ه‍.ش. ۱۳۹۳ بهمن ۳, جمعه

ستون مهره‌ها

از: دانشنامه‌ی آریانا

ستون مهره‌ها

[پزشکی][کالبدشناسی]

ستون مُهره‌ها یا ستون فقرات یا تیره پشت (اسپاین) (به انگلیسی: Vertebral column که معمولاً Spinal column ،Backbone یا Spine نیز نامیده می‌شود؛ به آلمانی: Wirbelsäule)، بخش اصلی استخوان‌بندی همه جانوران مهره‌دار و انسان در نیم‌تنه‌ی بالایی است که از سر تا لگن امتداد دارد و تنه در پیرامون آن شکل گرفته است.


کالبدشناسی

ستون مهره‌ای، که محور مرکزی بدن را تشکیل می‌دهد، در عقب ناحیه تنه، در خط وسط قرار گرفته است و از قاعده جمجمه شروع شده و در تمامی طول گردن و تنه امتداد دارد.

در کودکان انسان، تعداد مهره‌های ستون مهره‌ها، ۳۳ عدد است که روی یکدیگر قرار گرفته‌اند. در بزرگ‌سالان پنج تای ما قبل آخر به‌هم جوش خورده و «استخوان خاجی» یا «ساکروم» () را تشکیل می‌دهند و ۴ مهره‌ی آخر نیز به‌هم جوش خورده، «استخوان دنبالچه» () را به‌وجود می‌آورند. بنابراین تعداد مهره‌ها در افراد بالغ به ۲۴ قطعه تقلیل می‌یابد. از ۲۴ مهره آزاد، ۷ عدد مهره‌های گردن، ۱۲ عدد مهره‌های پشتی و ۵ عدد مهره‌های کمر را تشکیل می‌دهند. در اطراف مهره‌ها عضلات، لیگامان‌ها، اعصاب و دیسک‌های بین مهره‌ای قرار گرفته‌اند.

اطلس ()

C1-C7
هفت مهره‌ای گردنی
T1-T12
۱٢ مهره‌ای قفسه سینه
(توراکس)
L1-L5
۵ مهره‌ای کمر

استخوان خاجی

دنبالچه
نمای ستون مهره‌های بدن انسان

کل ستون مهره‌، از بالا تا پایین، از چهار قسمت قوسی‌شکل، تشکیل شده است که عبارت‌اند از:

    ۱- قوس بالایی که در زیر سر قرار گرفته، و «قوس گردنی» یا «سرویکال» (Cervical) نامیده می‌شود و تحدب آن به‌سمت جلو است. این قوس از ٧ مهره تشکیل شده است و این مهره‌ها، از بالا به پایین، از یک تا هفت، به‌صورت C٧-C۱ نام‌گذاری شده‌اند.

    ٢- قوس وسطی را قسمت سینه‌ای یا «توراسیک» () می‌گویند که تحدب به‌سمت عقب دارد و از ۱٢ مهره‌ای پشتی تشکیل شده است که در ساختار قفسه سینه شرکت دارند. به سخن دیگر، قفسه سینه یا قفسه صدری در اطراف این ۱٢ مهره تشکیل شده است. مهره‌های سینه‌ای را از بالا به پایین، از یک تا دوازده به‌صورت T۱٢-T۱ نام‌گذاری کرده‌اند.

    ٣- قوس پایینی، قسمت کمری یا «لومبار» () است که به سمت جلو تحدب دارد و از ۵ مهره تشکیل شده است. این ناحیه وزن تنه را تحمل کرده و کمردرد بیشتر در این محل احساس می‌شود. مهره‌های کمری را از بالا به پایین و از یک تا پنج به‌صورت L۵-L۱ نام‌گذاری کرده‌اند.

    ۴- قسمت خاجی یا «ساکروم» () که از به‌هم چسبیدن چند مهره‌ی کوچک درست شده است. استخوان خاجی یا ساکروم ۵ مهره به‌هم چسبیده است. این استخوان جزیی از حلقه لگن است پس ستون مهره از طریق مهره‌های خاجی یا ساکروم به لگن متصل می‌شود.


نام تعداد مهره‌ها موقعیت در بدن کوته‌نوشت
مهره‌های گردن ۷ عدد گردن C٧ - C۱
مهره‌های پشتی ۱۲ عدد سینه T۱٢ - T۱
مهره‌های کمر ۵ عدد کمر L۵ - L۱
استخوان خاجی ۵ عدد
(به‌هم جوش‌خورده)
لگن خاصره S۵ - S۱
دنبالچه ٣ عدد
(به‌هم جوش‌خورده)
زیر استخوان خاجی
در لگن خاصره
ندارد


کارکرد مهره‌ها

...


دیسک‌های بین مهره‌ای



[] يادداشت‌ها




[] پيوست‌ها


...


[] پی‌نوشت‌ها

فقره در عربی به‌معنای مهره است



[] جُستارهای وابسته






[] سرچشمه‌ها







[] پيوند به بیرون

[۱ ٢ ٣ ۴ ۵ ٦ ٧ ٨ ٩ ۱٠ ۱۱ ۱٢ ۱٣ ۱۴ ۱۵ ۱٦ ۱٧ ۱٨ ۱۹ ٢٠]

رده‌ها:پزشکیکالبدشناسیبالاتنه