ه‍.ش. ۱۳۹۳ بهمن ۲, پنجشنبه

عبدالله بن عبدالعزیز

از: دانشنامه‌ی آریانا

عبدالله بن عبدالعزیز


فهرست مندرجات
[زندگی‌نامه‌ها][آل سعود]

عبدالله بن عبدالعزیز (به عربی: عبدالله بن عبدالعزيز آل سعود؛ به انگلیسی: Abdullah bin Abdulaziz Al Saud) (زاده ۱ اوت ۱۹٢۴ م – درگذشتۀ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵ م)، خادم الحرمین الشریفین، ششمین پادشاه عربستان سعودی و سیزدهمین پسر ِ عبدالعزیز آل سعود، بنیانگذار عربستان جدید بود. ملک عبدالله پس از مرگ برادرش فهد بن عبدالعزیز، از اول اوت ۲۰۰۵ تا هنگام مرگ، به‌مدت بیش از ۹ سال در عربستان پادشاهی کرد. پس از وی، برادر ناتنی‌اش سلمان بن عبدالعزیز به پادشاهی عربستان رسید.


زندگی‌نامه
عبدالله بن عبدالعزیز

عبدالله بن عبدالعزیر آل سعود در ماه اوت ۱۹۲۴ (مرداد ۱۳۰۳) در ریاض به‌دنیا آمد. البته اختلافاتی در مورد محل واقعی تولد او وجود دارد. او در میان ۳۷ پسر ملک عبدالعزیر آل سعود، سیزدهمین آنها بود. ملک عبدالعزیز موسس کشور نوین عربستان سعودی است، و نام خانوادگی خود را بر کشور جدید‌التأسیس گذاشت.

مادر ملک عبدالله که فهده بن العاصی الشریم نام داشت، هشتمین زن در میان شانزده همسر ملک عبدالعزیز بود. خانواده او از بادیه‌نشینان بود و عبدالله در کودکی زمان زیادی را در بیابان و مطابق آداب و رسوم سنتی زندگی کرد.

خانواده او بسیار سختگیر بود و شاهزاده جوان مطابق اعتقادات پدرش تربیت شد. او مذهب، ادبیات و علوم را از علمای اسلامی دربار آموخت. برادر ناتنی او، فیصل، در سال ۱۹۵۸ به نخست وزیری رسید، و برادر دیگرش، سعود، که در سال ۱۹۵۳ بر تخت سلطنت نشسته بود، پذیرفت که کنترل دولت را به او واگذار کند.

در سال ۱۹۶۲، فیصل برادرش عبدالله را به فرماندهی گارد ملی سعودی منصوب کرد. این نهاد از جمله وظیفه داشت که امنیت خاندان سلطنتی کشور را تأمین کند و رسم این بود که فرمانده‌اش یکی از اعضای خاندان آل سعود باشد. در دوران فرماندهی عبدالله شمار نیروهای گارد بزرگ‌تر شد و جدیدترین تجهیزات موجود در اختیار آن قرار گرفت. ملک فیصل در مارس ۱۹۷۵ (فروردین ۱۳۵۴) به‌قتل رسید، و برادرش، خالد، جانشین او شد. ملک خالد بعد از رسیدن به سلطنت، عبدالله را در ریاست گارد ملی نگاه داشت و هم‌چنین او را به‌سمت معاون دوم نخست وزیر منصوب کرد.

در دهه ۱۹۷۰ جایگاه او در خارج از کشور برجسته‌تر شد و او به یکی از منتقدان صریح سیاست آمریکا در خاورمیانه و طرفدار اتحاد میان اعراب تبدیل شد. عبدالله معتقد بود که تنها همبستگی میان اعراب می‌تواند نفت و پول آن‌ها را به سلاحی قوی در مقابل قدرت غرب تبدیل کند. او در سال ۱۹۸۰ در جلوگیری از بروز جنگ میان اردن و سوریه پیشگام شد، و توانست موقعیت خود را در داخل عربستان سعودی و هم‌چنین در حلقه‌های دیپلماتیک خارج از کشور تقویت کند.

بعد از مرگ ملک خالد در سال ۱۹۸۲، ملک فهد، پادشاه جدید، عبدالله را به ولیعهدی خود و سمت معاون اولی نخست وزیر منصوب کرد.

گفته می‌شود که انتصاب او به ولیعهدی با مخالفت هفت برادر تنی ملک فهد روبرو شد، اما عبدالله با موفقیت از میدان مین روابط پیچیده خاندان سعود گذشت و جایگاهش را تثبیت کرد.

بعبدالله در مخالفت با خشونت‌های خاورمیانه موضع گرفت و گفت: «ما اقدامات تروریستی را که با هدف آسیب رساندن به ثبات منطقه خلیج فارس انجام می‌شود، مردود می‌دانیم.»

در سال ۱۹۹۱ بعد از تهاجم عراق به کویت، عبدالله چندان تمایلی به حمایت از استقرار نیروهای آمریکایی در عربستان سعودی نداشت، و معتقد بود که بهتر است بجای جنگ از طریق مذاکره راه حلی برای مسأله پیدا شود. البته نهایتا ملک فهد تصمیم دیگری گرفت، اما به سربازان سعودی گفت که امیدوار است در آینده آن‌ها را در کنار سربازان عراقی و در میدان مبارزه برای اعاده حقوق فلسطینیان ببیند.

او در مقام ولیعهد عربستان همواره از فلسطینی‌ها حمایت می‌کرد، هرچند که روابطش با یاسر عرفات، رهبر فلسطینی‌ها، پرتنش بود. او در انتقاد از رهبران فلسطینی تردید بخود راه نمی‌داد. او در سال ۱۹۹۴ بعد از یک سلسله درگیری میان فلسطینیان و اسرائیل در نوار غزه، طرفین را به خویشتنداری دعوت کرد.

در نوامبر ۱۹۹۵ (آبان ۱۳۷۴) ملک فهد دچار سکته مغزی شد و عبدالله عملا قدرت را بدست گرفت. البته انتقال قدرت به او تا ژانویه ۱۹۹۶ (دی ۱۳۷۴) مخفی نگاه داشته شد. عبدالله به آمریکایی‌ها اطمینان داد که روابط نزدیک دو کشور ادامه خواهد داشت، اما او مصمم بود که خودش سمت و سوی ائتلاف‌های بعدی کشورش را مشخص کند.

او در سال ۱۹۹۷ به یک روزنامه لبنانی گفت که دوستی عربستان و آمریکا ادامه خواهد داشت، اما «ما نمی‌توانیم منافع آنها را بر منافع خودمان ارجحیت بدهیم. منافع ما همان منافع اعراب و مسلمانان است.»

بعد از وقایع ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ عبدالله به احترام آمریکایی‌ها جشن‌های ملی سالانه به مناسبت تأسیس عربستان سعودی را در مقیاسی محدود برگزار کرد، اما بعدا به‌خاطر «ارائه تصویر منفی» از کشورش بعد از حملات ۱۱ سپتامبر علنا از رسانه‌ها انتقاد کرد. پیش از حمله آمریکا و متحدانش به عراق، عربستان اعلام کرد مادامی که سازمان ملل طی قطعنامه‌ای مجوز شروع جنگ را صادر نکند، به هواپیماهای آمریکایی اجازه نخواهد داد از پایگاه هوایی شاهزاده سلطان واقع در این کشور برای انجام حملات هوایی استفاده کنند.

در سال ۲۰۰۲ اتحادیه عرب پیشنهاد عبدالله برای پایان دادن به منازعه فلسطین را به تصویب رساند. در این پیشنهاد تأسیس یک کشور فلسطینی پیش‌بینی شده بود، و از اسرائیل خواسته می‌شد به مرزهای سال ۱۹۶۷ عقب‌نشینی کند.

جورج بوش، رئیس جمهوری وقت آمریکا، حاضر به تأیید این طرح نشد، و در پی آن، عبدالله گفت که احساس می‌کند رهبر آمریکا به‌درستی در مورد جزئیات محتوای طرح توجیه نشده است. بعد از یک سری حملات تروریستی در عربستان سعودی در سال ۲۰۰۳، عبدالله به سرکوب و اجرای یک برنامه امنیتی گسترده روی آورد.

گمان می‌رفت که عاملان این حملات گروه‌های اسلامگرایی باشند که از مواضع طرفدار غرب حکومت خشمگین هستند. عبدالله قول داد تروریسم را در عربستان ریشه‌کن کند.

ملک عبدالله که در چند هفته اخیر عمر خود، به‌علت ابتلا به عفونت ریه در بیمارستان بستری بود، سرانجام، در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵، در سن ۹۰ سالگی درگذشت. او، یک مسلمان سنی وهابی بود که ۴ همسر، ۷ پسر و ۱۵ دختر داشت.


دوران پادشاهی

عبدالله بن عبدالعزیز، پس از مرگ ملک فهد در اوت ۲۰۰۵ (مرداد ۱۳۸۴) رسماً جانشین او شد. در داخل عربستان به او به‌چشم یک اصلاح‌طلب – هرچند از نوع آهسته و پیوسته آن - نگاه می‌شد. او به مطبوعات اجازه می‌داد انتقادهای ملایمی به دولت بکنند، و به‌نظر می‌رسید با اشتغال زنان موافق است.

وقتی که در مصاحبه‌ای در مورد برخورد با زنان در عربستان سعودی مورد سوال قرار گرفت، در جواب گفت که «من قویا به حقوق زنان اعتقاد دارم. مادر من هم یک زن است. خواهر، دختر و همسر من هم زن هستند.»

در فوریه ۲۰۰۷ (بهمن ۱۳۸۵) اعلام شد که ممنوعیت رانندگی زنان در عربستان لغو خواهد شد. البته این فرآیند احتمالا بسیار طولانی خواهد بود و تشریفات اداری زیادی خواهد داشت. ملک عبدالله که در فضایی محافظه‌کار تربیت شده بود، به‌عنوان حاکمی اصلاح‌طلب در یادها خواهد ماند؛ حاکمی که مجبور بود با روابط پیچیده و تودرتوی خاندان سعود و فشارهای علمای مذهبی عربستان دست و پنجه نرم کند. او موفق شد روابط خوب کشورش با غرب را ادامه دهد، و در عین حال، با تأکید بر ضرورت اتحاد و برقراری صلح در خاورمیانه، حمایت دیگر ملت‌های عرب را هم برای خود حفظ کرد.

عبدالله، از سال ۱۹۸۲ میلادی ولیعهد عربستان شد. البته وی از سال ۱۹۹۵ و پس از بیماری و زمین‌گیر شدن ملک فهد عملاً تمامی اختیارات یک پادشاه را در دست گرفت. وی همچنین ریاست هیأت وزیران و فرماندهی گارد ملی عربستان سعودی را نیز عهده‌دار بود. اما از تاریخ اول اوت ۲۰۰۵ تا هنگام مرگ به‌مدت بیش از ۹ سال پادشاه عربستان بود.

او در حالی که ۹۰ سال سال داشت و برادر ناتنی و ولیعهد او شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز که هشتاد ساله بود، زودتر از او در گذشت. کسی که بعد از شاهزاده سلطان توانست به ولیعهدی برسد، شاهزاده نایف بن عبدالعزیز بود که دو سال از شاهزاده سلطان جوان‌تر بود. اما شاهزاده نایف، دومین ولیعهد عبدالله نیز در شانزدهم ژوئن ۲۰۱۲ میلادی درگذشت. پس از مرگ نایف برادرش، سلمان بن عبدالعزیز به‌عنوان ولیعهد پادشاهی سعودی انتخاب شد.

ملک سلمان، ۷۹ سال دارد، و از زمان بستری شدن ملک عبدالله در بیمارستان، وظایف او را به عهده گرفته بود.


[] يادداشت‌ها




[] پيوست‌ها


ملک سلمان، پادشاه تازه، در سال ۲۰۱۲ به حکم ملک عبدالله به مقام ولیعهدی رسید. او در سال ۲۰۱۱ به‌عنوان وزیر دفاع عربستان سعودی تعیین شد و تا پیش از آن برای ۴۸ سال امیر منطقه ریاض بود.


[] پی‌نوشت‌ها

...


[] جُستارهای وابسته






[] سرچشمه‌ها







[] پيوند به بیرون

[۱ ٢ ٣ ۴ ۵ ٦ ٧ ٨ ٩ ۱٠ ۱۱ ۱٢ ۱٣ ۱۴ ۱۵ ۱٦ ۱٧ ۱٨ ۱۹ ٢٠]

رده‌ها:عربستان سعودیپادشاهان عربستان سعودیآل سعودزندگی‌نامه‌ها