پنجشنبه ۳۰ آوریل ۲۰۰۹

فرحان، محمد نعیم

محمد نعیم فرحان (زادۀ ١٣١٧ خورشيدی -)، يکی از بازیگران پیشکسوت و سرشناس تئاتر مدرن افغانستان و استاد پيشين دانشکدۀ هنرهای زيبای دانشگاه کابل است.

زندگينامه

محمد نعیم فرحان فرزند حاجی محمد علی در حمل (فروردين) سال ١٣١٧ خورشيدی در دروازه هرات ولايت (استان) قندهار به‌ دنيا آمد.[١]

فرحان آموزش ابتدايی و متوسطه را در ليسه (دبيرستان) حبيبيه انجام داد و در سال ١٣٣۸ خورشيدی وارد دانشگاه کابل شد و به تحصيل در رشته تاریخ و جغرافیا در دانشکده ادبيات و علوم بشری پرداخت و مدرک ليسانس خود را در سال ١٣۴۲ به دست آورد. اولین شغل او کار در وزارت اطلاعات و کلتور افغانستان بود و مدت کوتاهی به عنوان مدير عمومی "توريد و توليد فيلم" در رياست "پوهنی ‌ننداری" به کار پرداخت. همزمان متمم (ويراستار) هفته‌نامه "هنر" بود. پس از آن، در نهم سنبله ١٣۴٣ خورشیدی، با دريافت بورس تحصيلی به چکوسلواکیا رفت و دانشنامۀ دکترای خود را در رشتۀ تئاتر از دانشگاه "چارلس" پراگ دريافت داشت.[۲] پروفسور دکتر لطيفی در اين مورد می‌نويسد:

    "با نمايشنامه‌نويس و کارگردان تحصيلکرده و با استعداد در هنر تياتر و موسيقی، دکتر محمدنعيم فرحان، در ايامی که نخستين صحنۀ تمثيل در کابل در بخش فعاليت‌های مطبوعاتی، با رياست مدبرانه و پر ابتکار شادروان عبدالرشيد لطيقی، به نمايش درامه‌ها آغاز کرد، آشنا شدم.

    دکتر فرحان که خود در بخش موسيقی و سرايندگی و بازی و اکت درامه‌های کميدی و تراژيدی، يک هنرمند پرکار و با استعداد بود، بعد از فراغت و اخذ ليسانس از فاکولتۀ ادبيات دانشگاه کابل، جهت تحصيلات عالی در رشتۀ تياتر عازم چکوسلواکيا شد. اين هنر مند، چند بعدی را که با توضيحات پرمحتوای استاد دکتر شهرانی در متن کتاب، شامل تشکيلات ديکور، صحنه‌سازی، نقاشی، موسيقی، مکياژ، طراحی، طرز ديالوگ و مونولوگ و بيانات پر احساس و حرکات پرافتاده و امثال آن می‌باشد، توانست تا درجۀ دکترا به پيش ببرد."[۳]

دکتر محمد نعيم فرحان پس از مراجعت به افغانستان به عنوان عضو فارسی دری در ریاست ثقافت و هنر وزارت اطلاعات و کلتور اشتغال ورزيد و چندی بعد، سمت مدیريت آرشیف هنری ریاست صحنه تمثیل کابل را بر عهده داشت.[۴]

اين هنرمند توانا، آوازخوانی و بازیگری را از مدرسه آغاز کرد. همين استعداد و ذوق هنری او بود که پس از پايان تحصيل دانشگاهی، پایش را به راديو افغانستان کشانيد و در آنجا به آوازخوانی و تمثیل روی آورد. خود در اين زمينه می‌گويد:

    "زمانی که متعلم مکتب بودم و سن و سالم از پانزده تجاوز نمی‌کرد، نظر به علاقه مفرطی که به هنر آوازخوانی و تمثيل داشتم به اثر تشويق و ترغيب فاميل روشنفکرم به هنر تمثيل و آوازخوانی روی آوردم و به‌حيث ترانه‌خوان در پوهنی ننداری وقت و بعداً به‌حيث آوازخوان در راديو افغانستان قدم گذاشتم و در پارچه‌های تمثيلی نيز حصه می‌گرفتم."[۵]

دکتر فرحان، علاوه بر نقش آفرينی در رادیو افغانستان، با تئاتر معارف و شهرداری کابل نیز همکار بود و در شماری زیادی از نمايشنامه‌ها به ايفای نقش پرداخت.

از کارهای شاخص این یازیگر برجستۀ تئاتر افغانستان، می‌توان به نمايشنامه‌هایی چون: شام زندگی، زنان عصبی، شربت غريت، خاطره‌یی يک شب، کور خود بینای مردم، حماسه مادر گورکی، ملالی دوشیزه افغان، جبارخان و جلادخان، میرزا قلم‌ها، عزیزم مرا بکش، تو قهرمان نیستی، همه مادران مادرم است، امشب شاه می‌میرد و تاجر مرگ، اشاره کرد.

دکتر فرحان، در سال ١٣۵۹ خورشیدی به عنوان "استاد کرسی تئاتر" در ديپارتمت هنرهای زیبای دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه کابل به تدريس پرداخت. چندی نيز آمر بخش تئاتر و موسیقی اين دانشکده بود و پس از آن، در سنبله سال ١٣۶٣ خورشیدی به سمت نخستين رئيس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه کابل منصوب شد. دکتر فرحان در گفت و شنودهای اختصاصی با "گلچين" (نشريۀ ايرانی در شهر ملبورن استراليا) می‌گويد:

    "در سال ١٣۵۹ برای نخستين‌بار در کادر علمی دانشگاه کابل پذيرفته شدم و در بخش هنرهای زيبای دانشکده زبان و ادبيات به حيث استاد کرسی تئاتر آغاز به تدريس کردم. در همين سال‌ها رياست بخش هنرهای زيبا نيز به من تفويض گرديد و از سال ١٣۶٣ که دانشکده هنرهای زيبا به عنوان يک دانشکدۀ مستقل در دانشگاه کابل افتتاح گرديد به عنوان اولين رئيس اين دانشکده در کادر رؤسای دانشکده‌های دانشگاه [کابل] داخل شدم."[استاد نعيم فرحان؛ چهرۀ درخشان تئاتر مدرن افغانستان، گلچين، ملبورن - استراليا: اسفند ١٣٧۶ خ (فبروری ١۹۹۸ م)، شمارۀ ۹۶، ص ۲٣]

مهاجرت

پس از پيروزی مجاهدين و آغاز جنگ‌های داخلی در سال ١٣٧١ خورشيدی، دکتر فرحان مانند صدها هزار هموطن خود ناگزير به ترک افغانستان شد. او در اين باره می‌گويد:

    "سال ١۹۹۲ زمانی که مکاتب و پوهنتون‌ها مسدود گرديد، جنگ و خون‌ريزی کابل را ويران و تباه ساخت. اکثر مردم کابل به خاطر حفظ خود و زنده ماندن خانواده آهسته آهسته وطن آبايی و اجدادی خود را ترک گفته و رهسپار ديار غربت و بيگانه شدند. من هم در همان سال وطن نازنين خويش را موقتاً ترک گفته به پاکستان مهاجر شدم و بعد از يک سال به کشور آستراليا پناهنده شدم و فعلاً در شهر سدنی همراه فاميلم زندگی می‌کنم."[مصاحبه با داکتر محمدنعيم فرحان، گاهنامۀ هنر (نشريۀ هنری و فرهنگی)، پيشاور - پاکستان: سال دوم، شمارۀ دوم و سوم، زمستان ١٣۸٠ هجری شمسی، ص ١٠٣]

آثار

دکتر نعيم فرحان، به نوشته‌ی "گلچين"، يکی از شخصيت‌های علمی تئاتر مدرن افغانستان است[استاد نعيم فرحان؛ چهرۀ درخشان تئاتر مدرن افغانستان، گلچين، ملبورن - استراليا: اسفند ١٣٧۶ خ (فبروری ١۹۹۸ م)، شمارۀ ۹۶، ص ۲۲] که در مدت چهل پنج سال بیش از یکصد مقاله در باب هنر ترجمه و يا خود به رشته‌ی تحریر درآورده است که بيشتر آنها در روزنامه‌ها و مجلات معتبر علمی افغانستان به ويژه در دانشگاه کابل به نشر رسيده‌اند.دکتور نعیم فرحان در استودیوی شماره هفت


پيوست‌ها



پيوست ۱: استاد رسول رهين، زندگينامه‌ی دکتور محمدنعیم فرحان
پيوست ٢: مهديزاده کابلی، آشنايی با دکتر محمدنعيم فرحان از زبان خودش
پيوست ۳: هارون يوسفی، دکتور نعیم فرحان در استودیوی شماره هفت
پيوست ٤:
پيوست ۵:
پيوست ۶:
پيوست ٧:
پيوست ٨:



پی‌نوشت‌ها


[۱]- بيوگرافی داکتر نعيم فرحان، گاهنامۀ هنر (نشريۀ هنری و فرهنگی)، پيشاور - پاکستان: سال دوم، شمارۀ دوم و سوم، زمستان ١٣۸٠ هجری شمسی، ص ١٠۲
[۲]- همان‌جا، ص ١٠۲؛ هارون يوسفی، دکتور نعیم فرحان در استودیوی شماره هفت، سايت بخش فارسی بی بی سی (چهارشنبه ۲۵ ژوئن ۲٠٠۸ - ٠۵ تیر ١٣۸٧)
[۳]- هفته نامۀ اميد، شمارۀ ۸۴٣، ١٠ حمل ١٣۸۸ (٣٠ مارچ ۲٠٠۹)
[۴]- دکتور نعیم فرحان در استودیوی شماره هفت
[۵]- مصاحبه با داکتر محمدنعيم فرحان، گاهنامۀ هنر (نشريۀ هنری و فرهنگی)، پيشاور - پاکستان: سال دوم، شمارۀ دوم و سوم، زمستان ١٣۸٠ هجری شمسی، ص ١٠٣
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-


جُستارهای وابسته






منابع







يادداشت‌ها



يادداشت ۱: اين مقاله برای دانشنامۀ آريانا توسط مهديزاده کابلی نگاشته شده است.



پيوند به بیرون








نظامی گنجوی

جمال‌الدین ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی معروف به نظامی گنجوی (حدود ۵۳۷ تا ۶۰۸ ه‍.ق) بزرگ‌ترین داستان سرای منظومه‌های حماسی عاشقانه به زبان فارسی دری است که سبک داستان محاوره‌ای را وارد ادبیات داستانی منظوم فارسی دری کرد.

زندگينامه




[۱]
[٢]
[٣]
[۴]
[۵]
[٦]
[٧]
[٨]
[۹]
[۱٠]

[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]

[٢۱]
[٢٢]
[٢٣]
[٢۴]
[٢۵]
[٢٦]
[٢٧]
[٢٨]
[٢۹]


يادداشت‌ها



يادداشت ۱: اين مقاله برای دانشنامۀ آريانا توسط مهديزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.


پيوست‌ها



پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



پی‌نوشت‌ها


[۱]-
[۲]-
[۳]-
[۴]-
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-


جُستارهای وابسته






منابع





پيوند به بیرون


[1][2][3][4]





<برگشت به بالا><گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله>


لنین، ولادیمیر ایلیچ اولیانوف

از: دانشنامۀ آریانا


فهرست مندرجات


ولادیمیر ایلیچ لنین (به روسی: Владимир Ильич Ленин)‏(۱۹۲۴-۱۸۷۰) تئوریسین و انقلابی کمونیست روسی، رهبر انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه و بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.


[] زندگی‌نامه

لنین در ۲۲ آوریل سال ۱۸۷۰ در شهر کوچک سیمبرسک (اولیانوفسک) در خانواده‌ای مرفه و تحصیل‌کرده چشم به جهان گشود. در سده نوزدهم روسیه با ساختار مسلط فئودالی نسبت به اروپا کشوری عقب مانده به شمار می‌رفت. برادر بزرگ‌تر لنین در سال ۱۸۸۷ به جرم شرکت در توطئه‌ای برای ترور تزار الکساندر سوم دستگیر و اعدام شد. گفته‌اند که اعدام برادر، بر لنین جوان تأثیر عمیقی باقی گذاشت.

ولادیمیر لنین برای شروع تحصیلات حقوق به شهر کازان رفت. در دانشگاه با دانشجویان مخالف حکومت آشنا شد و به مبارزه سیاسی روی آورد. به خاطر فعالیت سیاسی غیرقانونی و همکاری با دانشجویان چپ گرا، چند بار دستگیر و سرانجام از دانشگاه اخراج شد.

وی به سال ۱۸۹۳ به شهر سن پترزبورگ نقل مکان کرد که در آن زمان مرکز افکار چپ و جنبش انقلابی بود. او در این شهر خود را وقف مبارزه کرد، با متفکران و فعالان تحول‌خواه روسیه مانند گئورگی پلخانف آشنا شد و در مطبوعات چپ به تبلیغ ضرورت انقلاب کارگری در روسیه پرداخت.

لنین در آخر سال ۱۸۹۵ بار دیگر دستگیر شد. نخست سالی در زندان گذراند و سپس در دادگاه به سه سال تبعید در سیبری محکوم شد. در تبعیدگاه نخستین آثار نظری مستقل خود را نوشت که او را در میان هواداران جنبش کمونیستی به شهرت رساند. او اندیشه کارل مارکس را بهترین راهنمای عمل برای جنبش کارگری خواند و تبلیغ عقاید او را وظیفه تمام انقلابیون دانست.

لنین در دوران تبعید در سال ۱۸۹۸ با نادژدا کروپسکایا که از فعالان جنبش چپ بود، ازدواج کرد. آن دو، پس از پایان تبعید لنین در سال ۱۹۰۰ روسیه را ترک کردند و سالهای بعد را در اروپا، عمدتاً سوئیس و اتریش به سر بردند.


[] لنین در لندن

لنین شش بار به لندن آمد و هر بار مدت زیادی را در کتابخانه بریتانیا گذراند، جایی که برای اولین بار به آثار کارل مارکس دسترسی پیدا کرد.

هلن راپوپورت، تاریخ‌نگار می‌گوید: "خیلی از کسانی که در کتابخانه بودند از لنین به‌عنوان مرد کوتاه قامت و سخت‌کوشی یاد می‌کردند که مشتاقانه مطالعه می‌کرد. او هر بار تعداد زیادی کتاب سفارش‌ می‌داد و با سرعت و انگیزه‌ متحیرکننده‌ای آنها را می‌خواند."

به گفته او، لندن برای لنین تبدیل به سمبل اهریمنی شد که او در پی نابودی‌اش بود. او اغلب دوستانش را به قدم زدن تا شرق لندن دعوت می‌کرد تا فاصله طبقاتی موجود را نشان‌شان دهد.

خانم راپوپورت با لبخند اضافه می‌کند: "طعنه‌آمیز است این که کشور سرمایه‌داری مانند بریتانیا امکاناتی چون دسترسی به کتب، آزادی عمل و کمک مالی در اختیار فردی چون لنین بگذارد. لنین دقیقاً همین‌جا در لندن کتاب‌هایش در مورد نابودی سرمایه‌داری را نوشت."[*]

بر طبق یک فرضیه، لنین و استالین بار اول یکدیگر را در سال ۱۹۰۵ در لندن ملاقات کردند. حداقل کارکنان میخانه کراون تاورن واقع در کلرکن‌ول لندن این گونه می‌گویند. ظاهراً این میخانه جایی ا‌ست که این ملاقات تاریخی به وقوع پیوسته است.

جیسون رابین‌سون مدیر این میخانه می‌گوید: "می‌دانیم که لنین اغلب به پاتوق ما می‌آمد، این حتی در کتاب این میخانه هم نوشته شده است. طبق آنچه در آرشیو ما موجود است، لنین در سال ۱۹۰۵ در اینجا جلسه‌ای با استالین داشته است."[*] پس از مرگ لنین در ژانویه ۱۹۲۴ جوزف استالین جانشین او شد.


[] مرگ لنین

بعد از مرگ لنین در سال ۱۹۲۴ میلادی، جسدش مومیایی شد و از آن زمان تاکنون، در آرامگاهی در میدان سرخ مسکو به نمایش گذاشته شده است[*].

جان کالو، مدیر بایگانی کتابخانه یادمان مارکس در لندن می‌گوید: "می‌توانید به لنین عشق بورزید یا از او متنفر باشید اما به‌هر حال او قسمتی از تاریخ است، قسمتی که بدون او تاریخ به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد."[*]


[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[] :



[۱]
[٢]
[٣]
[۴]
[۵]
[٦]
[٧]
[٨]
[۹]
[۱٠]

[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]

[٢۱]
[٢٢]
[٢٣]
[٢۴]
[٢۵]
[٢٦]
[٢٧]
[٢٨]
[٢۹]


[ ] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدی خراسانی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱: مایک تامسن، بریتانیا در ترور لنین دست داشت؟
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]-
[۲]-
[۳]-
[۴]-
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11]




[برگشت به بالا] [گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله]


چهارشنبه ۲۹ آوریل ۲۰۰۹

مصاحبه ای ملالی جويا با رازق مامون خبرنگار تلويزيون طلوع

مصاحبه‌ای ملالی جويا با رازق مامون خبرنگار تلويزيون طلوع

(١۹ ثور ١٣٨۵/۹ مه ۲۰۰۶ کابل)

قضيۀ اخيری که در پارلمان ديده شد، ناشی از سخنرانی خانم ملالی جويا، وکيل ولايت فراه، در پارلمان بود، که منجر به اعتراض شماری از نمايندگان شد.

ملالی جويا، يکی از چهره‌های بحث‌انگيزی است که موافقان و مخالفان زيادی دارد. ما در بحث امروز، سعی می‌کنيم در گفتگو با خود ملالی جويا گوشه‌هايی از اهداف و خط فکری او را روشن بسازيم.

خانم جويا! در اول برای ما بگوييد که اساساً در پارلمان به روز يکشنبه چه واقع شد؟
من پيش از اين که به سئوال شما بپردازم، با عرض سلام و احترام خدمت جمله بينندگان محترم بخصوص وطنداران داغدار ما و همچنان با تشکر از شما آقای مامون و همکاران دست‌اندرکار تلويزيون طلوع که امروز مصاحبه‌ای را با من ترتيب داديد.

در رابطه با سئوال شما، طوری که شايد از طريق رسانه‌ها در جريان باشيد، هر باری که من در پارلمان صحبت می‌کنم، آواز من ظالمانه خفه می‌شود. دليلش بر همگان روشن است که فکر می‌کنم عمده‌ترين دليلش، همان مواضع روشن، صريح و افشاگرانه‌ای من بوده است و اين که ...
ديروز، دقيقاً چه واقع شد و کی‌ها اعتراض کردند، و شما چه گفتيد؟ معترض‌ها کی‌ها بودند و چه گفتند؟
و ديروز هم، می‌خواهم اول اشاره کنم به اين که کاری که من احساس کردم، اين بايد يک توطئه بوده باشد. بخاطر اين که طبق معمول که آنها صدای مرا خفه می‌کردند، اين بار مرا به سادگی فرصت دادند که بايد صحبت کنم و دوم اينکه گذاشتند تا صحبت‌های من تمام شود و مهمتر از همه، اين که خارج از آجندا (دستور جلسه) که ده دقيقه ما فرصت داشتيم که روی بودجه صحبت کنيم، آنها مسئله‌ای هفت ثور و هشت ثور را دامن زدند! البته يکی از وکلا که آقای نيازی تخلص می‌کند، او حقوق بشر را محکوم کرد که گويا مجاهدين را توهين می‌کند و همچنين آقای حاجی الماس دربارۀ هفت ثور و هشت ثور سخن گفتند و جناياتی که در دوره‌ای هشت ثور شده بودند، آنها را اشتباه خواند! و ما به اين پرداختيم ...
خانم ملالی جويا، شما هميشه يک حرف را تکرار می‌کنيد، در هر جا، در امريکا، در کابل، و در هر جا. چرا اينطور است؟
بخاطر اينکه من هيج تغيير اساسی در مملکت ما نمی‌بينم و اين خواست ديرينه‌ای مردم ماست تا زمانی که دشمنان قسم خورده‌ای ملت افغانستان، تا ديروز زير نام جهاد و اسلام جنايت کردند و امروز از شعار دمکراسی می‌خواهند سوءاستفاده کنند، در قدرت هستند و ماهيت‌شان روز تا روز به اثبات می‌رسد، بنابر همين دليل است که من بر صحبت‌های خود تأکيد می‌کنم و تا زمانی که اينها در قدرت باشند، من بر حرف‌های خود تأکيد بيشتر می‌کنم.
بسيار خوب، به نظر شما، غير از دشمنان طوری که شما می‌گوييد، دوستانی هم در داخل افغانستان است؟
طبعاً. چرا نه. ما... (خبرنگار حرف او را قطع می‌کند!)
کجا هستند؟
دوستان ملت افغانستان کسانی هستند که خون‌شان را بخاطر استقلال افغانستان دادند و بازمانده‌های آنها هنوز هستند. آنها به نام مجاهدين واقعی و ميهن دوست ياد می‌شوند و همچنان دوستان واقعی مردم افغانستان کسانی هستند که نمی‌خواهند حتی امروز هم استقلال افغانستان برای لحظه‌ای زير خطر قرار گيرد. دوستان افغانستان کسانی هستند که آزادی نيمۀ جمعيت جامعه را می‌خواهند که بيشترين ظلم‌ها نسبت به آنها شد.
بسيار خوب. بسيار خوب. اين موضوع تقريباً روشن است و همۀ مردم به اين معترف هستند. اما همين مجاهدين و گروههای اسلامی نبودند که از آزادی دفاع کردند؟ ميليونها نفر شهيد يا زخمی شدند و آمدند، اشغالگرها را از کشور کشيدند. پس شما که را می‌کوبيد؟
دربارۀ مجاهدين موضع من صريح و روشن است که بارها گفته‌ام و باز می‌گوييم که ما دو نوع مجاهدين داريم: اين درست است که همه ملت افغانستان جهاد کرد. همه ملت افغانستان شهيد داد و امروز هيچ خانه‌ای بی‌غم و ماتم نيست. و هيچ سينه‌ای بی‌درد نيست. از جمله خود من تعلق به خانواده‌ای مجاهد دارم و چندين شهيد داديم. جوانان نازنينی را از دست داديم که بهتر از ديگر جوانان شهيد نيست و اينها افتخار مملکت هستند. ...(خبرنگار حرف او را قطع می‌کند!)
پس مخالف که هستيد؟
ولی يک موضوع را باز می خواهم برای شما صريحتر بسازم، و آن اين که حساب آن دسته از مجاهدينی پاکبازی که بخاطر استقلال کشور و آزادی کشور جانهای شيرين خود را فدا کردند، از حساب آن دسته از جنايتکارهای که، درست است عليه بيگانگان و عوامل‌شان جنگيدند و فرض‌شان هم بود که می‌جنگيدند، جدا کنيد. ...
آيا تعبير حرف شما اين است که مجاهدينی که شهيد شده مورد تأييد شما است و مجاهدينی که زنده مانده جنايتکار است؟
نخير، هرگز نه. آن مجاهدينی که ضد عوامل بيگانه و کشور بيگانه‌ای مثل روس جنگيدند، و حتی پيش از آن انگليس را سه بار شکست دادند، و امروز هم من يقين دارم که هر کشور ديگری هم که بخواهد به افغانستان دست درازی کند، ملت قهرمان افغانستان آرام نمی‌نشيند. هدف من آن دسته از مجاهدينی است که بعد از آن که کشور پيروز شد، مجاهدين ما پيروز شدند و ما استقلال خود را گرفتيم، در حقيقت ابر قدرت روس و شوروی را شکست داديم، مجاهدين شريف تفنگ را ماندند، وحدت ملی را نمی‌خواستند که ضربه ببيند ... (بازهم خبرنگار عجولانه حرف او را قطع می‌کند!)
اين مجاهدين کجا هستند که تفنک را ماندند و شما تفنگدارهايش را می‌کوبيد؟ اما شما رهبران را می‌کوبيد. [در اينجا خبرنگار ژست حمايت از رهبران جهادی را به خود می‌گيرد!]
بلی، واضيح است. ... (باز خبرنگار فرصت سخن گفتن به او را نمی‌دهد!)
مگر آن مجاهدينی که شهيد شدند، و از کشور دفاع کردند، تحت رهبری همين رهبران فعلی نبودند؟!
خب، طبعاً من می‌خواهم در رابطه با همان مجاهدينی که بعد از هشت ثور و پیامدهای شوم هشت ثور که در تاريخ کشور ما ثبت است و هرگز فراموش نمی‌کنيم، [مقصر هستند]، اشاره کنم. چنان که ما در جريان پديده‌ای شوم طالب، ما چند نوع طالب داريم: طالب‌های که از گذشتۀ خود اطهار ندامت می‌کنند و پشيمان هستند و طالب‌هايی هستند که تا امروز ايستادگی می‌کنند و حتی از همان گذشته‌ای ننگين خود دفاع می‌کنند. بين مجاهدين هم همين مسئله است. مجاهدينی که تفنگ را ماندند و آنها پيروزی را جشن گرفتند، ولی دسته‌ای از مجاهدين بخاطر قدرت طلبی می‌جنگيدند. البته در قدم اول مردم ما محکوم سران تنطيمها را می‌کنند.
ببينيد، خانم جويا. خانم جويا هرکس بخاطر قدرتمند شدن می‌جنگند. که نجنگنديده در افغانستان به خاطر به دست آوردن قدرت؟ شما تنها مجاهدين را استثنا می‌کنيد؟
نخير هرگز نه. من جنايتکاران هر سه دوره را می‌گويم که امروز به عنوان جنايتکاران جنگی متهم هستند.
خب می‌خواهيد بگوييد که سه دوره جنايتکارهای بخصوصی را داشتند. اگر رهبرها را مدنظر بگيرييد، در بين ده دوازده نفر رهبرها همه جنايتکار هستند؟
بلی. همان کسانی که جنگيدند. همان رهبرانی که بخاطر قدرت جنگيدند. ...
بخاطر قدرت همگی مبارزه می‌کند، پس اين جنايت است؟ (در اينجا خبرنگار آشکارا مغالطه می‌کند. زيرا همه می‌دانند که فرق ميان مبارزه مسالمت‌آميز تا جنگيدن خونين برای کسب قدرت، چيست. اما شوربختانه خبرنگار نتوانسته موضوع را تفکيک کند. بدين ترتيب، تلاش دارد که رهبران جنگسالار را که دستان‌شان به خون هزاران انسان بی‌گناه آلوده است، تبرعه از اتهام کند!)
بلی چرا نه. آه، اگر زمانی برای قدرت مبارزه کند که وحدت ملی ضربه نبيند، خون بی‌گناها ريخته نشود، و وطن فروخته نشود، گنجينه‌های مادی و معنوی ما از بين نرود، آثار باستانی ما از بين نرود، زنان پير و جوان ما بی‌حرمت نشود، و از کدام جنايت اول بگوييم؟! اگر خرابه‌های کابل زبان می‌داشت ... (قطع صحبت ملالی توسط خبرنگار)
به نظر شما که برائت دارد، اين را بگويد؟
واضح است، اينها که متهم به جنايتکار جنگی هستند، از نظر من برائت ندارند. زيرا اينها تنها در برابر قرار من قرار نمی‌گيرند، بلکه مقابل معتبرترين نشريه‌های جهان قرار می‌گيرند ... (قطع صحبت ملالی توسط خبرنگار)
سئوال من از شما اين بود که کسانی است به نظر شما از جرم و جنايت مبرا باشد؟ کی هستند اينها؟
کسانی که در قدرت بودند، و جنگ‌های داخلی را دامن زدند، آنها هرگز نمی‌توانند مبرا باشند ... (قطع صحبت ملالی توسط خبرنگار)
کسانی که وطن‌پرست هستند، مبرا هستند، جنايت نکرده‌اند کيست؟
ملت مظلوم افغانستان. همه ملت افغانستان جنايتکار نيست ...
کسانی که بين خود می‌جنگند، همين ملت است که می‌جنگند. مردم است که می‌جنگند. پس کابل را کی ويران می‌کند؟! مردم است که می‌جنگند. از هوا خو نفر نمی‌آيد.
به همين خاطر، جنگ‌هايی امروزی به سبب برادرکشی، بيشتر دردآورتر است از زمانی که بر ضد روس و انگليس متحد و يکپارچه می‌جنگيديم. بخاطری که حکم برادرکشی را نداشت...
ببينيد، در زمان روس و انگليس هم مردم چندان يکپارچه نبوده. تاريخ افغانستان نشان می‌دهد، که هيچ چيزی در اين کشور يکپارچه نبوده است. حالا هم نيست. پس بنابراين، آنچه که شما به عنوان جنايتکارها مطرح می‌کنيد، خودتان هم احساس نمی‌کنيد که نظريات‌تان بيشتر يک طرفه است. بيش از حد تند است؟
هرگز نه. من روز بروز به حقانيت گفته‌های خود پی می‌برم. بخاطری که در داخل پارلمان ... (قطع صحبت ملالی توسط خبرنگار)
پس چرا در پارلمان کسانی حداقل از ۲۴۰ نفر، ۲۰۰ نفر از شما دفاع نمی‌کند؟
بگذار تا من دليلش را برای شما بگويم. اول در همچو شرايطی که تفنگ حاکم است، و در پارلمان تفنگ‌سالار حاکميت دارد، و قومندان‌سالار حاکميت دارد، ما چطور می‌توانيم انتظار داشته باشيم که يک پارلمان دمکراتيک داشته باشيم؟ ما چطور انتظار داشته باشيم که کسانی در پارلمان راه يابند، که قاچاقبر نباشند. کسانی راه يابند که دست‌شان به خون مردم ‌آلوده نباشد. کسانی راه يابند که به فساد اداری غرق نباشند!
خانم جويا، يک چيز به شما بگويم که همين کس‌هايی که شما به عنوان قاچاقبر و تفنگ‌دار می‌گوييد، از طريق رأی مردم وارد پارلمان شده‌اند.
شما مرا فرصت بدهيد، می‌خواهيم همين را بگويم.
من می‌گوييم: يعنی مردم رأی نداده‌اند؟
شما مرا فرصت بدهيد، من می‌خواهيم دليلش را برايتان بگوييم. واضح است که من بارها در مطبوعات و رسانه‌ها چه در داخل و چه در خارج گفته‌ام و باز می‌گويم که اين افراد بوسيله زور آمده‌اند، بوسيله زر آمده‌اند، بوسيله وابستگی به کشورهای خارجی آمده‌اند و با استفاده از تقلب‌های که در انتخابات انجام داده‌اند، به پارلمان، اين مرجع قانون‌گذاری راه يافتند و آلوده ساختند. ...
پس چرا شما هم آمديد؟
ولی من می‌خواهم بگويم که يک تعداد نمايندگان واقعی، راستين و واقع بين زن و مرد هم در پارلمان هستند. اين را هم نبايد ناديده بگيريم. که واقعاً نمی‌خواهند استقلال مملکت در خطر قرار گيرد. واقعاً از حضور بعضی عناصری که وجودشان از سر تا پا غرق در خون مردم است، متنفر هستند. آنها خواهان محاکمه اين عناصر هستند. ...
بيببنيد، خانم جويا، يک موضوع ديگر هم است. پارلمان افغانستان يک طرزالعمل دارد، يک قوانين دارد. مثلاً يک روز مسئلۀ بودجه را مطرح می‌کند و ديگر روز بر سر بعضی جهات ديگر صحبت می‌کند. اما وقتی که شما نوبت می‌گيريد برای حرف زدن، فقط همو يک حرف را تکرار می‌کنيد. اين خود يک اعتراض را بر نمی‌انگيزد؟
بسيار خوب نکته را شما مطرح کرديد، من می‌خواهم اول به آن سئوال شما که قبلاً پرسيديد که من چرا تصميم به ورود به يک چنين پارلمانی گرفتم که از قبل می‌فهميدم که در همچو شرايط پارلمان دمکراتيک نمی‌توانيم داشته باشد. من می‌خواهم بگويم که عمداً مردم ما مرا بخاطر آواز لويه جرگه و بخاطر همان موضعی که من از آن زمان تاکنون داشتيم، يکبار ديگر به عنوان فرزند کوچک‌شان بالای من اعتماد کردند که من از آنها ممنون و سپاسگذار هستم. من خواستم که يگانه فرد در پارلمان باشم که با وجودی اينکه من باور داشتم يک تعداد نماينده‌های راستين نيز به پارلمان راه پيدا می‌کند ...
آيا شما را کسی تحريک نمی‌کند؟
خواهيش می‌کنم، کسی نيست. ...
تلقين نمی‌کند؟
مرا دردهای ملت ما تحريک می‌کند. مرا خرابه‌های کابل تحريک می‌کند ...
خانم جويا! همه کسان درد دارند، در پارلمان هم. اما تنها شما اين آواز را بلند می‌کنيد؟ (حالت اعتراضی) تحريک و تلقين نشده ايد؟
اين آواز، آواز شناخته شده است. من می‌خواهم بگويم، اين آواز امروز شهرت کمايی کرده، در سطح جهان شناخته شده است. چرا از اين آواز به سود کشور استفاده نکنيم؟ چرا دردهای ملت را انعکاس ندهيم؟ چرا دشمنان ملت را افشا نکنيم؟ من به اين حساب می‌گويم. در اين کوچکترين منفعت شخصی من وجود ندارد.
در مورد سئوال پيشين من ...
بلی. سئوال پيشين که شما می گوييد، يک موضوع ...





































اعلامیه مشترک اتحادیه اروپا و افغانستان

متن اعلامیه مشترک اتحادیه اروپا وافغانستان

مبنی به تعهد به همکاری جدید میان اتحادیه اروپا وافغانستان


اتحادیه اروپا و حکومت جمهوری اسلامی افغانستان به یک افغانستان با امن، باثبات، آزاد، باسعادت و دموکراتیک که با تصویب قانون اساسی بتاریخ چهارم جنوری ٢۰۰۴/ جدی ١٣٨٢/ اساس آن گذاشته شده است، متعهد می باشند جانبین آرزومند تحقق سهمگیری فعال و کامل افغانستان در جامعه بین المللی بوده و متعهد به ساختن یک افغانستان دارای آینده با سعادت، عاری از خطر تروریزم، افراط گرائی و جرایم سازمان یافته می باشند.

اتحادیه اروپا از پیشرفت های بزرگی که افغانستان بعد از توافقات بن در دسمبر سال ٢۰۰١ / قوس ١٣٨۰/ به آن نایل آمده است به گرمی استقبال می کند. نهادهای اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن در تطبیق پلان های بازسازی افغانستان نقش بارزی را ایفاء نموده و متعهد به پرداخت ٣،١ ميلیارد یورو کمک در جریان سالهای ٢۰۰٢ الی ٢۰۰۶ گردیده اند. دراین زمینه، جانبین تلاش های کشورهای عضو اتحادیه اروپا را که نقش عمده همآهنگ کننده را در ساحات مختلف اصلاحات از جمله انکشاف نهادهای موثر پارلمانی، طرح و تطبیق اصلاحات عدلی، تشکیل پولیس ملی و سرحدی و مبارزه علیه مواد مخدر، ایفاء نموده اند، به دیده قدر می نگرند. کشورهای عضو، تعهدات مهمی در عرصه فرستادن عساکرشان در چارچوب قوای بین المللی در افغانستان بعمل آورده اند، سه کنفرانس مهم بین المللی در رابطه به افغانستان در اروپا برگزار شده است و قرار است کنفرانس مهم دیگری در اوایل سال ٢۰۰۶ در لندن تدویر یابد

با تاسیس شورای ملی افغانستان بعد از انتخابات پارلمانی ١٨ سپتمبر ٢۰۰۵ / ٢۶ سنبله ١٣٨۴ / پروسه سیاسی انتقالی که در معاهده بن تصویب گردیده بود، تکمیل میگردد. اتحادیه اروپا در تبانی با تعهدا ت جامعه جهانی در اعلامیه برلین مورخ اول ا پریل ٢۰۰۴ / مجددا " تا کید مینماید که به کمک های خود در هر عرصه ممکن بعد ا ز تکمیل شدن پروسه بن ادامه بدهد. البته چالش های عمده از جمله تلاش های مشهود در عرصه بازسازی ، تشکیل نهاد های دوامدار، موثر و جوابگوی دولتی ، خلع سلاح گروه های مسلح غیر قانونی، تقویت حقوق بشر، مبارزه با تروریزم بین المللی و مبارزه با تولید و قاچاق مواد مخدر، هنوز باقی است. بناء جانبین معتقد اند که افغانستان و جامعه بین المللی بایک یک پیمان جدید را در کنفرانس لندن به منظور ادامه همکاری نزدیک شان در دوران تکمیل شدن پروسه بن، تدوین نمایند.

حکومت جمهوری اسلامی افغانستان و اتحادیه اروپا بدینوسیله روی اتحاد یک همکاری جدید توافق مینمایند این موافقتنامه برمبنای دستاورد های توافقنامه بن استوار بوده و الویت های مشترک را برای مرحله بعدی بازسازی افغانستان تعیین مینماید، دراین ضمن حکومت افغانستان تعهد خود را برای ایجاد یک نظام سیاسی دموکراتیک، تاسیس نهاد های مسئول و جوابده، تقویت تا حاکمیت قانون، تامین حقوق بشر ( منجمله حقوق زنان ) و انکشاف جامعه مدنی مجددا" اظهار مینماید. همچنان حکومت افغانستان در جهت رشد اقتصادی و مجادله بافقر در سطح مملکت، تسریع پیشرفت برای ایجاد ظرفیت دوامدار مالی دولت ، مبارزه با فساد، وختم تولید و قاچاق مواد مخدر تلاش خواهد کرد، نقش افغانها به مثابه رمز موفقیت تطبیق این اصلاحات میباشد. اتحادیه اروپا به نوبه خود در مساعدت با حکومت افغانستان برای نایل شدن به این اهداف تجدید تعهد میکند و از نفوذ خود و شرکای اش در جامعه جهانی برای تداوم همکاری با افغانستان استفاده بعمل خواهد اورد.

اداره سیاسی و اقتصادی

اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان بخاطر توسعه بیشتر دستاورد های توافقنامه بن کار خواهند کرد. اتحادیه اروپا به کمک خود به افغانستان ادامه خواهد داد تا نهاد های قوی و حسابده را در سطح مرکز وولایات که عار ی از فساد باشند و بتوانند حاکمیت قانون را اعمال نمایند و همچنان نظارت دموکراتیک را بخصوص از طریق شورای ملی و شورای های ولایتی مساعد سازند، بوجود بیاورند، دراین راستا هر دو جانب از ایجاد نهاد های موثر پارلمانی استقبال بعمل میاورند ، اتحادیه اروپا به حمایت خویش از تلاش های . افغانستان در جهت اصلاح خدمات ملکی و تاسیس یک سیستم شفاف استخدام که مبتنی بر اصل شایستگی بوده و منتج به ایجاد یک سیستم موثر اداره عامه گردد، ادامه خواهد داد.

افغانستان تعهد می سپارد تا یک سیستم حقوقی و مقرراتی با اعتبار، پیشبین و شفاف را ایجاد نماید تا باعث تشویق سرمایه گذاری در داخل و انکشاف سکتور خصوصی مشروع برای تجارت داخلی و خارجی گردد . به نوبه خود، اتحادیه اروپا از تلاش های افغانستان در تهیه "ستراتیژی انکشاف ملی" بمنظور تحقق این اهداف حمایت نموده و به ار تقای انکشاف اقتصادی افغانستان و تحکیم همکاری اقتصادی دو جانبه متعهد میباشد، اتحادیه اروپا تجربه غنی همکاری های اقتصادی منطقوی اش را با افغانستان شریک خواهد کرد و دراین عرصه به افغانستان کمکهای تخنیکی خواهد نمود. اتحادیه اروپا همچنان برای سکتور خصوصی اروپایی امکانات تشویقی فراهم خواهد ساخت تا از فرصت های موجود سرمایه گذاری و تجارتی در افغانستان بهره بگیرند.

اصلاح سکتور امنیتی و اصلاح سکتور عدلی

اتحادیه اروپا مطابق به منشور ملل متحد و دیگر اصول قانون بین المللی از حاکمیت ملی، استقلال و تمامیت ارضی افغانستان و عدم مداخله در امور داخلی این کشور حمایت میکند. اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان با توجه به تعهد خویش در راستای حل مسالمت آمیز منازعات میان کشورها و امنیت منطقوی، براصول مندرج در اعلامیه حسن همجواری ٢٢ دسمبر ٢۰۰٢ ( جدی ١٣٨١ ) و دیگر تهدات که مبتنی براین اعلامیه به میان آمده اند، تاکید میکنند.

کشورهای عضو اتحادیه اروپا نقش بارز خویش در تهیه منابع نظامی و ملکی به نیروهای بین المللی کمک به صلح به رهبری ناتو، بشمول تیم های باز سازی ولایتی، وبه حمایت خود از فعالیت های نیروهای ائتلاف برهبری ایالات متحده امریکا، به منظور بهبود امنیت، گسترش ثبات و تشویق انکشاف در سراسر افغانستان الی زمانیکه نیروی های امنیتی و قوای مسلح افغانستان به پیمانه کافی تشکیل گردیده و فعالیت نمایند، ادامه خواهد داد. حکومت افغانستان در حالیکه برای انکشاف ظرفیت داخلی برای تامین امنیت و ثبات افغانستان تلاش مینماید، به نیروهای امنیتی بین المللی همکاری نزدیک مینماید.

اتحادیه اروپا و کشور های عضو آن با در اختیار گذاشتن مساعدت های مالی و تخنیکی به حمایت خود از مساعی بین المللی در راستای کمک به حکومت افغانستان در زمینه انکشاف پولیس ملی و پولیس سرحدی، ادامه خواهند داد. اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان به این عقیده اند که پولیس غیر جانبدار و موثر یک عنصر عمده برای تامین حاکمیت قانون میباشد. به همین ترتیب کشور های عضو اتحادیه اروپا به حمایت خود از مساعی بین المللی در جهت کمک به حکومت افغانستان بخاطر انکشاف بخش عدلی ادامه خواهند داد تا منتج به تاسیس یک سیستم قوی برای حاکمیت قانون در کشور گردد، خصوصا" اتحادیه اروپا در حمایت از اصلاح سکتور عدلی به ازدیاد مساعدت خود که شامل تهیه منابع مالی نیز میگردد خواهد پرداخت. بنآ در این زمینه اقدامات سریعتر در جهت اصلاحات صورت خواهد گرفت. اتحادیه اروپا و افغانستان اصلاحات در اداره عدلی را یک اولویت عمده برای حکومت افغانستان و جامعه بین المللی میدانند. حکومت افغانستان با تامین هماهنگی موثرتر بین ارگانهای قضائی، مساعی جامعه بین المللی را سهولت خواهد بخشید.

هردو جانب به این باور اند که حاکمیت بهتر سیاسی و دیموکراتیک بر انکشاف یک سیستم حقوقی قابل اعتبار که حاکمیت قانون را تحکیم بخشیده، از حقوق بشر حفاظت و بخش های عدالت مدنی و جزائی را اصلاح نماید،متکی میباشد.

اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان به این باور اند که بر علاوه تقویه و انکشاف پولیس ملی، یک قوه قضایه مستقل و مسلکی و یک اداره ملکی بیطرف و با ثبات جهت ایجاد یک محیط امن و صلح آمیز مهم میباشد که در چنین جامعه حاکمیت قانون مورد احترام قرار خواهد گرفت.
اتحادیه اروپا یک پروسه موثر جمع آوری اسلحه و ادغام مجدد را برای ثبات اینده افغانستان ضروری دانسته و به تهیه حمایت سیاسی و مالی خود به حکومت افغانستان در این عرصه ادامه میدهد.

مبارزه با مواد مخدر

کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر هنوز هم یک تهدید عمده به امنیت و انکشاف افغانستان به شمار میرود.

اتحادیه اروپا از تعهد حکومت افغانستان در مبارزه با تجارت مواد مخدر استقبال میکند. امحای تجارت مواد مخدر به مساعی دوامدار در تمام عرصه های که در پلان تطبیقی حکومت افغانستا ن برای مبارزه ضدمواد مخدر گنجانیده شده است، ضرورت دارد. اتحادیه اروپا تلاشهای دولت افغانستان را در راستای تجدید نظر در ستراتیژی ملی کنترول مواد مخدر و انکشاف پلانهای مفصل کاری بشمول توسعه معیشت بدیل و به محاکمه کشانیدن قاچاقچیان موا مخدر، تقدیر مینماید. اتحادیه اروپا بخاطر مبارزه با مواد مخدرمساعدت های خویش را از طریق پروسه بودجوی افغانستان افزایش میدهد و در این راستا از ایجاد صندوق امانتی برای مبارزه با مواد مخدر استقبال مینماید.اتحادیه اروپا به حمایت خود از فعالیت دفتر ملل متحد برای مبارزه علیه مواد مخدر و جرایم /یو،ان،او،دی،سی/ در زمینه کنترول مواد مخدر در چار چوب پلان افغانستان، ادامه میدهد. حکومت افغانستان به نوبه خود در راستای انکشاف نهاد های موثر در سطح مرکزوولایات سعی خواهد نمود تا کمکهای جامعه بین المللی در عرصه های که به آن ضرورت جدی است بمصرف برسد. به منظور تبادله تجارب، اتحادیه اروپا و افغانستان همکاریها ی خود را در این عرصه بطور دوامدار بررسی خواهند نمود.

همچنان به منظور انکشاف ظرفیت های ملی و افزایش همکاری دوامدار بین افغانستان، کشور های همسایه و کشور های تمویل کننده، اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان اهمیت پیمان پاریس را تصدیق مینمایند.

در عرصه انکشاف

اتحادیه اروپا و افغانستان بمنظور کاهش فقر و تطبیق اهداف هزاره سوم در افغانستان به کار مشترک خود ادامه خواهند داد هر دو جانب به این امر علاقمنداند که بودجه عادی حکومت هرچه زودتر بطور کامل از عواید دولتی تامین شده بتواند، و مساعدت های بین المللی به منظور کاهش فقر دوامدار و برای سرمایه گذاری در پروژه های طویل المدت اقتصادی و توسعه اجتماعی که از نقطه نظر اقتصادی، اجتماعی و محیطی پایدار باشند بمصرف برسد.

اتحادیه اروپا نقش رهبری کننده حکومت افغانستان را در انکشاف عرصه های اقتصادی و اجتماعی بشمول تدوین ستراتیژی کاهش فقر و در پروسه دولت سازی مهم میداند و تلاشهای حکومت را در این راستا با تهیه مساعدت از بودجه اتحادیه اروپا در سطح مناسب برای مدت هفت سال اینده یعنی از سال ٢۰۰۶ الی ٢۰١٣ در حمایت از ستراتیژی انکشاف ملی افغانستان ، مشروط به پیشرفت لازم در عرصه های اصلاحاتی، حمایت خواهد نمود تا باشد که پیشبینی منابع موجود بهتر صورت بگیرد.
حقوق بشر، جامعه مدنی و عودت مهاجرین.

حکومت افغانستان به تحفظ ازادیهای مندرج در قانون اساسی، به انکشاف یک جامعه کثرت گرا و دیموکراتیک و تامین احترام حقوق بشر، متعهد میباشد. همچنان حکومت افغانستان متعهد است تا آرزوی های جامعه مدنی نوپای افغانستان را انعکاس داده، سهم گیری زنان را بخصوص در دسترسی به تعلیم و صحت، بازیابی موقف شایسته آنان در زندگی اجتماعی و حفاظت شان از خشونت و ظلم، ارتقاء ببخشد.

حکومت افغانستان همچنان متعهد است تا حقوق مساوی اتباع و احترام به حقوق اقشار بی بضاعت مانند اطفال، معیوبین، محبوسین و باز گشت کنند گان تامین گردد. حکومت افغانستان از سفارشات کمیسیسون مستقل حقوق بشر افغانستان حمایت نموده، یک پروسه عدالت انتقالی را بمنظور رسید گی به نقض حقوق بشر که در گذشته صورت گرفته است ، براه خواهد انداخت. اتحادیه اروپا با این اهداف هم نظر بوده و به مساعدت خود در راستای تحقق آن ادامه میدهد. همچنان اتحادیه اروپا در جهت توسعه و انکشاف مطبوعات آزاد و مسلکی در افغانستان کمک خواهد کرد.
از سقوط رژیم طالبان تاحال، ملیونها افغان مهاجر توانسته اند به خانه های شان باز گردند وزند گی نو را آغاز نمایند که بسیاری از این عودت کنند گان با مهارت ها و تجارب خوبی بازگشت نموده و متیوانند نقش بارزی را در پروسه باز سازی افغانستان ایفا نمایند. اتحادیه اروپا و حکومت افغانستان در راستای تسهیل عودت داوطلبانه مهاجرین، همکاری نزدیک با کشور های منطقه، کمیشنری عالی سازمان ملل متحد برای مهاجرین و شرکای بین المللی ، تعهد مشترک دارند. این تسهیلات شامل همکاری در زمینه حمایت از برگشت اتباع افغان از اتحادیه اروپا و فراهم آوری شرایط لازم در داخل افغانستان برای عودت داوطلبانه مهاجرین نیز میگردد. برعلاوه اتحادیه اروپا با حکومت افغانستان و کشور های همسایه برای ادغام مجدد عودت کنند گان در سراسر افغانستان بشمول مناطق سرحدی کمک خواهد نمود.

معارف و فرهنگ

اتحادیه اروپا و افغانستان اهمیت محوری تعلیمات ابتدائی، ثانوی و عالی را در جهت جهت انکشاف کشور بخوبی در ک نموده و از اقدامات و مساعی موجود کشور های مختلف در این عرصه قدردانی مینمانید. هر دو جانب بخاطررشد ظرفیت ها در عرصه تحصیلات عالی و نهاد های تحقیقاتی در افغانستان، از طریق توسعه ارتباط بین نهاد های اورپائی و افغانی، تهیه بورسهای تحصیلی و کمک در جهت آموزش زبان همکاری مینمایند.

اتحادیه اروپا و افغانستان گفتگوی فرهنگی را در عرصه های که منعکس کننده هویت فرهنگی و همچنان تنوع زبانی و فرهنگی باشد، ترویج خواهند نمود. همچنان اتحادیه اروپا و افغانستان امضا کنوانسیون یونسکو در مورد تنوع فرهنگی، را حمایت مینمایند.

مذاکرات سیاسی دوامدار

بمنظور تحکیم همکاری متقابل و بررسی از تحقق تعهدات طرفین، مذاکرات سیاسی میان افغانستان و اتحادیه اروپا رسمیت کسب نموده، و شامل ملاقاتهای سالانه به سطح وزرا خواهد بود.

این اعلامیه در حالیکه حامد کرزی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان حاضربود توسط دوکتور عبد الله وزیر امور خارجه و جکسترا وزیر امور خارجه بریتانیا به امضا رسید. انگلستان ریاست دوره یی اتحادیه اروپارا عهده دار میباشد.

شهر سترا مبورک ٢۵ عقرب ١٣٨۴[*]

هشت ثور ١٣٧١

[10][9][1][2]

يعقوبی، فاروق

روايت مرگ فاروق يعقوبی[1][2][3][4]

سه‌شنبه ۲۸ آوریل ۲۰۰۹

جنايت جنگی (War Crime)

گردآوری از: مهدیزاده کابلی


جنایات جنگی را نقض قانون‌ها و آداب و رسوم جنگی می‌دانند که شامل و البته نه محدود قتل، برخورد ناشایست و یا اخراج اهالی ملکی مناطق اشغال شده به منظور گماشتن به کارهای برده‌وارانه یا به هر منظور دیگری، قتل و یا برخورد ناشایست با اسرای جنگی یا اشخاص اسیرشده، کشتار گروگانها، غارت ملکیت‌های شخصی، ویرانی عمدی شهرها و روستاها درصورتیکه نیاز نظامی قابل توجیه وجود نداشته باشد است.

جنایت‌های جنگی مانند خیانت در اعصار مختلف تاریخ به عنوان یک عرف در میان کشورهای متمدن بوده‌است بسیاری از این عرف‌ها در میان سال‌های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ درکنوانسیون لاهه بررسی و طبقه‌بندی شد. مفهوم امروزی جنایت جنگی در سایه دادگاه‌های نورنبرگ بر پایه منشور لندنی دادگاه نظامی بین‌المللی (به انگلیسی: London Charter of the International Military Tribunal) در ۸ اوت سال ۱۹۴۵ (میلادی) بوجود آمد. در کنار جنایت جنگی مفاهیم جدید مانند جنایت علیه بشریت و جنایت علیه صلح نیز تعریف شدند زیرا در زمان جنگ معمولا جنایاتی از این دست نیز صورت می‌گیرد.[۱]



جنايت جنگی:

برای نخستين بار در سال ١٩٤٥ و ١٩٤٦ مقررات دادگاه‌های نظامی بين‌المللی نورمبرگ و توکيو مقوله جنايت جنگی را با عنوان زير وضع کردند: "نقض قوانين و رسوم جنگ". در اين مقررات شمار اين جنايات بصورت زير آمده است: "اين نقض شامل قتل، بدرفتاری، تبعيد اهالی غير نظامی در سرزمين‌های اشغالی بمنظور کار اجباری يا هر هدف ديگر. قتل يا بدرفتاری با زندانيان جنگی يا افراد در دريا، اعدام گروگان‌ها، غارت اموال عمومی يا خصوصی، نابودی بی‌دليل شهرها و روستاها يا تخريب بدون اين که ضرورت‌های نظامی توجيه کند و البته تنها به اين اعمال محدود نمی‌شود."

کنوانسيون ژنو:

اين کنوانسيون از سال ١٩٤٩ حقوق بين‌المللی را تدوين کرده است. اين مقررات شامل الزام دولت‌ها به تعقيب متهمان به خطاهای بزرگ يا تحويل آنان به دولت‌هائی که خواهان محاکمه آن‌هاست. پروتکل تکميلی I (سال ١٩٧٧) کنوانسيون ژنو را به مناقشه‌های بين‌المللی تعميم داده و از جمله "تبديل غيرنظاميان و اماکنی که از آنها دفاع نمی‌شود به هدف حمله و يا تبديل آنها به قربانيان قابل پيش بينی يک حمله، انتقال بخشی از جمعيت از طرف نيروی اشغالگر در سرزمينی که تحت اشغال اوست، آپارتايد يا همچنين خودداری از تشکيل محاکمات عادلانه در مورد افراد تحت محافظت را به فهرست "خطاهای عمده" افزود. مقررات دادگاه‌های جنائی بين‌المللی که در ژوئيه ١٩٩٨ به تصويب رسيد، فهرست کامل تری از جنايات قابل مجازات در نظم بين‌المللی را ارائه می‌دهد.

جنايت عليه بشريت:

اين جنايت شامل هر عملی می‌شود که در مقياس گسترده و با علم به عواقب آن‌ها نسبت به اهالی غير نظامی مرتکب شوند. اين امر چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح صادق است.

صلاحيت جهانشمول:

اصول حقوق بين‌المللی دولت‌ها را مجاز کرده که بدون توجه به محل ارتکاب و نوع جرم مرتکبين برخی جنايت‌ها را بدون در نظر گرفتن مليت مرتکبين و قربانيان مورد تعقيب قرار دهند. در کنوانسيون‌های ژنو (مصوبه ١٩٤١) آمده که جنايت‌هائی که بر کل انسانيت آسيب می‌رسانند، بسيار وخيم بوده و از اين رو همه دولت‌ها حق دارند و حتی موظفند برای "جستجوی افرادی که مرتکب اين جنايات شده يا دستور اجرای يکی از خطاهای بزرگ را صادر کرده‌اند، اقدام کرده و آنان را در دادگاه‌های خود و بدون توجه به مليت اين افراد محاکمه کنند" (مواد ٤٩، ٥٠، ١٢٩، ١٤٦ کنوانسيون‌های ژنو که با ماده ٨٥ پروتکل I تکميل شده است.)[٢]

*

در قانون بین‌الملل، اگر در شرایط جنگی، فرد یا گروه نظامی یا غیرنظامی قانون‌های جنگی را زیر پا بگذارد، مجرم شناخته شده و مجازات می‌شود. کسانی که متهم به جنایت جنگی هستند، ممکن است از سوی ارتش متبوع خود، به وسیله‌ی دادگاهی غیرنظامی، یا از سوی دادگاهی که نیروی دشمن‌شان ترتیب می‌دهد، یا در دادگاه‌های بین‌المللی محاکمه شوند.

دادگاه‌های جنایت جنگی مربوط به جنگ جهانی دوم جامع‌ترین تعریف از این مفهوم را به دست می‌دهند. در پایان جنگ جهانی دوم، کشورهای متحد در میان خود موافقت کردند که جنایت‌کاران جنگی کشورهای متفق (محور متحد) را محاکمه کنند. در آگوست ١٩٤٥، کشورهای بریتانیا، فرانسه، اتحاد شوراهای سوسیالیستی و ایالات متحد آمریکا دادگاه جنایت‌های جنگی را در نورمبرگ تشکیل دادند و در نوامبر همان سال، دادگاه با بررسی حجم بسیار بالایی از مدرک‌ها و مستند‌های ارتکاب جنایت جنگی از سوی فرماندهان نظامی و غیرنظامی کشورهای متفق کار خود را آغاز کرد. این جنایت‌ها عبارت بودند از توطئه برای اقدام نظامی، کشتار غیرنظامیان (به ویژه یهودیان)، به بیگاری کشیدن و به بردگی گرفتن گسترده‌ی گروه‌های انسانی، چپاول کشورهای اشغالی، بدرفتاری با زندانیان جنگی و کشتار آنان. در نتیجه‌ی این دادگاه، گروهی از متهمان جنایت جنگی به مرگ محکوم و گروهی نیز به زندان انداخته شدند؛ برخی نیز تبرئه شدند.

دادگاه مشابهی نیز از سوی ۱۱ کشور برای محاکمه‌ی فرماندهان ژاپنی‌ متهم به جنایت جنگی در توکیو تشکیل گردید که برخی از فرماندهان نظامی ژاپنی درگیر در جنگ را به مرگ محکوم کرد.

از نمونه‌های تازه‌تر، می‌توان به دادگاه بین‌المللی رسیدگی به جنایت‌های جنگی در یوگسلاوی پیشین و دادگاه رسیدگی به جنایت‌های جنگی در رواندا اشاره کرد، که بر پایه‌ی فصل هفتم منشور سازمان ملل از سوی شورای امنیت تشکیل گردیدند.

دادگاه بین‌المللی رسیدگی به جنایت‌های جنگی‌ دادگاهی است که در جولای ٢٠٠٢ با توافق برخی از کشورها در هیگ تشکیل شده و مأموریت آن رسیدگی به جنایت‌های جنگی است که از آن تاریخ واقع شده یا می‌شوند. چندین کشور از پذیرش این دادگاه سرباز زده‌اند، که از آن جمله است ایالات متحد آمریکا، چین، و اسرائیل. با این وجود، خودداری این کشورها از پیوستن به این دادگاه مانع از آن نمی‌شود که دادگاه به جنایت‌هایی که شهروندان این کشورها در یکی از کشورهای عضو دادگاه مرتکب می‌شوند رسیدگی نکند.

جنایت‌هایی که در دادگاه بین‌المللی رسیدگی به جنایت‌های جنگی قابل رسیدگی هستند عبارتند از:

    زیر ِ پا گذاشتن کنوانسیون‌های ژنو مانند کشتار عامدانه، زخمی نمودن شدید افراد، شکنجه یا رفتار نا-انسانی، ویرانی یا تملک غیرقانونی دارایی دیگران، وادار کردن زندانیان جنگی به خدمت کردن در نیروهای دشمن، گروگان‌گیری، محروم کردن زندانیان جنگی از محاکمه‌ی عادلانه.
    در درگیری‌های بین‌المللی، مشارکت در اقدام‌هایی مانند حمله به شهروندان (غیر نظامیان)، حمله به کارگرانی که کمک‌های انسانی پخش می‌کنند، حمله به نیروهای پاسدار صلح، کشتن جنگجویی که تسلیم شده است، تملک و سکونت در منطقه‌ای اشغالی، استفاده از جنگ‌افزارهای شیمیایی، استفاده از کودک-سربازان، و چند مورد دیگر.

    در درگیری‌های داخلی، مشارکت در اقدام‌هایی مانند کشتار، رفتار نا-انسانی یا شکنجه، حمله به شهروندان عادی،‌ حمله به کارگرانی که کمک‌های انسانی پخش می‌کنند، حمله به نیروهای پاسدار صلح، گروگان‌گیری، اعدام بدون محاکمه، چپاول‌گری، تجاوز جنسی، بردگی جنسی، واداشتن به روسپی‌گری، حاملگی اجباری.

با این حال، دادگاه تنها زمانی به این موارد رسیدگی می‌کند که "همچون بخشی از یک برنامه یا سیاست کلی یا در گستره‌ای وسیع " صورت گیرند.

تاکنون چندین رییس دولت یا مقام بلندپایه‌ی حکومتی در دادگاه‌های رسیدگی به جنایت‌های جنگی محاکمه شده‌اند، از جمله کارل دونیتز و ارنست کالتنبرانر از سران آلمان نازی، هایدکی توجو نخست وزیر ژاپن در جنگ جهانی دوم؛ اسلوبودان میلوسوویچ رییس جمهوری پیشین یوگسلاوی؛ و چارلز تیلور رییس جمهوری پیشین لیبریا.[۳]


پيوست‌ها



پيوست ۱: کشتار غير نظاميان در افغانستان
پيوست ٢: جنايتکاران جنگی در افغانستان
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



پی‌نوشت‌ها


[۱]- جنایت جنگی، دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا
[۲]- فرانسوآز فوگاس (Françoise FEUGAS)، حقوقدان و متخصص حقوق بین‌الملل، محاکمه جنايتکاران، برگردان: بهروز عارفی، لوموند ديپلماتيک، آوريل ٢٠٠٩
[۳]- جنایت جنگی، واژه‌نامه‌ی جامعه‌ی مدنی، سايت چشم‌اندازی برای حقوق بشر و دموکراسی در ایران
[۴]-
[۵]-
[۶]-
[٧]-
[۸]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱۲]-
[۱۳]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱۶]-
[۱٧]-
[۱۸]-
[۱۹]-
[٢٠]-
[٢۱]-
[٢۲]-
[٢۳]-
[٢۴]-
[٢۵]-
[٢۶]-
[٢٧]-
[٢۸]-
[٢۹]-


جُستارهای وابسته






منابع


لوموند ديپلماتيک، آوريل ٢٠٠٩
دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا
واژه‌نامه‌ی جامعه‌ی مدنی، سايت چشم‌اندازی برای حقوق بشر و دموکراسی در ایران


پيوند به بیرون








<برگشت به بالا><گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله>


طبری، احسان

احسان طبری، بزرگ مردی از اهل تفكر و نظريه پرداز مارکسيستی و یكی از اعضای برجسته و اصلی حزب تودۀ ايران بود.

[1][2][3][4][5][6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]

دوشنبه ۲۷ آوریل ۲۰۰۹

راتب‌زاد، اناهیتا

از: دانشنامه آریانا


فهرست مندرجات



اناهیتا (ناهید) راتبزاد (زادۀ اکتبر ۱۹۳۱ م)، يکی از مبارزان سياسی نيروهای چپ‌گرا و بنيان‌گزار سازمان دموکراتیک زنان افغانستان است.


[] زندگی‌نامه

آناهيتا دختر احمد راتب خان در اکتبر سال ۱۹۳۱ میلادی[۱] در گلدره ولایت کابل به دنیا آمد. وی از لحاظ قومی پشتون است و با ملکه ثریا - همسر امیر امان‌الله خان - قرابت دور خانوادگی دارد. پدرش که نویسنده بود، سهم فعالی در جنبش جوانان افغان داشت و یکی از طرفداران بسیار سرسخت امیر امان‌الله خان بود در گروه تهیه‌کنندگان اولین قانون اساسی افغانستان، مصوب سال ۱۹۲۳، سهم بارز داشت. در سالهای ۲۰ هفته‌نامه چهار صفحه‌یی "نسیم سحر" را به‌دست نشر می‌سپرد که در آن اندیشه‌های ریفرمیستی (اصلاح‌طلبانه) و نظریات جنبش جوانان افغان را تبلیغ و ترويج می‌کرد[٢]. پس از سقوط رژیم امان‌الله خان، شبنامه‌های را برای افشاگری فساد و رشوه‌خواری در محافل حاکمه سلطنت پخش می‌کرد. به‌خاطر نشر جزوه (رساله) "شغال بریتانیایی" که علیه نادرشاه بود، بازداشت و زندانی شد. در سال ۱۹۳۱ از افغانستان تبعید گرديد[٣] و در سال ۱۹۳۳ در تبعید درگذشت[۴]. اما به‌روایت دیگر گفته می‌شود که احمد راتب در زندان درگذشته است[۵].

اليوت، در گزارشی از سفارت آمريکا در کابل به وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی. در تاريخ ۳ می ١٩٧٨ زير عنوان "اطلاعات بيوگرافی دربارۀ کابينۀ افغانستان" در مورد دکتر آناهيتا راتب‌زاد می‌نويسد:

    "دکتر آناهيتا راتب‌زاد، وزير امور اجتماعی، در حدود سال ١٩٢٩ در کابل متولد شد[٦]. او در سال‌های ١٩۵١-١٩۵٣ در مدرسۀ نرسها در شيکاگو و مدرسۀ پژشکی در دانشگاه کابل حضور داشت. در حدود سال ١٩٦٠ عاشق ببرک کارمل شد و وقتی برای پارلمان در سال ١٩٦٧ انتخاب شد، با کارمل و نور احمد همکاری می‌کرد. "نور" به‌عنوان يکی از اعضای "اتحاد سه‌گانه کمونيستها در پارلمان" بود. گزارش شده که در سال ١٩٧٣ آناهيتا در کميتۀ مرکزی حزب پرچم بوده است."[٧]

به‌هر حال، آناهيتا راتب‌زاد آموزش متوسطه را تا ختم صنف هشتم در سال ۱۹۴۵ در دبیرستان ملالی به پایان برد و سپس در سال ۱۹۴٧، به تحصیل دورۀ یکسالۀ پرسـتاری در آموزشـگاه نرسـنگ پرداخـت[٨]. در همـان سـال، با دکتر کـرام‌الدیـن کاکـړ[۹] ازدواج کـرد و در ســال ۱۹۴۹ بـا همســر خـود بـه ایـالات متحـده امریـکا رفـت[۱٠]. در آنجا به مدت دو سال در مدرسۀ شـيکاگو در رشـتۀ پرستاری درس خواند[۱۱]. وقتی به افغانستان بازگشت، چند مدتی در دانشسرای قابلگی (مامایی) کابل، به تدریس پرداخت[۱٢] و پس از آن، در سال ١٩۵٧ میلادی وارد دانشکدۀ پزشکی (طب) در دانشگاه کابل شد و در سال ۱۹۶۳ میلادی، تحصیلات عالی را در این دانشکده به‌ پایان رساند.[۱٣]


دکتر راتب‌زاد در سال‌ سیزده چهل و دو و یا چهل و سه، توسط ببرک کارمل، به سیاست کشیده شد[۱۴] و به‌نوشتۀ لودویک آدمک، در سال ١٩٦۵ میلادی (١٣۴۴ خورشیدی)، به‌عنوان کاندید حزب دمکراتیک خلق افغانستان در دورۀ دوازدهم به شورای ملی راه یافت[۱۵].

سازمان دمکراتيک زنان افغانستان در جوزای سال ١٣٤٤ خورشيدی تحت رهبری دکتر اناهيتا راتب‌زاد بنيان گذاشته شد که در کنار حزب دموکراتيک خلق افغانستان فعاليت سياسی می‌کرد[۱٦] و در اولین کنگرۀ این سازمان در سال ١٩٦٧ میلادی، به‌عنوان رئیس آن انتخاب شد[۱٧].

راتب‌زاد در سال ١٩٧٦، عضو کمیته مرکزی حزب دمکراتیک خلق (شاخۀ پرچم) شد و در سال ١٩٧٧ مجدداً برگزیده شد.[۱٨]

پس از کودتای هفتم ثور، به‌عنوان عضو شورای انقلابی و وزیر کار و امور اجتماعی منصوب گردید. در جولای ١٩٧٨ به‌عنوان سفیر به بلگراد (پایتخت یوگسلاوی سابق) رفت و در اکتبر همان سال از کار برکنار شد[۱۹].

پس از سقوط رژیم حفيظ الله امین، عضو دفتر سیاسی حزب دمکراتیک خلق شد و به‌مقام وزارت معارف رسید و سپس تا جون ١٩٨١ میلادی، در سمت‌های سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ، وزیر تحصیلات عالی و وزیر صحت‌عامه کار کرد. پس از آن، رهبر سازمان دمکراتیک زنان افغانستان و رئیس سازمان صلح و همبستگی و دوستی خلق‌ها شد[٢٠] و در ده‌ها نشست و گردهمايی‌های ملی، منطقه‌يی و بين‌المللی شرکت جست و از تلاش‌ها و آرزوهای صلح‌خواهانۀ مردم افغانستان، سخن گفت.[٢۱]

او سیزده سال عضویت کمیته مرکزی و پنج سال عضویت دفتر سیاسی حزب را بر عهده داشت[٢٢] و در زمان حاکمیت حزب دمکراتیک خلق و اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ شوروی سابق، دو بار به‌مقام وزارت رسید. اما بعدها رئیس جمهور دکتر نجیب‌الله، او را باز نشسته ساخت[٢٣].

ازدواج دکتر اناهیتا راتب‌زاد و دکتر کرام‌الدین کاکر، پیوند ناموفق بود. آن‌ها پس از آن‌که اناهیتا به سیاست روی آورد، از هم جدا شدند. اما حاصل این پیوند زناشویی سه فرزند است: جمیله ناهید[٢۴]، کنشکا کاکر[٢۵]، و عبدالله کاکر[٢٦].


[] آثار

از اناهیتا راتب‌زاد، چند نوشتار در هفته‌نامه "خلق" و "پرچم" به نشر رسیده که بیشتر پیرامون نابرابری حقوق زنان با مردان و مسایلی در باب سلامت و پرستاری است.[٢٧]


[] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدی خراسانی با همکاری صدیق رهپو طرزی و دکتر حشمت حسینی زیر نظر مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.
يادداشت ٢: محمود یاور فرزند ایشک آقاسی محمدشاه خان بارکزی است که پسر خاله و یاور شاه امان‌الله و در واقع در زمان پادشاهی او، همه کاره بود. از این روی، او بار اول در سال ۱۹۲۹ میلادی در دورۀ حکومت امیر حبیب‌الله خادم دین رسول‌الله (مشهور به بچۀ سقا) زندانی شد و پس از مدتی آزاد گشت و به‌کار دولتی اشتغال ورزید. اما در سال ۱۹۳٠ میلادی به‌سبب جانبداری از شاه امان‌الله بار دیگر زندانی شد و در سال ۱۹۳۱ برای مدت کوتاه رها گشت، اما به‌زودی به زندان بازگشت که در سال ۱۹۳۳ آزاد گردید، ولی زیر نظر بود. سرانجام، محمود یاور در سال ۱۹٧۱ در محلۀ گذرگاه کابل درگذشت. (دکتر حشمت حسینی)
يادداشت ۳: احمد راتب فرزند عبدالباقی خان بود. پدرش که از جانب مادر نواسۀ شادروان غلام‌محمد خان طرزی می‌شد، به‌گفتۀ زرین انځور، زمانی جنرال قنسول افغانستان در مشهد بود. (رجوع شود به: انځور، زرین، د افغانستان د ژورنالیزم مخکشان، کابل: مطبعه دولتی، ۱۳٦۵ خ، ص ۳۳۱). همچنین آقای زرین انځور، احمد راتب را که با شهرت باقی‌زاده معرفی کرده، می‌نویسد: "احمد راتب در زمان حکومت حبیب‌الله کلکانی زندانی شد و بعد از مدتی از زندان فرار کرد و به هند رفت. در آغاز حکومت نادر شاه دوباره به افغانستان بازگشت ولی بار دوم زندانی شد". (همان‌جا، ص ۳۳۱). اما به‌قول آقای دکتر حشمت حسینی، در دو اثر شادروان محمدکاظم آهنگ، با عنوان‌های "سیر ژورنالیزم در افغانستان" و "مطبوعات افغانستان در دهۀ اول استقلال" و همچنین در "دانشنامۀ ادب فارسی در افغانستان" از زندانی شدن احمد راتب هیچگونه یادآوری نشده است. از سوی دیگر، آقای انځور از زبان خانم اناهیتا راتب‌زاد افزوده است که وی (احمد راتب باقی‌زاده) حدود سال ۱۳۱۵ خورشیدی در تهران درگذشت و در جوار آرامگاه شاه عبدالعظیم به خاک سپرده شد. (همان‌جا، ص ۳۳٢)
يادداشت ۴: دكتر آناهيتا راتب‏زاد - وزير اموراجتماعی: در حدود سال ۱۹٢۹ در كابل متولد شد. او در سال‌های ۵۳-۱۹۵۱ در مدرسه پرستارى در شيكاگو و سپس در دانشكدۀ پزشكی در دانشگاه كابل به تحصيل پراخت. در حدود سال ۱۹٦٠ عاشق ببرك كارمل شد و وقتى به‌عنوان نماينده در پارلمان انتخاب شد، با كارمل و نوراحمد (نور) همكارى می‌كرد. "نور" به‌عنوان يكى از اعضای "اتحاديه سه‌گانه كمونيست‌ها در پارلمان" بود. گزارش شده كه در سال ۱۹٧۳ آناهيتا در كميته مركزى حزب پرچم بوده است. (رجوع شود به: افغانستان؛ آغاز بحران (بخش دوم) مجموعه اسناد لانه جاسوسى آمريكا، جلد پنجم، ترجمه و تنظيم: دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، ناشر: مركز نشر اسناد لانه جاسوسى آمريكا، چاپ: ارديبهشت ۱۳٦۹، ايران، ص ۳۴۱،)



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- ع. ق. فضلی، به مناسبت صدمین سالگرد ۸ مارچ، شماری از زنان برجستۀ تاریخ، اناهیتا (ناهید) راتبزاد، سایت اصالت: ۸ مارچ ۲۰۰۸؛
در مورد زادروز خانم اناهیتا راتبزاد اختلاف نظر وجود دارد. آقای ع. ق. فضلی چنان که در بالا بیان شده، اناهیتا راتبزاد را زادۀ اکتبر سال ۱۹۳۱ میلادی دانسته است، در گزارش اليوت، از سفارت آمريکا در کابل به وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی. حدود سال ١٩٢٩ میلادی را ذکر می‌کند، و آقای دکتر خاکستر در نقد این گزارش می‌نویسد: "دکتر راتب‌زاد نه در سال ۱۹۲۹، بلکه در سال ۱۹۳۳ تولد گردیده [است]." اما او برای صحت ادعای خود، هیچگونه مدرکی ارائه نداده است. (حتی گزارش اليوت، را که از دانشنامه آریانا نقل کرده، هم به منبع ارجاع نداده‌ است.)
از آنجا که هر سه تاریخ تولد با گاه‌شماری میلادی بیان شده‌اند، عملاً ضعیف می‌نمایند.
[۲]- "نسیم سحر" به‌سردبیری احمد راتب، از ٧ دلو ۱۳٠٦ شمسی (٢٧ جنوری ۱۹۲۸ میلادی) در کابل منتشر می‌شد... آخرین شمارۀ آن (شمارۀ پانزدهم هفته‌نامه) در ثور ۱۳٠٧ منتشر شد. بدین ترتیب، "نسیم سحر" تنها یکسال انتشار یافت و به‌سبب چاپ مقالات تند سیاسی، از جمله دربارۀ پیشرفت اروپا، توقیف شد. (رجوع شود به: دانشنامۀ ادب فارسی در افغانستان، ص ۱٠۵٠)
[۳]- به گفتۀ دکتر حشمت حسینی، احمد راتب مسلماً به خارج تبعید نشده - چون در افغانستان معمولاً افراد را به ولایات تبعید می‌کردند و هیچ سابقه نداشت که در آن زمان دولت کسی را به‌خارج از کشور تبعید کرده باشد مگر اینکه کسی خودش به خارج از کشور پناهنده شده باشد. همو می‌افزاید: در یکی از روزهای جمعه - در دهه چهل خورشیدی - بود که شادروان محمودخان یاور - پسر خالۀ شاه امان‌الله – به دیدن پدرم (استاد سید محمدداؤد حسینی) به خانه‌ی ما در باغ‌نواب کابل آمده بود، هنگام صرف نهار، محمودخان یاور حکایت می‌کرد که در دورۀ سلطنت محمدنادرشاه وقتی به زندان برده می‌شد، جواهرات گرانبهای خود را که از سال‌ها قبل در یک کمربند جاسازی کرده بود و همواره آن را با خود حمل می‌کرد، به احمد راتب که برادرخانم (خُسربُره) او بود، داد تا به خواهرش "بی بی گل" (خانم محمود یاور) برساند. ولی احمد راتب زن و دو فرزند خود (احمد جواد و اناهیتا) را در افغانستان جا گذاشت و خود با جواهرات آقای محمود یاور به ایران فرار کرد و از آن پس، ظاهراً لادرک شد.
[۴]- ع. ق. فضلی، پیشین
[۵]- دکتر خاکستر، غریب غربت غرب (در هفتادونه سالگی اناهیتا راتب‌زاد)، دوهفته‌نامۀ کابل ناتهـ، شمارهً مسلسل ۱۳۱، سال ششم، عقرب ۱۳۸٩ خورشیدی (نومبر ٢٠۱٠)؛ و آقای جلیل پرشور می‌نویسد: "استبداد هاشم خانی، با دستان خون‌آلود، گلوی احمد راتب پدر دكتر اناهيتا را نيز فشرد و بعد ربوده شدنش به‌وسيلهً پوليس حكومت شاهی، تا امروز كسی نمی‌داند كه در كجا و چطور نابود گرديد و دفن خاك شد." (ر.ک: دکتور اناهیتا راتب‌زاد، مبارز وطن‌پرست و انقلابی، وبگاه روشنایی برگرفته از: فاروم فریاد)
[۶]- لودویک آدمک می‌نویسد: "اناهیتا راتب‌زاد در سال ۱۹۳۱ میلادی در گلدرۀ استان کابل به‌دنیا آمد."، آدمک، لودویک، فرهنگ زندگی‌نامۀ افغانسنان معاصر، ج ٢، ص ١۵٦
[٧]- اسناد لانه جاسوسی، شمارۀ ٢٩، افغانستان (١)، دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، تهران: انتشارات پيام آزادی، بی‌تا، صص ۵۴-۵۵
[۸]- لودویک آدمک، پیشین، ج ٢، ص ١۵٦
[۹]- به گفتۀ دکتر خاکستر، اسناد تازه بیرون شده از آرشیف ک گ ب نشان می‌دهد که همسر راتب‌زاد، دکتر کرام‌الدین کاکر، جز افرادی بوده است که در سال‌های شصت میلادی در خدمت آن سازمان قرار داشته است. (پیشین، دوهفته‌نامۀ کابل ناتهـ)
[۱٠]- ع. ق. فضلی، پیشین
[۱۱]- لودویک آدمک، پایان تحصیل او را در آمریکا در سال ۱۹۵٠ می‌داند. (پیشین، ج ٢، ص ١۵٦)
[۱۲]- لودویک آدمک می‌نویسد: "تا سال ۱۹۵۳ میلادی، به‌عنوان مدیر در مدرسۀ نرسنگ (پرستاری)، دانشسرای تربیت معلم و بیمارستان (شفاخانۀ) مستورات مشغول خدمت بود." (پیشین، ج ٢، ص ١۵٦)
[۱۳]- لودویک آدمک، پیشین، ج ٢، ص ١۵٦؛ همچنین، دکتر خاکستر، پیشین
[۱۴]- دکتر خاکستر، پیشین
[۱۵]- لودویک آدمک، پیشین، ج ٢، ص ١۵٦؛ در سالنامۀ افغانستان در سال ١٩٦۵، از دکتر اناهیتا راتب‌زاد، به‌عنوان وکیل ناحیۀ سوم و چهارم شهر کابل در شورای ملی افغانستان یاد شده است. (د افغانستان کالنی (۴۴-١٣۴۵)، کابل: وزارت اطلاعات و کلتور، ص ٩٦)
[۱۶]- سالنامه افغانستان، شماره‌های ۴۵ و ۴٦، از ٦ جدی ١٣۵٨ تا پايان سال ١٣۵٩ خورشيدی، ص ١١١٧
[۱٧]- لودویک آدمک، پیشین، ج ٢، ص ١۵٦
[۱۸]- همان‌جا؛ در سند کنفرانس وحدت (١٢ سرطان ١٣۵٦) نام اناهیتا راتب‌زاد، در فهرست اعضای اصلی کمیته مرکزی حزب دمکراتیک خلق افغانستان آمده است. (رجوع شود به: دستگیر پنجشیری، ظهور و سقوط حزب دموکراتیک افغانستان، ص ١٦٢)
[۱۹]- همان‌جا
[٢٠]- همان‌جا
[٢۱]- غفار عريف، در اوج افتخار، سایت اینترنتی سپيده دم
[٢۲]- دکتر خاکستر، پیشین
[٢۳]- همان‌جا
[٢۴]- جمیله ناهید از بلندپایگان حزب دمکراتیک خلق و از فعالان حقوق زنان بود. او که همسر محمود بریالی - از رهبران پرنقش نسل دوم حزب - بود، در نتیجه انفجار راکت (موشک) مخالفان دولت، توانایی جسمی‌اش را از دست داد و اکنون با صندلی چرخ‌دار، در آلمان اقامت دارد. (دکتر خاکستر، پیشین)
[٢۵]- کنشکا کاکر، که دانش‌آموخته‌ی بلغاریا است و هرگز به سیاست روی نیاورد. (دکتر خاکستر، پیشین)
[٢۶]- عبدالله کاکر، فرزند دوم خانم اناهیتاست، که در یک دانشگاه امریکایی، با عنوان پروفسور، به تدریس مشغول است. (دکتر خاکستر، پیشین)
[٢٧]- همان‌جا؛ و همچنین رجوع شود به: لودویک آدمک، پیشین، ج ٢، ص ١۵٦



[] جُستارهای وابسته






[] سرچشمه‌ها

سالنامه افغانستان، شماره‌های ۴۵ و ۴٦، از ٦ جدی ١٣۵٨ تا پايان سال ١٣۵٩ خورشيدی
اسناد لانه جاسوسی، شمارۀ ٢٩، افغانستان (١)، دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، تهران: انتشارات پيام آزادی، بی‌تا
دانشنامه ادب فارسی (جلد سوم)، ادب فارسی در افغانستان، تهران: سازمان چاپ و انتشارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، ۱۳٧٨ خورشيدی
سایت اینترنتی اصالت
سایت اینترنتی دوهفته‌نامۀ کابل ناتهـ، شمارۀ مسلسل ۱۳۱، سال ششم، عقرب ۱۳۸٩ خورشیدی (نومبر ٢٠۱٠)
پنجشیری، دستگیر، ظهور و سقوط حزب دموکراتیک افغانستان، پیشاور: کتابفروشی فضل - دهگی منورشاه، قصه‌خوانی بازار، چاپ اول، ۱۱ جدی ۱۳٧٧ خورشیدی
سایت اینترنتی سپيده دم
Ludwig W. Adamec: A biographical dictionary of contemporary Afghanistan, ii, p 156.



[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]
[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]



[برگشت به بالا] [گفت و گو و نظر کاربران در بارهٔ مقاله]