۱۳۹۷ فروردین ۱۳, دوشنبه

زبان‌آموز موفق چه ویژگی‌هایی دارد؟

از: بهمن شهری (پژوهشگر فرهنگ و آموزش در دانشگاه اهایو)

فراگیری زبان


فهرست مندرجات

.



زبان‌آموز موفق چه ویژگی‌هایی دارد؟

راز موفقیت در یادگیری زبان این است که صبور باشید

بسیاری زبان‌آموزان نا‌امید زبان را می‌بینم که چون لغات را فراموش می‌کنند ناراحت می‌شوند. ناراحت می‌شوند چون متوجه مطلب نمی‌شوند. حتی بعد از بارها گوش دادن به محتوای یکسان، درک بخش مشخصی، مشکل باقی می‌ماند... این کاملاً طبیعی است. بیش‌تر این‌که دفعات بعد نیز آن‌چه را می‌خواهید بیان کنید، سخت خواهید یافت.

مهم است که بدانید مغز دائماً در حال یادگیری است. دائماً یاد می‌گیرد، تغییر می‌کند و خود را تجدید می‌کند. البته این کارها را طبق برنامه‌ی خود انجام می‌دهد. پس فقط به‌خاطر این‌که چیزی را مطالعه کردید دلیل نمی‌شود که قرار است آن‌را یاد بگیرید. باید قبول کنید که این اتفاق در یک شب رخ نمی‌دهد. ممکن است برای درک عمیق چیزهایی مشخص ماه‌ها زمان لازم باشد. ما تقریباً بدون آن‌که متوجه شویم (و این حس را داشته‌ایم) بر می‌گردیم سراغ متنی که ماه‌ها پیش با آن درگیر بوده‌ایم و به یکباره برای‌مان کاملاً واضح می‌شود.

به‌همین شکل در هنگام صحبت‌کردن هم لحظاتی از پیروزیِ بزرگ دارید، در هنگامی‌که در وسط صحبت هستید و قادر می‌باشید ایده‌های‌تان را دقیقاً همان‌طور که می‌خواهید بروز دهید. شاید در روز بعد خیلی موفق نباشید، اما این فرآیندی بسیار تدریجی است. واضح نیست که مغز چه کلمات یا ساختارهایی از زبان را اول یا بعداً یاد می‌گیرد، پس فقط باید صبور بوده و اعتقاد داشته باشید که آن‌چه انجام می‌دهید به نتیجه‌ی مطلوب ختم خواهد شد.

زبان‌آموزی برای همه یکسان نیست. زبان‌آموزان با یکدیگر متفاوتند. هر فرد با توجه به محیطی که در آن رشد کرده سبک یادگیری خودش را دارد. همه‌ی ما ویژگی‌های شخصی متفاوتی داریم که بر یادگیری‌مان تاثیرگذارند. در نتیجه همه‌ی ما زبان را به‌یک شکل یاد نمی‌گیریم. در برخی مهارت‌های زبانی ممکن است سرعت بالاتری داشته باشیم و در برخی کندتر. به‌علاوه علایق متفاوت باعث می‌شود به‌برخی موضوعات تمایل بیش‌تری پیدا کنیم.

پژوهشگران ویژگی‌های مختلفی را برای یادگیری موفق زبان ذکر کرده‌اند. با به‌کارگیری توصیه‌های علمی می‌توانیم عملکردمان را در یادگیری زبان بهبود بخشیم و سرعتش را نیز بالا ببریم.

خبر خوب این است که این ویژگی‌ها بسادگی با تمرین به‌دست می‌آیند. در این‌جا سه ویژگی مشهور را که از آن‌ها با عنوان رمز موفقیت در آموزش زبان یاد می‌شود، با هم مرور می‌کنیم.


۱بردباری در برابر ابهام

به لحاظ تکاملی انسان با آن‌چه ناشناخته است با احتیاط برخورد می‌کند. درجه راحتی یا ناراحتی ما هرگاه که از محوطه‌ی شیرین آسایش بیرون می‌رویم با بردباری در برابر ابهام ربط مستقیم دارد. هر کدام‌مان ممکن است از ناشناخته‌ها هراس به دل راه دهیم. یادگیری زبان جدید هراس از فرهنگ ناشناخته و رسومات جدید را به حداقل می‌رساند.

زبان‌آموز موفق در برابر ابهام، شرایط ناشناخته، پرسش بی‌پاسخ و عدم قطعیت از خود صبر و حوصله نشان می‌دهد. همیشه تلاش می‌کند تا به اصل مطلبی که می‌خواند یا گوش می‌دهد پی برد و کم‌کم از طرق مختلف ابهام‌هایش را برطرف کند. مدام حدس می‌زند و تلاش می‌کند برای حدس‌هایش شاهد پیدا کند.

واژگان ناآشنا در یک متن یا سر کلاس، پرسشی سخت که منظورش را نمی‌فهمیم، ویدئویی که درک لهجه سخنورانش برای‌مان مشکل است فقط چند نمونه از ابهاماتی هستند که در فرایند زبان‌آموزی ممکن است با آن‌ها مواجه شویم. هر چقدر صبر و تحمل‌مان را در برابر ناشناخته‌ها افزایش دهیم و در عین حال تلاش و اشتیاق بیش‌تری برای برطرف کردن ابهام داشته باشیم، از هر کدام از این موقعیت‌ها چیزی یاد می‌گیریم.

نتایج یک پژوهش در دانشگاه استرالیای غربی در سال ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که بردباری در برابر ابهام کمک می‌کند در تعاملات اجتماعی و تجربه‌ی یادگیری زبان‌های بعدی کمتر نگران باشیم. هر چقدر تجربه‌ی زبان‌آموزی بیش‌تری داشته باشیم با ناشناخته‌ها راحت‌تر کنار می‌آییم.

فایده‌ی بردباری در برابر ابهام به زبان‌آموزی خلاصه نمی‌شود. روبرتو اسپریتو اولموس، استاد حسابداری در دانشگاه کالیما در مکزیک، به‌همراه میگل ساسترکاستیلو، استاد بازرگانی و گردشگری در دانشگاه کمپلوتنسه مادرید، در تحقیقی مشترک در سال ۲۰۱۵ نشان دادند که افرادی که در برابر ابهام بردبارترند کارآفرینان بهتری هستند، خوشبین‌تر و خلاقانه‌تر با قضایا برخورد می‌کنند و از ریسک ابایی ندارند.


۲شوق ارتباط

زبان‌آموز موفق مشتاق برقراری ارتباط است حتی اگر بداند واژگان و ساختارهای کافی را در اختیار ندارد. ارتباط برقرار کردن همیشه آموزنده است. ارتباط بیش‌تر چه در سر کلاس چه در اجتماع کم‌کم باعث از بین رفتن هراس استفاده از یک زبان جدید می‌شود.

به‌علاوه هر چقدر شوق بیش‌تری برای ارتباط با دیگران داشته باشیم، شانس یادگیری مطالب جدید افزایش پیدا می‌کند.

یکی از استراتژی‌های معلم زبان‌ موفق ایجاد شور و شوق بیش‌تر برای مشارکت زبان‌آموزان در فعالیت‌ها و بحث‌های آموزشی است.


۳جستجوی الگوها

زبان‌آموز موفق به زبان همچون یک پازل می‌نگرد و در پی کشف ارتباطات و الگوهاست تا تصویر کامل‌تری از آن به‌دست آورد. یکی از تفاوت‌هایی که ممکن است بر سرعت یادگیری‌ تأثیر بگذارد این است که زبان آموزان چقدر به الگوها و ارتباطات میان اجزای متفاوت زبان در بافت‌های کاربردی متفاوت توجه می‌کنند و با تمرکز آنان را تمرین می‌کنند. یادگیری واژگان منفرد و قواعد دستوری پیچیده کمک چندانی به یادگیری زبان نمی‌کند.

قواعد و الگوها در هر سطحی به زبان شکل می‌دهند. نتایج یک پژوهش که سال ۲۰۱۶ در دانشگاه نورث‌وسترن انجام شد حاکی از آن است که یادگیری الگوهای زبانی از طریق سازوکارهای آشکار و پنهانی در مغز انجام می‌شود. ما بسیاری از قواعد زبان را در حین آموزش ناخودآگاه فرا می‌گیریم. اما الگوهای فراوانی هم وجود دارند که باید با خودآگاهی آنان را بیاموزیم و تمرین کنیم.

جستجوی آگاهانه الگوهای زبانی خود باعث دقت و تمرکز بیش‌تر در زبان‌آموزی می‌شود و به بهره‌وری بیش‌تر فرایند یادگیری زبان می‌انجامد.

زبان‌آموزی مثل یادگیری هر مهارت دیگری نیازمند ممارست و تکرار دائمی است. برای یادگیری چنین مهارتی راه میان‌بر وجود ندارد. بهترین روش برای سنجش موفقیت در یادگیری مهارت‌های زبانی این است که خودمان را با خودمان مقایسه کنیم. زبان‌آموز موفق کسی است که آهسته و پیوسته رود.[۱]


[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی ارسال شده است.


[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- بهمن شهری، زبان‌آموز موفق چه ویژگی‌هایی دارد؟، وب‌سایت فارسی بی‌بی‌سی: یک‌شنبه اول آوریل ۲۰۱۸ - ۱۲ فروردین ۱۳۹۷


[] جُستارهای وابسته




[] سرچشمه‌ها

وب‌‌سایت بی‌بی‌سی