عنوان رئيس کميسيون مالی انتخاب شد، و در "اتحاد اسلامی مجاهدين افغانستان" (هفتگانه) پست‏های سخنگويی را در سال ۱٣٦۴ و رياست اتحاد را (طبق نوبت) در سال ۱٣٦٦ به‏دست آورد.

وی همراه با مولوی محمدنبی محمدی و صبغت‌الله مجددی در ترکيب هيأتی به رياست برهان‌الدين ربانی در سال ۱٣٦۵ از سوی ائتلاف مجاهدين مقيم پيشاور به آمريکا رفت و با "رونالد ريگان" رئيس جمهوری آن کشور ديدار کرد. زمانی که مجاهدين به قدرت رسيدند، خالص نيز در قدرت سهيم شد و در کابينه‏های مجددی و ربانی به‌عنوان وزير معرفی شد، ولی در جنگ‏های بين مجاهدين، موضع بی‏طرفی گرفت. و از هيچ کدام از طرف‏های درگير حمايت نکرد. با ظهور طالبان، نظر به گرايش‏های دينی متحجرانه‏ای که داشت، آمال و آرزوهای خود را در حکومت طالبان ديد و همزمان با تصرف ولايت ننگرهار توسط طالبان، خالص که بيشتر پايگاه‏هايش در اين ولايت قرار داشت، به اين گروه پيوست (برخلاف حاجی قدير، رئيس شورای جهادی ننگرهار، که به پاکستان فرار کرد.) و تمام امکانات نظامی خود را تسليم داد.

مولوی خالص که پس از فروپاشی رژیم کمونیستی از جنگ دست کشید با فروپاشی رژیم طالبان توسط نیروهای امریکایی در افغانستان، یکبار دیگر بر ضد نیروهای خارجی فتوای جهاد را صادر کرد.[مولوی محمدیونس خالص وفات نمود، راديو آزادی ۹ صبح: سه‏شنبه ٣ اسد ۱٣٨۵]

خالص در دوره جهاد همسر اول و فرزندانش را به عربستان فرستاد و علی‏رغم ناخشنودی پيروان خود در ماه مه ۱۹٨٢ ميلادی با دوشيزه ۱٨ ساله از يک خانواده روحانی اهل قندهار (قادر قندهاری) ازدواج کرد.

مولوی محمدیونس خالص رهبر پیشین حزب اسلامی، در سن ٨٧ سالگی درگذشت.[مولوی محمدیونس خالص وفات نمود، راديو آزادی ۹ صبح: سه‏شنبه ٣ اسد ۱٣٨۵]


[] آثار

مولوی محمديونس خالص، علاوه بر مقالات متعدد، کتب زير را به رشته تحرير درآورده است:

    ۱- د حج لارشونکی
    ٢- روح الاجتماع
    ٣- دين او انسانی تمدن
    ۴- رساله خوزوته خوزه
    ۵- رمضانيه
    ٦- اسلامی روح[۱]




[٢]
[٣]
[۴]
[۵]
[٦]
[٧]
[٨]
[۹]
[۱٠]

[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]

[٢۱]
[٢٢]
[٢٣]
[٢۴]
[٢۵]
[٢٦]
[٢٧]
[٢٨]
[٢۹]
[٣٠]
[٣۱]
[٣٢]
[٣٣]
[٣۴]
[٣۵]
[٣٦]
[٣٧]
[٣٨]
[٣۹]
[۴٠]
[۴۱]
[۴٢]
[۴٣]
[۴۴]

[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]-
[۲]-
[۳]-
[۴]-
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-
[۳٠]-
[۳۱]-
[۳۲]-
[۳۳]-
[۳۴]-
[۳۵]-
[۳۶]-
[۳٧]-
[۳۸]-
[۳۹]-
[۴٠]-
[۴۱]-
[۴۲]-
[۴۳]-
[۴۴]-
[۴۵]-
[۴۶]-
[۴٧]-
[۴۸]-
[۴۹]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]




[برگشت به بالا] [گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله]