ه‍.ش. ۱۳۹۳ اسفند ۱, جمعه

دموکراسی در غرب

از: مایک وولریج

روز دمکراسی

دمکراسی در غرب



امسال هفتصد و پنجاهمین سالگرد تشکیل پارلمان انگلستان است و به همین بهانه، سرویس جهانی بی‌بی‌سی در روز ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) به زبان‌های مختلف در یک پوشش ویژه، به موضوع دموکراسی پرداخته است.


اروپا امسال با زمین‌لرزه‌های سیاسی مواجه می‌شود

نتایج تحقیقی که به سفارش بی‌بی‌سی انجام شده نشان می‌دهد که اروپا در سال جاری میلادی به دلیل رشد احزاب و گروه‌های پوپولیستی (عوامگرا) شاهد زلزله‌های سیاسی خواهد بود.

این تحقیق توسط واحد اطلاعاتی اکونومیست به مناسبت روز دموکراسی در بی‌بی‌سی انجام گرفته است.

قدرت گرفتن احزاب عوامگرا می‌تواند تبعات فراوانی به همراه داشته باشد

این تحقیق خاطرنشان می‌کند که به‌روز چنین وضعیتی، احزاب سیاسی عمده اروپا را مجبور می‌کند تا وارد ائتلاف‌هایی شوند که تا پیش برای آن‌ها تصورپذیر نبود.

این گزارش می‌گوید احزاب پوپولیست در اروپا که علیه مهاجرات، سیاست‌های ریاضت اقتصادی و عضویت در اتحادیه اروپا فعالیت و تبلیغ می‌کنند فضای بازتری برای فعالیت دارند. گزارش واحد اطلاعاتی اکونومیست دلایل این فضای باز را کاهش شدید عضویت در احزاب عمده اروپایی و حضور کم رنگ مردم در پای صندوق‌های رای دانسته است.

گزارش یادشده خاطرنشان می‌کند که فضای ایجاد شده راه را برای پیروزی برخی از احزاب پوپولیستی در انتخابات هموار می‌کند.

واحد اطلاعاتی اکونومیست معتقد است که «بحران دموکراسی» در اروپا از شکاف میان قشر نخبه و رای‌دهندگان ناشی می‌شود.

مردم بریتانیا در ماه مه امسال برای انتخاب دولت جدید به پای صندوق‌های رای می‌روند و واحد اطلاعاتی اکونومیست می‌گوید که ممکن است نتیجه این انتخابات یک دوره‌ طولانی از بی‌ثباتی سیاسی باشد.

گزارش واحد اطلاعاتی اکونومیست می‌گوید که این احتمال وجود دارد که انتخابات مه امسال دولت بی‌ثباتی را سر کار بیاورد و حزب پوپولیستی «استقلال بریتانیا (یوکیپ)» بخشی از آرای دو حزب کارگر و محافظه‌کار را به خود اختصاص دهد.

این گزارش ذکر می‌کند که چند پاره‌شدن گرایش‌های رای‌دهندگان بریتانیایی در کنار تغییرات ایجاد شده در نظام انتخاباتی باعث خواهد شد تا در بریتانیا، تشکیل دولت تک حزبی دارای اکثریت در پارلمان، به نحوی که تا کنون امری طبیعی تلقی می‌شده، به‌طور فزاینده‌ای دشوار شود.

اما تغییر سیاسی که احتمالاً به زودی شاهد آن خواهیم بود، در یونان خواهد بود. قرار است به دلیل ناکامی پارلمان یونان در انتخاب رئیس‌جمهوری جدید این کشور، انتخابات پارلمانی پیش از موعد در روز ۲۵ ژانویه برگزار شود.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که حزب چپ افراطی سیریزا می‌تواند قوی‌ترین حزب در مجلس جدید یونان باشد و واحد اطلاعاتی اکونومیست می‌گوید اگر این حزب بتواند دولت آینده یونان را تشکیل دهد، امواج سیاسی ناشی از آن در سایر کشورهای اتحادیه اروپا احساس خواهد شد.

این گزارش می‌گوید دولتی که حزب چپ افراطی سیریزا تشکیل دهد به‌شدت هم در داخل کشور و هم در منطقه عاملی بی‌ثبات‌کننده خواهد بود. چنین دولتی به بحران میان یونان و وام‌دهندگان بین‌المللی آن کشور شدت بیشتری خواهد بخشید.

واحد اطلاعاتی اکونومیست می‌گوید که انتخابات در چندین کشور دیگر اتحادیه اروپا نیز می‌تواند نتایج پیش‌بینی نشده‌ای را به دنبال داشته باشد. این گزارش از انتخابات در دانمارک، فنلاند، اسپانیا، فرانسه، سوئد، آلمان و ایرلند باد کرده و گفته موضوعی که در تمامی این کشورها مشترک است، قدرت گرفتن احزاب پوپولیستی است.

این گزارش خاطرنشان می‌کند که احساسات ضد دستگاه‌های حکومتی در منطقه اقتصادی یورو و بیشتر کشورهای عضو اتحادیه اروپا شدت گرفته است.

گزارش واحد اطلاعاتی اکونومیست معتقد است که گروه‌ها و احزاب پوپولیستی اعم از احزاب دارای گرایش‌های چپ یا راست یا نامشخص در حال پر کردن خلاء موجود میان احزاب سنتی و پایگاه‌های مردمی آن‌ها هستند.

مخالفت با اداره شدن کشور از بروکسل (مقر اتحادیه اروپا)، مهاجرت و سیاست‌های ریاضت اقتصادی از موضوعاتی هستند که این احزاب از آن‌ها برای پر کردن این خلای بهره‌برداری می‌کنند.

در کنار رونق یافتن احزاب پوپولیستی در اروپا، جنبش‌های اعتراضی نیز طی چند سال اخیر در بسیاری از کشورهای جهان شکل گرفته است.

واحد اطلاعاتی اکونومیست می‌گوید جنبش‌های چشمگیر اعتراضی در ۵ سال گذشته در بیش از ۹۰ کشور جهان شکل گرفته‌اند که توسط جوانان، تحصیلکردگان و افرادی از طیقه متوسط هدایت می‌شوند و این افراد از از رهبران سیاسی خود بریده‌اند و توییتر و دیگر سایت‌های اجتماعی را به خطابه‌های سنتی سیاسی ترجیح می‌دهند.

بهار عربی چه نتایجی را برای کشورهای عربی به‌همراه داشت؟ آیا دموکراسی یکی از آن‌ها بود؟

دلایل متعددی برای شکل‌گیری جنبش اعتراضی وجود دارد: شورش‌ علیه دیکتاتوری، مشکلات اقتصادی، تلاش برای شکل دادن به قشر جدیدی از طبقه متوسط در کشورهای در حال توسعه برخوردار از رشد سریع اقتصادی از جمله این دلایل هستند.

این تحولات همگی منجر به طرح این پرسش شده که آیا این تحولات تهدیدی برای دموکراسی هستند یا شاهدی بر این که دموکراسی زنده و پویا است.

اگر در این میان بهار عربی را مثال بیاوریم، آن‌هم در منطقه‌ای که دموکراسی حضور چندانی ندارد، نتیجه این اعتراضات در این کشورها، تغییرات دموکراتیک اندکی به همراه داشته است.

نتیجه جنبش دموکراسی‌خواه در هنگ‌کنگ نیز هنوز مشخص نیست. در چین، پرجمعیت‌ترین کشور دنیا نیز، دموکراسی در افق دیده نمی‌شود. این که تغییرات دموکراتیک در سایر کشورهای آسیایی و گسترش طبقه متوسط در چین چه تاثیری بر آن بگذارد، باید منتظر ماند و دید.

در حال حاضر، سرنوشت غیرقابل پیش‌بینی دموکراسی‌های «قدیمی» بی‌شک توسط بسیاری از دولت‌ها و فعالان سیاسی و اجتماعی در سراسر جهان رصد خواهد شد و همه به‌دقت این تحولات را مد نظر قرار خواهند داد.


[] يادداشت‌ها




[] پی‌نوشت‌ها

مایک وولریج، اروپا امسال با زمین‌لرزه‌های سیاسی مواجه می‌شود، وب‌سایت فارسی بی‌بی‌سی: یک‌شنبه ٢٠ ژانویه ٢٠۱۵ - ۳٠ دی ۱۳۹۳


[] جُستارهای وابسته

1 2 3


[] سرچشمه‌ها

وب‌سایت فارسی بی‌بی‌سی