۱۳۸۸ مرداد ۳۱, شنبه

عاجز، آدینه‌محمد خان

آدینه‌محمد خان معروف به "آخند صاحب شاعر" (زمان تولدش مشخص نيست - درگذشتۀ ١٢۴٨ هجری قمری)، از شاعران سده‌های دوازده و سیزده هجری قمری ولايت بدخشان افغانستان است.

زندگی‌نامه

آدینه‌محمد خان معروف به "آخند صاحب شاعر" متخلص به عاجز، در سدۀ دوازدهم در بدخشان ديده به جهان گشود. زمان تولد وی به‌طور دقيق مشخص نيست. اما در سال ١٢۴٨ هجری قمری، در حالی که سن‌اش متجاوز از هفتاد سال تخمین زده می‌شد، در همان زادگاه خود درگذشت.

آدینه‌محمد خان یکی از علمای جید و صالح با شهرت نیک در بدخشان می‌زيست. او در مدرسه مشهور بخارا که "مدرسه عبدالعزیز خان بخارایی" ناميده می‌شد، تحصیل کرد و بعد از فراغت تحصیل علوم متداوله به بدخشان بازگشت و در مدرسۀ خرقه شریفۀ فیض‌آباد به تدریس مشغول شد. افزون بر تدریس، در شاعری نیز طبع روان داشت و به زبان دری شعر می‌گفت. در سال ١٣۴٨ هجری قمری فوت کرد و در وطن اجدادی خود (بدخشان) به خاک سپرده شد.[۱]

شرح حال این دانشمند بدخشی به غیر از آریانا دایرةالمعارف در جای دیگر نیامده است. حتا در تذکره شعرای بدخشان که توسط شاه عبدالله بدخشی نگاشته شده و به کوشش فرید بیژند در سال ١٣٦٧ هجری به نام ارمغان بدخشان در مطبعه کابل به نشر رسيده است، و نيز تذکرۀ "پر طاووس" یا "شعر فارسی در آریانا" تأليف محمدحنیف حنیف بلخی که در سال ١٣٦۴ انتشار يافته است، سوانح این عالم و شاعر بدخشی دیده نمی‌شود.


يادداشت‌ها



يادداشت ۱: اين مقاله برای دانشنامۀ آريانا توسط قاضی سيد موسی عثمان (هستی) با همکاری دکتر مهدی خراسانی برشتۀ تحرير درآمده است.


پيوست‌ها



پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



پی‌نوشت‌ها


[۱]- آريانا دائرةالمعارف، کابل: مطبعۀ دولتی کابل، چاپ ١٣٢٨ خورشيدی، ج ؟، ص ١٧۲


جُستارهای وابسته






منابع





پيوند به بیرون








<برگشت به بالا><گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله>